II SA/Kr 1239/09
WyrokWSA w Krakowie2009-10-26
Skład orzekający: Małgorzata Brachel-Ziaja, Wojciech Jakimowicz, Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, nie rozpatrując wniosku o przywrócenie terminu i nie wyjaśniając prawidłowości doręczenia decyzji pierwszej instancji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i 77 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który został zawarty w treści odwołania. Ponadto, Kolegium nie wyjaśniło prawidłowości doręczenia decyzji pierwszej instancji skarżącej D. R., co uniemożliwiło ocenę skuteczności tego doręczenia i ustalenie daty, od której powinien biec termin do wniesienia odwołania. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 19 maja 2009 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez D. R. i S. R. od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] listopada 2008 r. o ustaleniu warunków zabudowy. Skarżący wnieśli skargę do WSA w Krakowie, domagając się uchylenia postanowienia SKO. Zarzucili, że SKO nie rozpoznało ich wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i nie wyjaśniło prawidłowości doręczenia decyzji pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja / spr. / Sędziowie WSA Wojciech Jakimowicz WSA Mirosław Bator Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2009 r. sprawy ze skargi D.R. i S.R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 19 maja 2009 r. nr [....] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie
Postanowieniem z dnia 19.05.2009 r., znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]: działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 par 2 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu przez D. R. i S. R. do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] listopada 2008r, [...], o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.:" Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego na części działki nr "1" obr [...] jedn. ewid. [...] oraz wjazdu z działki drogowej "2" obr. [...] jedn. ewid. [...] przy ul. S. w K.".
W uzasadnieniu postanowienia Kolegium stwierdziło, że od decyzji ustalającej warunki zabudowy dla wymienionego zamierzenia inwestycyjnego odwołanie złożyli; D. R. - pismem z dnia 8.04.2009 r. oraz S. R. - pismem z dnia 6.04.2009 r. Jednocześnie S. R. poinformował, że nie mógł zająć stanowiska w terminie ustawowym, ponieważ do kraju wrócił 30.03.2009 r., na dowód czego załączył bilet lotniczy. Zarzuty skarżących są zbieżne w swej treści; nie zgadzają się oni na realizację inwestycji zgodnie z warunkami ustalonymi w zaskarżonej decyzji, gdyż ich zdaniem, inwestycja ta nie spełnia wymogów przepisów prawa budowlanego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdziło, że zgodnie z art. 6 kpa organy administracji publicznej zobowiązane są do podejmowania działań zgodnych z przepisami prawa. Jednym z wymogów prawidłowego postępowania jest ocena dochowania przez zainteresowane strony, terminu do wystąpienia z przysługującymi im środkami zaskarżenia. Konieczne jest bowiem zachowanie generalnej zasady, wynikającej z przepisów k.p.a., zgodnie z którą decyzja staje się ostateczna po upływie wyznaczonego terminu, jeśli żadna ze stron w określonym przez przepisy terminie nie złoży odwołania (art. 16 § 1 i 129 § 2 k.p.a.). Niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania odwoławczego w sprawie w której decyzją się uostateczniła. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ( Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 12 października 1998 r., OPS 11/98, publ. ONSA z 1999 r., nr 1, poz. 4).Jak stanowi art. 129 § 2 k.p.a.: " Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie." W razie nieskorzystania przez stronę z odwołania w powyższym terminie, decyzja w myśl art. 16 § 1 k.p.a. staje się ostateczna. Decyzja Prezydenta Miasta K., z dnia [...] listopada 2008r, [...] będąca przedmiotem zaskarżenia, doręczona została w dniu 28.11.2008 r. skarżącej D. R., a w dniu 24 listopada 2008 r. S. R.; co poświadczają daty zamieszczone na zwrotnym potwierdzeniu jej odbioru, wraz z własnoręcznym podpisem D. R., oraz dorosłego domownika zamieszkałego w domu S. R.
Nastąpiło więc skuteczne doręczenie decyzji obu skarżącym; D. R. w trybie zwykłym, uregulowanym w art. 40 § 1 k.p.k.:"Pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi", a S. R. w trybie zastępczym, uregulowanym w art. 43 k.p.k.: "W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi". Jak ustaliło tut. Kolegium,; D. R. odwołanie od w/w decyzji wniosła w dniu 9.04.2009 r., a S. R. w dniu 6.04.2009 r. Dowodzi tego stempel Urzędu Miasta K. - Punkt Obsługi Mieszkańców, określający datę wpływu odwołań, a także data pism obu skarżących. Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja doręczona została Skarżącym skutecznie w dniu 28 listopada 2008 r. oraz 24 listopada 2008 r., Kolegium stwierdziło, że termin, o jakim mowa w art. 129 par 2 k.p.a, został uchybiony. Upłynął on bowiem dla Stron odpowiednio w dniu 7 i 11 grudnia 2008r., a w tej sytuacji zgodnie art. 134 k.p.a.: "Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne." Odnosząc się do wyjaśnień skarżącego S. R., dotyczących przyczyn uchybienia przez niego terminowi do wniesienia odwołania, Kolegium oceniło, że nie zasługują one na uwzględnienie, gdyż doręczenie skarżącemu decyzji było skutecznie i nie kwestionuje on faktu, że zapoznał się z jej treścią. Trudno więc zrozumieć, dlaczego wyjazd z kraju uniemożliwił mu zajęcie stanowiska w sprawie. Nie można także uznać, że jest to okoliczność usprawiedliwiająca przekroczenie przez niego terminu do wniesienia odwołania, w rozumieniu art. 58 par. 1 k.p.a.:
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący D. R. i S. R. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając, że w swoim odwołaniu złożyli zarazem wniosek o przywrócenie terminu do złożenia swojego odwołania i uzasadnili dlaczego nie złożyli odwołania w terminie o jakim mowa w art. 129 par 2 k.p.a. W szczególności skarżący podnieśli że bezsporną okolicznością jest, że decyzją została doręczona w dniach 28.11. i 24.11.2008 r. lecz nie skarżącym. Odbiór decyzji dla S. R. potwierdziła L. R., która z uwagi na nieobecność w kraju adresata poinformowała go dopiero po powrocie do kraju tj. w dniu 30.03.2009 r. co udokumentował dołączając bilet lotniczy. Nie wiadomo na jakiej podstawie Kolegium stwierdziło, że skarżąca D. R. odebrała decyzję osobiście skoro na potwierdzeniu odbioru przesyłki nie ma podpisu skarżącej, a w domu w którym mieszka we W. mieszkają 3 rodziny o takim samym nazwisku. Kolegium nie przeprowadziło żadnego postępowania w kierunku wyjaśnienia czy rzeczywiście podpis na zwrotnym poświadczeniu odbioru pochodzi z ręki skarżącej.
W odpowiedzi na skargę samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko i powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając skargę zważył co następuje ;
Skardze nie można odmówić słuszności. Kwestia prawidłowości doręczenia skarżącym przedmiotowej decyzji Prezydenta Miasta K. o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn. Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz wyjazdu z działki drogowej przy ul. S. w K., nie została należycie wyjaśniona.
Doręczenie decyzji stronom stanowi istotną czynność proceduralną w postępowaniu administracyjnym, wywołującą określone prawem skutki zarówno dla organu /art. 110 k.p.a./ jak i dla stron postępowania /art. 127 par 1 k.p.a./. Od doręczenia decyzji otwiera się dla strony termin 14 dni do wniesienia odwołania, jako przysługującego jej środka prawnego w administracyjnym toku instancji do ponownego, merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie i wydania decyzji administracyjnej przez organ odwoławczy.
Nie wniesienie odwołania w terminie skutkuje uostatecznieniem się decyzji organu pierwszej instancji. Prawidłowe doręczenie stronie decyzji uregulowane w rozdz. 8 k.p.a. ma na celu zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania /art. 10 k.p.a./ Jeżeli strona uchybiła terminowi, a uprawdopodobni, że nastąpiło to bez jej winy należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego /art. 58 k.p.a./.
Zważywszy na treść przepisu art. 128 k.p.a. z którego wynika, że odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Oznacza to - zgodnie z utartym orzecznictwem NSA, - że o tym, czy pismo jest odwołaniem decyduje nie nagłówek lecz jego treść. Tak samo, w sposób niesformalizowany należy traktować zawarty w odwołaniu skarżącego wniosek o przywrócenie terminu. W pierwszym rzędzie w odwołaniu skarżący wykazuje, że bez własnej winy nie złożył w terminie odwołania gdyż w związku z pobytem za granicą nie wiedział o decyzji. Po powrocie do kraju, co miało miejsce w dniu 30.03.2009 r.(fakt ten wykazuje biletem lotniczym) - w zachowanym terminie 7 dni z art. 58 par 2 k.p.a . tj. w dniu 6.04.2009 r. skarżący złożył odwołanie. Uprawdopodobnienie przez skarżącego braku jego winy w uchybieniu terminu i jednoczesne dopełnienie czynności jest w istocie prośbą o przywrócenie terminu. Należało więc dokonać najpierw rozstrzygnięcia w przedmiocie przywrócenia terminu z tym, że o ile organ odwoławczy powziął wątpliwości, co do okresu pobytu skarżącego za granicą należało go wezwać do uzupełnienia informacji. Z odwołania skarżącego wynika także, że skarżąca D. R. jest jego córką mieszkającą na stałe we W.. Skarżący zapowiada, że złoży ona pismo w Architekturze "w najbliższym terminie". Należało wiec ustalić kiedy skarżąca dowiedziała się o decyzji. Nieuprawnione jest bowiem stwierdzenie organu, że doręczenie skarżącej decyzji nastąpiło skutecznie w trybie zwykłym, skoro brak jej podpisu na dowodzie doręczenia, a znajdujący się nieczytelny podpis uniemożliwia identyfikacje odbiorcy. Idąc nawet dalej; doręczenia tego nie można potraktować, jako skuteczne w rozumieniu art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata, skoro wbrew pouczeniu znajdującym się w miejscu przewidzianym dla podpisu odbiorcy, nie można ustalić nazwiska odbiorcy. Nazwisko powinno być napisane wielkimi literami (lub inny wyraźny sposób identyfikacji), /por. pouczenie jw./
Sprawa nie została więc należycie wyjaśniona w zakresie niezbędnym do jej rozstrzygnięcia.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd stwierdzając naruszenie przepisów postępowania a szczególności art. art. 7 i 77 k.p.a. uwzględnił skargę i orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 par 1 pkt 1 lit "c" prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło