II SA/Kr 1241/06
WyrokWSA w Krakowie2007-06-18
Skład orzekający: Izabela Dobosz, Piotr Głowacki, Ewa Rynczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednorazowo uzyskane wyrównanie świadczenia rentowego za lata poprzednie, wypłacone w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, powinno być wliczane do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego?Ratio decidendi
Jednorazowo uzyskane wyrównanie świadczenia rentowego za lata poprzednie, wypłacone w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, stanowi dochód rodziny w tym roku i nie może być traktowane jako dochód utracony w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. W związku z tym, jeśli suma dochodów rodziny, wliczając takie wyrównanie, przekracza ustawowe kryterium dochodowe, zasiłek rodzinny nie przysługuje.Stan faktyczny
K. R. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków. Organ I instancji odmówił przyznania świadczeń, uznając, że dochód rodziny w 2005 r. (wliczając jednorazowe wyrównanie renty męża za lata poprzednie) przekroczył ustawowe kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, argumentując, że wyrównanie renty jest dochodem roku, w którym zostało wypłacone, a jego kwota znacząco przekraczała dopuszczalną różnicę od kryterium dochodowego. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując sposób naliczenia dochodu męża i podnosząc trudną sytuację materialną rodziny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II SA/ Kr 1241/ 06 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 czerwca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie : WSA Piotr Głowacki WSA Ewa Rynczak ( spr. ) Protokolant: : Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2006 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami skargę oddala
Decyzją z dnia [...] 2006 r. znak: [...] na podstawie art. 104, art. 107 kpa, art. 1 ust. 2 pkt. 1 i ust. 3, art. 2, art. 3, art. 4 ust. 2 pkt. 1, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt. 1, art. 8 pkt. 4a i pkt. 6, art. 12a, art. 14 ust. 1, art. 20 ust. 3 Ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992), Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105 poz. 881 ze zm.) oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. Nr 130, poz. 903), Burmistrz N. odmówił K. R. zasiłku rodzinnego w wysokości 64 zł miesięcznie oraz dodatków z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości 100 zł jednorazowo oraz dodatku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej w wysokości 80 zł na dzieci: K., A. i M. R.
Burmistrz N. w uzasadnieniu swojej decyzji podał, że w dniu [...] 2006 r. K. R. złożyła wniosek wraz z wymaganą dokumentacją o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej i dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego.
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu. Na zasadzie art. 5 w/w ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom o których mowa w art. 4 ust. 2 jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504,00 zł.
Na podstawie dołączonych do wniosku dokumentów tj. zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. Nr [...] z dnia [...] 2006 r. o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych stwierdzono, iż dochód K. R. w 2005 roku wyniósł 22.188,60 zł, natomiast z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. Nr [...] z dnia [...] 2006 r. wynika, iż dochód męża strony A. R. w 2005 r. wyniósł 22.468,31 zł. Syn K. R. w 2005 roku nie deklarował dochodu do opodatkowania, co potwierdza zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. Nr [...] z dnia [...] 2006 r. Łączny dochód rodziny w 2005 r. wyniósł 44.656,91 zł, a miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę wyniósł 620,23 zł, tym samym przekraczając ustawowe kryterium dochodowe. W związku z powyższym zasiłek rodzinny nie przysługuje.
W przypadku, gdy przeciętny miesięczny dochód rodziny przekracza kwotę uprawniającą do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu, tj. 48,00 zł, zasiłek rodzinny przysługuje jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Ze złożonej dokumentacji wynika, że przeciętny miesięczny dochód w rodzinie K. R. wyniósł 3.721,41 zł i przekroczył dochód warunkujący prawo do zasiłku rodzinnego o 697,71 zł, a więc o kwotę wyższą niż wynosi najniższy zasiłek rodzinny, tj. 48,00 zł.
Mając na uwadze powyższe organ I instancji orzekł, jak w sentencji decyzji.
W dniu [...] 2006 r. odwołanie od powyższej decyzji wniosła K. R., domagając się jej uchylenia. Odwołująca podała, że przekroczenie kryterium dochodowego spowodowane było otrzymaniem w 2005 r., przez jej męża z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyrównania świadczenia rentowego za trzy lata wstecz.
Decyzją z dnia [...] 2006 r. znak: [...] na podstawie art.138 § 1 pkt. 1 kpa, art. 5 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003 r., Nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856) § 1 pkt. 6 lit. c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. z 2003r. Nr 198, póz. 1925), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. w uzasadnieniu podało, że stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach zasiłek rodzinny przysługuje jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504,00 zł. Przy czym zgodnie z ust. 3 tegoż artykułu w przypadku, gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym.
W wyniku analizy akt sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. uznało, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Z materiału dowodowego zalegającego w aktach sprawy wynika, iż miesięczny dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na członka rodziny za 2005 r. wyniósł 620,23 zł, która to kwota przekracza ustawowe minimum w wysokości 504,00 zł uprawniające do przyznania zasiłku rodzinnego. Obliczenia dochodu rodziny skarżącej zostały dokonane przez organ l instancji zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Wprawdzie, dochód uzyskany przez męża skarżącej jest wyrównaniem za okres [...] 2002 r. do [...] 2005 r., to jednak w sytuacji uzyskania go w roku 2005, winien zostać potraktowany jako dochód za rok 2005. Zgodnie z katalogiem utraconego dochodu, o którym mowa w art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jednorazowo uzyskana kwota stanowiąca wyrównanie za lata wcześniejsze nie może być traktowana jako utrata dochodu za 2005 r. W myśl tego przepisu bowiem, o utracie dochodu można mówić jedynie w przypadku utraty dochodu spowodowanej: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium w wysokości zasiłku dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, e) nieotrzymywaniem części albo całości zasądzonych świadczeń alimentacyjnych, f) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Organ odwoławczy podał, że w sprawie niniejszej natomiast żadna z powyższych sytuacji nie wystąpiła.
Jednocześnie wskazano, iż w niniejszej sprawie nie znajduje również zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, mówiący o możliwości przyznania zasiłku rodzinnego pomimo przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego. Artykuł powyższy daje bowiem taką możliwość w przypadku gdy dochód rodziny przekracza kwotę uprawniającą daną do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany tj. 48,00 zł. W rozpatrywanej sprawie natomiast, przekroczenie wynosi 697,71 zł.
Organ odwoławczy podał, że decyzja w sprawie ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych należy do tzw. decyzji związanych. Organ administracji nie ma możliwości wyboru spośród kilku równoprawnych rozwiązań. Jeżeli strona spełnia przesłanki ustawowe, musi świadczenie przyznać, a jeżeli nie spełnia, jest zobligowany do wydania decyzji negatywnej.
Odnosząc się natomiast do kwestii przyznania dodatków do zasiłków rodzinnych organ odwoławczy podał, że ich przyznanie jest ściśle uzależnione od przyznania zasiłku rodzinnego. Brak ustalonego prawa do zasiłku rodzinnego czyni niemożliwym przyznanie uzależnionych od niego świadczeń dodatkowych.
Organ odwoławczy podał, że skarżącej zawsze przysługuje możliwość wystąpienia o przyznanie specjalnego zasiłku celowego na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych rodziny, o których mowa w art. 41 ustawy o pomocy społecznej, który to zasiłek może zostać przyznany skarżącej pomimo przekroczenia kryterium dochodowego.
Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy orzekł, jak w sentencji decyzji.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu [...] 2006 r. wniosła K. R., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, iż podczas rozpatrywania sprawy nie wzięto pod uwagę faktu, iż wykazany przez Urząd Skarbowy w B. dochód jej męża dotyczył lat 2003, 2004, 2005. W dalszej części skargi strona podnosi, że "skoro nie ma ustawy, w myśl której jednorazowo uzyskana kwota stanowiąca wyrównanie za lata wcześniejsze nie może być traktowana jako utrata dochodu, to dlaczego dochód mojego męża z trzech lat, wypłacony jednorazowo, policzono mu jako dochód z jednego roku? Też nie ma ustawy takiej, która to określa." Dodatkowo skarżąca podaje, iż ma czworo uczęszczających do szkoły dzieci w wieku 9, 12, 14 i 18 lat, które utrzymuje ze swojego wynagrodzenia za pracę, a mąż jej jest osobą obłożnie chorą, wymagającą stałej opieki lekarskiej, leków i opieki drugiej osoby. W 2005 r. jej mąż otrzymał prawo do renty wraz z wyrównaniem za 3 tata. Pieniądze te przeznaczone zostały na spłatę długów i zmianę dachu na starym domu, w którym mieszkają, zaś miesięczne dochody jej rodziny w przeliczeniu na osobę nigdy nie przekraczały i nie przekraczają 504,00 zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2006 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą o p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy o p.p.s.a.).
Skarga jest nieuzasadniona. Organy przeprowadził poprawnie postępowanie wyjaśniające i dokonały właściwej oceny prawnej, a więc zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Należy podać, że zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992) zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje: 1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie uczącej się. Osobom tym zasiłek rodzinny przysługuje wówczas, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł (art. 5 ust. 1 w/w ustawy). Przy czym w przypadku, gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym (art. 5 ust. 3 w/w ustawy).
W myśl natomiast art. 3 ust. 2 i ust. 5 cytowanej ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o "dochodzie rodziny" – oznacza to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym rok zasiłkowy. Emerytury i renty również są zaliczane do dochodu rodziny.
Jak wynika z akt sprawy i dołączonych przez skarżącą dokumentów do wniosku: zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] 2006 r. dochód skarżącej za 2005 r. wyniósł 22.188,60 zł (k. 9), natomiast jej męża A. R. 22.468,31 zł (k.8). Łączny dochód 5 osobowej rodziny za 2005 r. wyniósł 44.656,91 zł, co w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie stanowi kwotę 620,23 zł, a tym samym przekracza kryterium dochodowe w wysokości 504 zł miesięcznie.
Skarżąca zarzuciła, że do dochodu jej męża za 2005 r. nie powinna być wliczona cała kwota wypłacona przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w N. z tytułu wyrównania zaległej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy za okres od [...] 2002 r. do dnia [...] 2005 r. tj. za trzy lata w wysokości 25.888,93 zł (k. 12).
Zarzut ten jest nieuzasadniony w świetle cytowanych wyżej przepisów ustawy, gdyż niewątpliwie mąż skarżącej w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (od [...] września do [...] sierpnia) otrzymał wyrównanie zaległych świadczeń rentowych i wypłata tej kwoty nastąpiła w całości w 2005 r., w związku z tym dochód ten nie może być rozumiany jako dochód utracony w świetle art. 3 pkt. 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem utrata dochodu oznacza utratę dochodu spowodowaną: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium w wysokości zasiłku dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, e) nieotrzymywaniem części albo całości zasądzonych świadczeń alimentacyjnych, f) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej. W niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z wyżej opisanych okoliczności uzasadniających twierdzenie, że nastąpiła utrata dochodu w rodzinie skarżącej.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r. ,Nr 80 ,po. 717) - stosownie do którego w razie nie uwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło