II SA/Kr 1240/14
WyrokWSA w Krakowie2014-12-02
Skład orzekający: Andrzej Irla, Mirosław Bator, Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia o zwrocie grzywny, na które nie przysługuje zażalenie, oraz czy mieszkaniec gminy ma interes prawny w takim postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nie można wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia o zwrocie grzywny, jeśli na takie postanowienie nie przysługuje zażalenie. Ponadto, sąd stwierdził, że mieszkaniec gminy nie posiada interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym zwrotu grzywny nałożonej na inną osobę, ponieważ nie wpływa to bezpośrednio na jego prawa lub obowiązki.Stan faktyczny
T. P. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia Burmistrza Miasta o zwrocie grzywny nałożonej na S. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że na postanowienie o zwrocie grzywny nie przysługuje zażalenie i że T. P. nie ma interesu prawnego. WSA w Krakowie oddalił skargę T. P., podzielając stanowisko SKO.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 24 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia I. skargę oddala; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata P. S. kwotę 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) - w tym podatek od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za udzieloną skarżącemu z urzędu pomoc prawną.
Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2014 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 18 i art. 126 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., dalej w skrócie u.p.e.a.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 w związku z art. 144 i art. 61a ustawy z
14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z
2013 r., poz. 267 ze zm., dalej w skrócie K.p.a.), utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia 13 maja 2014 r. znak [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza Miasta [...] z 9 października 2013 r. znak: [...] w przedmiocie zwrócenia S. S. grzywny w kwocie 5.000 zł nałożonej postanowieniem Burmistrza Miasta [...] z dnia 17 kwietnia 2012 r. znak: [...] w związku z wykonaniem obowiązku wynikającego z decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia 26 października 2011 r. znak: [...].
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Decyzją z dnia 26 października 2011 r. znak: [...] Burmistrz Miasta [...] nakazał S. S. - właścicielce działki nr [...] w B., przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu jako gruntów rolnych, na których prowadzona była produkcja rolnicza poprzez zaprzestanie prowadzenia na tej działce działalności gospodarczej w zakresie handlu materiałami budowlanymi i opałem z jednoczesnym usunięciem z jej otwartej przestrzeni, z zabudowań szklarni oraz z pomieszczenia w budynku mieszkalnym wykorzystywanym na magazyn, wszelkich składowanych tam towarów objętych tą działalnością, a także usunięciem z terenu działki samochodów i zmechanizowanego sprzętu służących tej działalności oraz wszelkich nośników jej reklamy.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła S. S., w wyniku którego decyzją z dnia 20 grudnia 2011 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało decyzję organu l instancji w mocy.
Na decyzję Kolegium skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła S. S.. Wyrokiem z dnia 23 października 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 257/12 WSA w Krakowie oddalił skargę S. S. na w/w decyzję Kolegium. Wyrok ten jest prawomocny.
W dniu 16 stycznia 2012 r. Burmistrz Miasta [...] doręczył S. S. upomnienie i wezwał zobowiązaną do wykonania obowiązku nałożonego w/w decyzją z dnia 26 października 2011 r.
Następnie postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2012 r. znak: [...] organ l instancji nałożył na S. S. karę grzywny w celu przymuszenia w wysokości 5.000,00 zł i wezwał do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 17 kwietnia 2012 r. w terminie do 15 maja 2012 r. Do postanowienia organ załączył tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 17 kwietnia 2012 r.
Na powyższe postanowienie o nałożeniu kary grzywny zażalenie złożyła S. S.. W wyniku jego rozpatrzenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 14 czerwca 2012 r. znak [...] uchyliło zaskarżone postanowienie w pkt 1 dotyczącym terminu uiszczenia kary grzywny i orzekło o obowiązku uiszczenia kary grzywny w terminie do 23 lipca
2012 r. (pkt 1), uchyliło zaskarżone postanowienie w pkt 2 dotyczącym terminu wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego nr [...] z dnia
17 kwietnia 2012 r. wystawionego przez Burmistrza Miasta [...] i orzekło o terminie wykonania obowiązku wynikającego z tego tytułu wykonawczego do dnia 14 sierpnia 2012 r. (pkt 2), w pozostałym zakresie utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy (pkt 3).
Następnie postanowieniem z dnia 9 października 2013 r. Burmistrza Miasta orzekł o zwrocie S. S. grzywny w kwocie 5.000 zł nałożonej postanowieniem Burmistrza Miasta [...] z dnia 17 kwietnia 2012 r. znak: [...] w związku z wykonaniem obowiązku wynikającego z decyzji Burmistrz Miasta [...] dnia 26 października 2011 r. znak: [...].
Podaniem z dnia 24 marca 2014 r. T. P. zwrócił się o stwierdzenie nieważności postanowienia Burmistrza Miasta [...] z dnia 9 października 2013 r. powołując się przy tym na art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. We wniosku T. P. wskazał na postanowienia umowy dzierżawy zawartej przez S. S. jako wydzierżawiającego, z której treści wynika, że to wydzierżawiający zobowiązany był przekazać kwoty odpowiadające nałożonym grzywnom za niewykonanie obowiązku. Ponadto stwierdził, że sytuacja materialna S. S. nie stanowi uzasadnionego przypadku dla zwrotu uiszczonej grzywny.
Postanowieniem z dnia 13 maja 2014 r. znak [...] organ
II instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza Miasta [...] z dnia 9 października 2013 r. znak: [...] w przedmiocie zwrócenia S. S. grzywny w kwocie 5000 zł nałożonej postanowieniem Burmistrza Miasta [...] z dnia 17 kwietnia 2012 r. znak: [...] w związku z wykonaniem obowiązku wynikającego z decyzji Burmistrz Miasta [...] dnia 26 października 2011 r. znak: [...]. Kolegium wskazało, iż na postanowienie o zwrocie grzywny nie przysługuje zażalenie, a więc brak jest podstaw prawnych do prowadzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia, a ponadto stwierdzono, iż w tym postępowaniu T. P. nie ma interesu prawnego.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył T. P., wskazując na możliwość przekroczenia przez Burmistrza Miasta [...] uprawnień w sprawie zwrotu grzywny.
Zaskarżonym w sprawie postanowieniem z dnia 24 czerwca 2014 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia 13 maja 2014 r. znak [...].
W uzasadnieniu organ podniósł, że zgodnie z art. 18 ustawy z dnia
17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stosownie do art. 17 § 1 w/w ustawy, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia.
Zgodnie z art. 126 w/w ustawy, w oparciu o który wydano kwestionowane przez T. P. postanowienie o zwrocie grzywny, na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. Państwowe organy egzekucyjne mogą zwrócić grzywnę po uzyskaniu zgody organu wyższego stopnia. Obowiązek uzyskania zgody nie dotyczy organów jednostek samorządu terytorialnego, a więc również Burmistrza Miasta [...].
Prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym na postanowienie w sprawie zwrotu uiszczonej grzywny nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, co w efekcie powoduje, że wniosek T. P. w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia organu l instancji z 9 października 2013 r. nie mógł odnieść zmierzonego skutku. Zgodnie bowiem z art. 126 K.p.a., do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa wart. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie.
Z treści cytowanego wyżej przepisu wynika, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia dotyczy tylko tych postanowień, na które przysługuje zażalenie. Na postanowienie w sprawie umorzenia grzywny, zażalenie takie nie przysługuje, a zatem brak jest podstaw do prowadzenia w tej sprawie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia orzekającego o zwrocie grzywny.
Kolegium podniosło także, że T. P. nie jest stroną postępowania w przedmiocie nałożenia kary grzywny w celu przymuszenia, a także jej zwrotu.
Stosownie do art. 122 § 3 u.p.e.a., zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Skoro zatem ustawa wskazuje, iż stroną postępowania w przedmiocie nałożenia grzywny jest tylko zobowiązany, to tym bardziej w kwestii zwrotu zapłaconej grzywny stroną będzie wyłącznie zobowiązany. Kwestionowane postanowienie bowiem w żaden sposób nie wpływa na interes prawny T. P..
Skargę na powyższe postanowienie złożył do WSA w Krakowie T. P.. Wskazał, że na moment wydania postanowienia z dnia 9 października 2013 r. Burmistrza Miasta [...] o zwrocie S. S. grzywny w kwocie 5.000 zł S. S. nie wykonała obowiązku wynikającego z decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia 26 października 2011 r. znak: [...].
Uzasadniając swój interes prawny w postępowaniu i jednocześnie wskazując, że jest jego stroną, skarżący podał, że jako mieszkaniec [...] ma prawny obowiązek domagać się od organu wykonawczego gminy właściwego wykonywania obowiązków w zakresie zapewnienia przychodów do budżetu gminy.
Skarżący podniósł nadto, że samo SKO w [...] wstrzymało postanowieniem z dnia 14 czerwca 2012 r. znak [...] r. postępowanie egzekucyjne, zatem należało uznać zakończenie postępowania egzekucyjnego za przedwczesne, a decyzję Burmistrza [...] o zwrocie grzywny dłużnikowi za bezzasadną.
