II SA/Kr 1239/05

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.K. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi kasacyjnej dotyczącej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 czerwca 2007r. sygn. akt II SA/Kr 1239/05 oddalającego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia w przedmiocie przekazania podania zgodnie z właściwością p o s t a n a w i a I. zwolnić skarżącego od wpisu sądowego należnego od skargi kasacyjnej, w pozostałym zakresie oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. W dniu ...... października 2007r. J.K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie skargi kasacyjnej dotyczącej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 czerwca 2007r. oddalającego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. w przedmiocie przekazania podania zgodnie z właściwością. Skarżący domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z uwagi na trudną sytuację materialną. Podaje, iż jest rencistą i utrzymuje się jedynie z renty w wysokości ...... zł. Ponadto spłaca pożyczkę zaciągniętą na remont dachu swego domu, nie ma innych źródeł utrzymania, jest osobą samotną. Zdaniem Sądu, wniosek strony skarżącej zasługuje w części na uwzględnienie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie. Utrzymuje się jedynie z renty w wysokości .... zł. Wykazuje obciążenia budżetu domowego na łączną kwotę około ..... zł miesięcznie, a także przedstawia harmonogram spłat pożyczki w wysokości ....... zł rata miesięczna. Z oświadczenia skarżącego zawartego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż posiada on parterowy dom murowany oraz nieruchomość rolną o pow. .... ha. Z dokumentów dołączonych na wezwanie Sądu wynika, iż skarżący ponadto wydzierżawił ..... ha. Skarżący nie wykazuje też cennych ruchomości ani oszczędności. Nie posiada samochodu, konta bankowego ani innego, prócz rentowego, źródła dochodu. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy z zakresie całkowitym może być przyznane osobie, która wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Użyte w art. 246 cyt. ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. W ocenie Sądu, strona skarżąca wykazała w sposób przekonywujący, iż nie jest w stanie uiścić kosztów wpisu sądowego należnego od skargi kasacyjnej ani też kosztów ustanowienia radcy prawnego z wyboru. Zdaniem Sądu, biorąc w szczególności pod uwagę niskie miesięczne dochody skarżącego, wykazane obciążenia budżetu domowego, brak oszczędności – zwolnienie strony od konieczności uiszczenia kosztów sądowych w formie wpisu należnego od skargi kasacyjnej oraz przyznanie wnioskodawcy radcy prawnego jest uzasadnione. Strona skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia kwalifikowanego zastępstwa prawnego oraz wpisu od skargi kasacyjnej bez uszczerbku w swoim utrzymaniu, a poniesienie przez nią tychże kosztów mogłoby spowodować zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w stopniu zagrażającym jej egzystencji. W ocenie Sądu, skarżący jest osobą starszą, schorowaną, o niewielkich dochodach. Dochody ze świadczenia rentowego nie pozwalają, zdaniem Sądu, na poczynienie oszczędności w celu zgromadzenia funduszy dla ustanowienia kwalifikowanego zastępcy procesowego z wyboru. Sąd pragnie zaznaczyć, iż zgodnie z treścią art. 246 cyt. ustawy regulacja w nim zawarta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w treści art. 199 ustawy, na mocy której to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym przepisie. Przez uszczerbek zaś utrzymania koniecznego dla sienie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Biorąc pod uwagę wskazane przez stronę okoliczności, Sąd uznał, iż w powyższej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające zwolnienie wnioskodawcy od kosztów sądowych we wskazanej formie oraz ustanowienie dla niego radcy prawnego z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).