II SA/Kr 1239/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel –Ziaja Sędziowie NSA Andrzej Niecikowski WSA Barbara Pasternak (spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi S.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [ ] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji skargę oddala Postanowieniem z dnia [....] MOPS Kierownik Filii Nr .... Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. , działając na podstawie art. 17 § 1 i art. 34 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednol. Dz. U. nr 110 z 2002 r. póz. 968 ze zm.), podtrzymał stanowisko w kwestii zwrotu kwoty [....] złotych w drodze postępowania egzekucyjnego w administracji na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [....] z tytułu niezapłaconych przez S.K. należności za usługi opiekuńcze. S.K. pismem z dnia [....] zgłosiła zarzuty w zakresie prowadzonego na podstawie wyżej wskazanego tytułu wykonawczego z dnia [....] postępowania egzekucyjnego twierdząc, że wysokość odpłatności za usługi jest mocno zawyżona a dochodzenie niezapłaconej kwoty w drodze postępowania egzekucyjnego jest nieuzasadnione z uwagi na jej nadpłaty z powodu zawyżanych przez MOPS stawek za usługi w minionych latach. W piśmie powyższym S.K. podniosła okoliczności dotyczące błędnego wyliczania odpłatności za usługi opiekuńcze na przestrzeni od 1993 r. i stosowania stawek nieadekwatnych do pobieranej emerytury, niewłaściwego i nagannego postępowania w stosunku do niej pracowników MOPS, także tych świadczących usługi, odmawianiu jej przyznania koniecznych i niezbędnych usług opiekuńczych, oraz ignorowaniu przez Ośrodek korzystnych dla niej orzeczeń Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Kierownik Filii nr ... MOPS w K. ustosunkowując się do powyższych zarzutów powołał się w uzasadnieniu postanowienia na treść Uchwały Rady Miasta K. Nr ... w sprawie określenia szczegółowych zasad przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze oraz szczegółowych zasad częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat oraz trybu pobierania tych opłat. Usługi te świadczone są nieodpłatnie jedynie w przypadku, gdy dochód osoby lub rodziny nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, w pozostałych przypadkach (przekroczone kryterium dochodowe) osoby ponoszą odpłatność za usługi opiekuńcze w zależności od dochodu. W przypadku S.K. , której dochód rzeczywisty w stosunku do kryterium dochodowego określonego w art. 4 ust. 1 w/w ustawy kształtuje się w granicach od 251 % do 300% kryterium dochodowego, odpłatność wynosi 60% kosztu godziny usług. W szczególnie trudnej sytuacji osobistej, zdrowotnej lub majątkowej Ośrodek może określić odpłatność za usługi opiekuńcze w wysokości innej niż wynikająca z w/w zasad, z czego S.K. także korzystała. Ustalenie zobowiązania w sposób ściśle odpowiadający zasadom wynikającym z powołanej uchwały nie może być uznane za naruszenie przepisów. Wierzyciel wskazał, których decyzji dotyczy kwestionowana kwota [....] zł. Odnosząc się do zarzutu braku możliwości finansowych Kierownik MOPS wskazał, że biorąc pod uwagę wysokość pobieranej przez S.K. emerytury wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym - [....] zł, wysokość ponoszonych przez Nią stałych opłat miesięcznych - [....] ,- zł, oraz rodzaje schorzeń, na które cierpi, wysokość odpłatności nie przekracza tych możliwości. Potwierdzeniem tego jest, iż aktualnie S.K. reguluje w terminie odpłatność za usługi, która wynosi [....] zł. Nie powinna mieć także wpływu na ponoszoną odpłatność za usługi opiekuńcze okoliczność podnoszona w piśmie zawierającym zarzuty (oraz wynikająca z załączonej kserokopii Postanowienia Sądu Rejonowego dla K. z dnia [....] iż S.K. cierpi na przewlekły zespół urojeniowy. W zażaleniu na powyższe postanowienie S.K. zarzuciła, iż prowadzone postępowanie egzekucyjne jest wynikiem jej dyskryminacji z powodu choroby umysłowej przez pracownicę MOPS, prowadzącą szkodliwą i złośliwą działalność. Wskazała na brak kompetencji pracowników Ośrodka, oraz niski poziom świadczonych usług. Zarzuciła także, iż Ośrodek miał wiadomości o jej chorobie psychicznej, o czym świadczą organizowane przez jego pracowników wizyty domowe psychiatry od grudnia 2000 r. Podniosła ponownie kwestię istniejących nadpłat za świadczone jej usługi. W pismach z dn. [....] i [....] . skierowanych do SKO odwołująca kwestionowała ilość godzin świadczonych przez Ośrodek usług, jak i stawki za świadczone usługi. Postanowieniem z dnia [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , na podstawie art. 17 i art. 34 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium powołało treść art. 33 ustawy o p.e.a., oraz wskazało, że zgodnie z treścią art. 34 § 1 w zw. z art. 34 § 2 ustawy o p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Zażalenie to jest przedmiotem rozpatrywania przez SKO. Kolegium uznało, że S.K. kwestionuje sposób naliczenia a w konsekwencji wysokość kwoty egzekwowanej od niej z tytułu świadczonych usług opiekuńczych, a ponadto podniosła szereg okoliczności związanych ze swoją sytuacją zdrowotną i materialną. Kierownik MOPS uznał, że podnoszone zarzuty są bezpodstawne i nie zasługują na uwzględnienie. Kolegium podzieliło stanowisko wierzyciela, iż podnoszone zarzuty są bezpodstawne i nie zasługują na uwzględnienie, jednocześnie podkreślając, że nie jest organem egzekucyjnym i nie sprawuje nadzoru nad prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. Zgodnie z treścią art. 34 par. 4 ustawy o p.e.a. organ egzekucyjny - czyli w nin. sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli są one uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi nie będącemu jednocześnie organem egzekucyjnym- zażalenie - art. 34 par. 5 zd. 1 ustawy o p.e.a. W przypadku odwołującej zażalenie to przysługiwać będzie do Dyrektora Izby Skarbowej. SKO nie jest organem właściwym do badania dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [....] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła S.K. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła, że postanowienie to jest dla niej krzywdzące, ponieważ akceptuje niewłaściwe postępowanie MOPS w stosunku do niej. Opisała swoją sytuację zdrowotną i materialną a także kwestie związane z odpłatnością za świadczone przez MOPS usługi opiekuńcze od 1993 r., niekompetencją pracowników Ośrodka oraz osób świadczących usługi, bezpodstawnym pozbawieniem korzystania z usług opiekuńczych w 2000 roku, a także niewłaściwym procedowaniem przez SKO i Izbę Skarbową w K. Skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz wyegzekwowanej z jej emerytury kwoty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z treścią przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.), w skrócie ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 134 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną Skarga podlega oddaleniu ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przede wszystkim wskazać należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. rozpoznało zażalenie skarżącej na postanowienie wierzyciela, którym jest ......Ośrodek Pomocy Społecznej w K. , zgodnie z Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2004 r. sygn. akt FW 8/04, którym NSA wskazał jako właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie wierzyciela z dnia [....] - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , (odpis powyższego Postanowienia NSA w aktach sprawy adm. - k.......). Przepis art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 110 z 2002 r., póz. 968 ze zm.) stanowi: § 1. Zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1 -5,wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. § 1a. Jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. § 2. Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie. § 3. Jeżeli wierzyciel nie wyraził stanowiska w terminie 14 dni od dnia powiadomienia go przez organ egzekucyjny o wniesionych zarzutach, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego do czasu wydania postanowienia, o którym mowa w § 4. § 4. Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. § 5. Na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie. Zażalenie na postanowienie w sprawie zarzutów podlega rozpatrzeniu w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odwoławczemu. Z powyższego przepisu wynika, że w przypadku zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 ustawy o p.e.a. organ egzekucyjny wydaje w ich sprawie postanowienie, a w przypadku ich uwzględnienia - postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego lub zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego Na postanowienie to przysługuje zażalenie (art. 34 § 4 i § 5 ustawy). Jednakże postanowienie organu egzekucyjnego musi być poprzedzone postanowieniem w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o którym mowa w art. 34 § 1 ustawy, Na postanowienie to także przysługuje zażalenie do organu wyższego stopnia. Dopiero uzyskanie przez organ egzekucyjny ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela uprawnia ten organ do wydania postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów, w oparciu o art. 34 § 4 ustawy. Do czasu otrzymania takiego ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela organ egzekucyjny nie podejmuje żadnych czynności, poza ewentualnym zawieszeniem postępowania w sytuacji, o której mowa w art. 34 § 3 ustawy (por. cyt. Postanowienie NSA z dnia 24 maja 2004 r., w aktach sprawy, Z. Leoński w R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczyłaś Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, Wyd. C.H. Beck, W-wa 2005 r. s. 118 i nast., Wyrok WSA 9. 02. 2006 r. , HISA/Wr517/04). W sprawie zakończonej zaskarżonym postanowieniem nie zostały naruszone przepisy ustawy o p.e.a. a postępowanie zarówno organu egzekucyjnego jak i wierzyciela oraz organu wyższego stopnia należy uznać za prawidłowe. Zgodnie z treścią art. 34 ustawy o p.e.a. organ egzekucyjny przekazał wierzycielowi -....... Ośrodkowi Pomocy Społecznej w K. (pismo z dnia..........) kopię pisma skarżącej zawierającego zarzuty, celem wypowiedzenia się przez wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów, zgodnie z treścią art. 34 § 1 ustawy o p.e.a. Ostateczne postanowienie wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów zawiera konieczne elementy-stanowisko wierzyciela jak i jego uzasadnienie. Organ odwoławczy -Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w całości podzielił stanowisko wierzyciela, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Stanowisko to- szczegółowo uzasadnione przez wierzyciela należy zdaniem sądu podzielić, bowiem argumenty przytaczane przez skarżącą nie mogą mieć znaczenia dla oceny prawidłowości postanowienia wydanego w trybie art. 34 § 1 i 2 ustawy o p.e.a. Skarga nie zawiera zarzutów naruszenia konkretnych przepisów prawa, zaś przeprowadzona zgodnie z treścią art. 134 ppsa sądowa kontrola nie wykazała naruszeń prawa dających podstawę do jej uwzględnienia. Nie mogą mieć znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia zarzuty dotyczące -niewłaściwego - nawet gdyby ono miało miejsce - postępowania lub zachowania pracowników Ośrodka w stosunku do skarżącej, ani ogólne zarzuty dotyczące braku kompetencji organów przyznających świadczenia na podstawie ustawy o pomocy społecznej. Okoliczności te nie są bowiem - w świetle hipotezy art. 34 § 1 ustawy o p.e.a.- przedmiotem stanowiska wierzyciela wyrażanego w formie postanowienia, o którym mowa w tym przepisie. Natomiast co do zarzutów sprowadzających się do kwestionowania przez skarżącą istnienia i zasadności obowiązku poddanego egzekucji przez organ egzekucyjny, postanowienie wierzyciela zawiera stanowisko w tym zakresie -szczegółowe uzasadnienie podstawy wyliczenia odpłatności za usługi, jak i wskazanie konkretnych decyzji, w oparciu o które świadczone były skarżącej usługi opiekuńcze, za które skarżąca odpłatności tych nie uregulowała. Zgodnie zatem z treścią art. 34 § 1 ustawy o p.e.a. wierzyciel wyraził stanowisko w zakresie zgłoszonych zarzutów i organ egzekucyjny stanowisko to uzyskał. Kolejnym dopiero etapem postępowania egzekucyjnego jest wydanie postanowienia przez organ egzekucyjny w sprawie zgłoszonych zarzutów w oparciu o art. 34 § 4 ustawy. Odnośnie żądania skarżącej zasądzenia na jej rzecz wyegzekwowanej kwoty wyjaśnienia wymaga, iż sąd administracyjny dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu nie może (poza wyjątkowymi i o ograniczonym zakresie możliwościami przewidzianymi w art. 146 § 2 i 154 § 2 ppsa) orzekać co do istoty sprawy administracyjnej, a więc wydać orzeczenia reformatoryjnego, które zmieniłoby zaskarżony akt lub czynność, choćby nawet istniały warunki do takiego merytorycznego rozstrzygnięcia (por. T.Woś w Komentarzu do Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2005, kom do art. 145 ppsa), uprawnienia sądu ograniczone zostały bowiem do orzekania o charakterze kasacyjnym. Zgodnie z treścią przepisu art. 151 ppsa, w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Skoro brak było podstaw do uwzględnienia skargi S..K. , na podstawie powyższego przepisu orzeczono jak w sentencji.