W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t. jedn. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Dokonując kontroli legalności podjętych przez organ administracji rozstrzygnięć, sąd stosownie do zapisu art. 134 P.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza Miasta [...] z dnia 9 października 2013 r. o zwrocie zobowiązanej S. S. grzywny w kwocie 5000 zł nałożonej w związku z wykonaniem obowiązku egzekwowanego egzekucją administracyjną.
Organ wyższego stopnia stanął na stanowisku, zgodnie z którym nie jest możliwe wszczęcie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego wobec rozstrzygnięcia, na które nie przysługuje zażalenie, a takim – w ocenie SKO – jest postanowienie organu egzekucyjnego o zwrocie grzywny.
Stanowisko organu wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowe, dlatego skarga – wobec braku uzasadnionych podstaw – podlegała oddaleniu.
Wskazać w pierwszej kolejności należy, że zgodnie z treścią art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., dalej w skrócie u.p.e.a.), jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Ponadto, stosownie do art. 17 § 1 u.p.e.a., o ile przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi.
Takie sformułowanie przepisów oznacza, że rozstrzygnięcie o zwrocie uiszczonej grzywny, wydane na podstawie art. 126 u.p.e.a. w administracji, winno mieć formę postanowienia. Podkreślenia wymaga, że zażalenie na postanowienie w tym przedmiocie przysługiwałoby wyłącznie wówczas, gdyby wprost stanowił tak przepis ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub przepis K.p.a.
W myśl powołanego przepisu art. 126 u.p.e.a., na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. Państwowe organy egzekucyjne mogą zwrócić grzywnę po uzyskaniu zgody organu wyższego stopnia.
Analiza wskazanej normy prowadzi do wniosku, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje zażalenia na postanowienie o zwrocie uiszczonej grzywny, skoro możliwość taka nie została wyrażona w tej ustawie expressis verbis.
Co się zaś tyczy unormowań Kodeksu postępowania administracyjnego w tym zakresie, to wskazać należy na przepis art. 141 § 1 K.p.a., zgodnie z którym na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że również na gruncie tej ustawy nie ma możliwości automatycznego zażalenia każdego postanowienia. Analiza przepisów K.p.a. wykazuje zaś, że "żaden przepis K.p.a. nie stwarza podstawy do przyjęcia, aby zażalenie przysługiwało na postanowienie organu egzekucyjnego o odmowie zwrotu [bądź zwrocie] uiszczonej lub ściągniętej już grzywny" (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 października 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 946/12).
Podobnie w doktrynie przyjmuje się, że na postanowienie organu egzekucyjnego o zwrocie uiszczonej grzywny, wydane na podstawie art. 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zażalenie nie przysługuje (zob. D. Kijowski (red.), Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz. Lex 2010, teza 2. do art. 126).
Stąd też uznał Sąd za trafne analogiczne stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w kontrolowanej sprawie.
Przechodząc zaś do drugiej kwestii, a mianowicie konsekwencji prawnych uznania za niezaskarżalne postanowienia o zwrocie grzywny, wskazać należy, że zastosowanie w tym względzie znajdzie przepis art. 126 K.p.a.
W myśl powołanego przepisu, do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113 K.p.a., a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie.
W tym miejscu przypomnieć trzeba, że skarżący T. P. domagał się od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza Miasta [...] o zwrocie zobowiązanej S. S. grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku egzekwowanego administracyjnie.
Wskazać przy tym należy, że stwierdzenie nieważności decyzji/postanowienia jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnych, wyrażonej w przepisie art. 16 § 1 K.p.a. Mówi o tym przepis art. 156 § 1 K.p.a., przy czym postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia uregulowane jest przepisami art. 156 K.p.a. do art. 159 K.p.a. Wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia następuje na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 K.p.a.), co również w niniejszej sprawie ma znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, o czym będzie jeszcze mowa. Przedmiotem zaś postępowania w tym nadzwyczajnym trybie jest jedynie ustalenie istnienia jednej z wadliwości decyzji/postanowienia, taksatywnie wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a., a także stwierdzenie, czy nie występują przesłanki negatywne wymienione w art. 156 § 2 K.p.a.
Powracając natomiast do przepisu art. 126 K.p.a., Sąd stwierdza, że z przepisu tego – na zasadzie wykładni a contrario – wynika, że postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie, nie mogą być także wzruszane w nadzwyczajnych trybach administracyjnych, w tym w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. Skoro bowiem powołany przepis stanowi, że do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113 K.p.a., a do postanowień, od których przysługuje zażalenie (...) również art. 145-152 oraz art. 156-159, oznacza to, że ustawa dopuszcza możliwość zastosowania przepisów art. 156 – 159 K.p.a. jedynie do tych postanowień, od których przysługuje zażalenie.
Jak wykazano powyżej, na postanowienie organu egzekucyjnego o zwrocie grzywny zażalenie nie przysługuje, nie jest zatem możliwe wszczęcie do odniesieniu do niego postępowania w przedmiocie stwierdzenia jego nieważności.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że rację ma także Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w tym zakresie, w jakim stwierdza brak po stronie skarżącego T. P. interesu prawnego, który uprawniałby go do występowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia o zwrocie uiszczonej grzywny.
Pojęcie interesu prawnego, użyte w przepisie art. 28 K.p.a., nadającym przymiot strony postępowania, w bezpośrednim rozumieniu oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Związek normatywny między interesem prawnym lub obowiązkiem danego podmiotu a postępowaniem administracyjnym wyraża się w tym, że postępowanie "dotyczy" interesu prawnego lub obowiązku tego podmiotu.
Postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku konkretnego podmiotu w tym sensie, że w wyniku takiego postępowania wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach lub obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach jednego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki innego podmiotu. W pierwszym wypadku postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku danego podmiotu w sposób bezpośredni w tym znaczeniu, że decyzja administracyjna rozstrzyga o jego prawach i obowiązkach, w drugim - postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku innego podmiotu w sposób pośredni, bowiem decyzja nie rozstrzyga wprost o jego prawach i obowiązkach, lecz jedynie oddziaływa na jego prawa i obowiązki wskutek powiązania sytuacji prawnej adresata decyzji z tym podmiotem.
Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 czerwca
2013 r., sygn. akt l OSK 2226/12, "pojęcie "interes prawny", na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego. Mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania (art. 28 k.p.a.)".
Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w rozdziale 2 działu III (art. 122 – 126) nie przewidują możliwości występowania w sprawach z zakresu grzywny innych stron postępowania niż zobowiązany. Z treści art. 122 § 1 u.p.e.a. wynika, że wyłącznie zobowiązanemu doręcza się odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 oraz postanowienie o nałożeniu grzywny. Jedynie zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny (art. 122 § 3 u.p.e.a.).
W konsekwencji przyjąć należało, że skarżący T. P. nie legitymował się interesem prawnym, który uprawniałby go do występowania w charakterze strony postępowania w sprawie o zwrot zobowiązanej S. S. grzywny w celu przymuszenia. O posiadaniu tego interesu nie może stanowić wyłącznie fakt bycia członkiem wspólnoty samorządowej, bowiem – jak wskazano powyżej – osoba domagająca się uznania za stronę postępowania musi wykazać wpływ rozstrzygnięć zapadających w tym postępowaniu na jej prawa i obowiązki. Ponadto, Burmistrz Miasta [...], przy wydawaniu postanowienia z dnia 9 października
2013 r. w przedmiocie zwrócenia S. S. grzywny w kwocie 5.000 zł nałożonej postanowieniem Burmistrza Miasta [...] z dnia 17 kwietnia 2012 r. w związku z wykonaniem obowiązku wynikającego z decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia 26 października 2011 r. znak: [...], działał jako organ egzekucyjny z mocy ustawy, a nie jako podmiot reprezentujący w sferze cywilnoprawnej jednostkę samorządu terytorialnego, co ewentualnie uzasadniałoby analizowanie jego działań pod kątem gospodarności i prawidłowości dysponowania środkami publicznymi gminy.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, przyjąć należało końcowo, że zasadnie SKO w [...] uznało wniosek o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza Miasta [...] z dnia 9 października 2013 r. w przedmiocie zwrotu grzywny za wniesiony przez osobę niebędącą stroną, a także za nieuzasadniony z racji niemożności wzruszenia w drodze stwierdzenia nieważności postanowienia niezaskarżalnego, co dało podstawę do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił, o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku.
Na podstawie art. 250 P.p.s.a. Sąd przyznał adwokatowi P. S. na jego wniosek złożony na rozprawie w dniu 2 grudnia 2014 r. wynagrodzenie za udzieloną skarżącemu pomoc prawną z urzędu w wysokości wynikającej z przepisu § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t. jedn. Dz. U. 2013 r., poz. 461), powiększonej o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło