II SA/Kr 1243/02
WyrokWSA w Krakowie2004-12-13
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Halina Jakubiec, Krystyna Kutzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły dowody w postaci oświadczeń i zaświadczeń, odmawiając zaliczenia okresu zatrudnienia do stażu wymaganego do przyznania zasiłku przedemerytalnego, bez przeprowadzenia przesłuchania świadków i skarżącej?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie mogą odmówić zaliczenia okresu zatrudnienia do stażu wymaganego do przyznania zasiłku przedemerytalnego na podstawie oceny oświadczeń i zaświadczeń, bez przeprowadzenia przesłuchania świadków i skarżącej w charakterze strony postępowania. Taka ocena dowodów, dokonana przedwcześnie i bez należytej analizy materiału, stanowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i może mieć wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania M. Ł. prawa do zasiłku przedemerytalnego z powodu niespełnienia wymaganego 30-letniego okresu zatrudnienia. Organy administracji nie zaliczyły okresu pracy w Z. [...] w latach 1967-1969, uznając przedstawione przez skarżącą oświadczenia i zaświadczenia za niewystarczające. Skarżąca zarzuciła organom przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i domagała się uzupełnienia postępowania dowodowego poprzez przesłuchanie świadków. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy nie dopełniły obowiązków w zakresie wyjaśnienia stanu sprawy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia : WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Halina Jakubiec( spr.) NSA Krystyna Kutzner Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2004r sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Wojewody z dnia 25 kwietnia 2002r,Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji w sprawie przyznania zasiłku przedemerytalnego - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji –
II SA/Kr 1243/0
UZASADNIENIE
Wojewoda [...] decyzją z dnia 25 kwietnia 2002 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z daty [...].02.2002 r. o odmowie uchylenia, po wznowieniu postępowania ostatecznej decyzji z dnia [...] .03.2001 r. orzekającej o odmowie przyznania M. Ł. prawa do zasiłku przedemerytalnego z powodu niespełnienia warunków określonych w art. 37 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56 ze zm.).
W uzasadnieniu decyzji organ powołał ustalony stan faktyczny, podając, że:
Ostateczną decyzją z dnia [...] marca 2001 r. ([...]) Prezydent Miasta [...] odmówił M. Ł. prawa do zasiłku przedemerytalnego od [...] .01.2001 r., gdyż w ocenie organu nie posiada wymaganego przepisem art. 37 ust. 1 ustawy w/w 30 letniego okresu uprawniającego do zasiłku.
Jako udowodniony przyjął organ okres uprawniający do zasiłku wynoszący 29 lat 5 miesięcy i 12 dni. Nie został zaliczony okres pracy w Z. [...] w [...] , ponieważ nie zostały przedstawione przez M. Ł. dokumenty niezbędne wg organu do potwierdzenia okresu zatrudnienia w tym zakładzie.
Złożone przez M. Ł. oświadczenie z dnia [...] .04.2001 r. w sprawie braku dokumentów dotyczących zatrudnienia w Z. [...] w [...] w okresach od czerwca 1967 do października 1967 oraz od czerwca 1968 do lutego 1969, oraz zeznanie świadków potwierdzające dane podane w oświadczeniu uznano za niewystarczające.
Powołując się na przepis art. 151 § 1 pkt 1 kpa stanowiący, że organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego określonego 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowych, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art 145 § 1 lub art. 145a, organ I instancji orzekł, iż nie znajduje podstaw do uchylenia decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].03.2001 r.
Zadaniem organu drugiej instancji zeznania świadków nie były poparte żadnym dokumentem, a wystawiane przez Archiwum [...] Urzędu Wojewódzkiego we [...] pismo z dnia [...] .04.2001 r. ([...] ), z którego wynika, że nazwisko M. Ł. nie występuje w aktach osobowych przejętych przez to Archiwum, uprawnia, aby w ramach prowadzonej oceny dowodów odmówić zaliczenia do okresu uprawniającego do zasiłku spornego okresu zatrudnienia od czerwca 1967 do października 1967 i od czerwca 1968 do lutego 1969 r.
W skardze na powyższą decyzję M. Ł. domagała się uzupełnienia postępowania dowodowego poprzez przeprowadzenie przez organ dowodu z zeznań świadków, którzy z nią pracowali w Zakładzie w [...] , zarzucając, iż odmowa uznania zeznań świadków w sytuacji, gdy brak dokumentacji jest uprawdopodobniony tym, że idzie o odległy kres czasu nie liczy się z realiami związanymi z uzyskiwaniem dokumentacji, dlatego stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów.
Nadto podniosła iż brakuje jej do wymaganego okresu jedynie 17 dni i czuje się bezradna wobec faktu, iż organ odmawia możliwości udowodnienia spornego okresu zatrudnienia zeznaniami świadków, pomimo iż przepisy taką możliwość przyznają.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko i przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując skargę zważył co następuje:
Przyczyną negatywnego dla skarżącej rozstrzygnięcia jest brak 30-letniego kresu uprawniającego do zasiłku, wynikającego z negatywnej weryfikacji twierdzeń skarżącej dotyczących jej pracy w latach 1967-1969 w Z. [...] w [...] .
Fakt, iż bez zaliczenia spornego okresu pracy w Z. w [...] , skarżąca nie spełniała w dacie rejestracji (tj. w dniu [...] lipca 2000 r.) przesłanek z art.37 ust. 1 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, nie jest przez skarżącą kwestionowany. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji ogranicza się do oceny czy organy dopełniły obowiązków w zakresie wyjaśnienia stanu sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] .02.2002 r. zostało z urzędu wznowione postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] .03.2001 r. o odmowie przyznania M. Ł. od [...] .01.2001 r. prawa do zasiłku przedemerytalnego. Powołując się na przepis art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1 i art. 150 § 1 kpa, organ nie wskazał, o jakie nowe okoliczności czy dowody uzasadniające wznowienie zostały wykryte, jednakże z akt sprawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że chodzi o wskazane przez skarżącą okresy pracy w Z. w [...] i dowody mogące ten fakt potwierdzić.
Stosownie do art. 149 § 2 kpa, organ winien był zatem przeprowadzić postępowanie administracyjne, co do tych okoliczności, jako stanowiących przyczynę wznowienia, z zastosowaniem reguł dotyczących postępowania dowodowego.
Rozpoznając sprawę w ramach wznowienia organy poprzestały na negatywnej ocenie przedłożonych przez skarżącą oświadczeń i zaświadczenia [...] Urzędu Wojewódzkiego we [...] z dnia [...] .04.2001 r.
Ocena ta zdaniem sądu dokonana została przedwcześnie i bez należytej analizy całego zgromadzonego lub dostępnego materiału. Z tej przyczyny nie może być uznana przez sąd za mieszczącą się w granicach wynikających ze swobodnego uznania.
Mianowicie, przedłożone przez M. Ł. oświadczenie własne, oraz dwóch "świadków" w sprawie na standardowych drukach używanych przez ZUS, nie mogą być utożsamiane z zeznaniami świadków. Z dokumentów tych nie wynika, aby zostały sporządzone na użytek jakiegokolwiek postępowania administracyjnego. Nie można było mówić o zeznaniach i oceniać je jako dowód w sprawie, bowiem żadna z tych osób nie została przesłuchana przez organ w charakterze świadka. Niedopuszczalne było zatem poddanie tych oświadczeń ocenie i bez przesłuchania osób składających te oświadczenia, z góry uznać, iż zeznania ich były niewiarygodne i niemiarodajne zwłaszcza, że okoliczności towarzyszące nie zostały wyjaśnione. Nie ustalono, np., w jaki sposób skarżąca uzyskała te oświadczenia, czy rzeczywiście osoby składające oświadczenia dysponują świadectwami pracy z Z. w [...] z lat 1967-1969 - jak podały, czy i jakie kontakty łączy te osoby ze skarżącą. Zaniechawszy przesłuchania tych osób w charakterze świadka organy pozbawiły się możliwości zadania im tego rodzaju pytań i doznania pełnej oceny wartości dowodowej ich zeznań.
Nie została przesłuchana w trybie art. 86 kpa skarżąca i nie są znane nawet przyczyny, z jakich skarżąca nie posiada stosownych dokumentów, podczas gdy inne pracownice, jak twierdzą, dokumenty takie posiadają.
Nie zostało tez wyjaśnione, ani nawet zauważone, że przedstawione przez skarżącą pismo [...] urzędu Wojewódzkiego z dnia 2001 r. sporządzone zostało na podstawie dokumentacji [...] -[...] "[...]" we Wrocławiu a nie zakładu, o jakim mowa w oświadczeniach "świadków" i skarżącej. Przypisując decydujące znaczenie sformułowaniu "nazwisko Pani nie występuje w wykazach akt osobowych przejętych po likwidacji "V. ", nie dokonano dostatecznej analizy treści tego pisma i nie wiadomo nawet tego, czy w ogóle w wykazach tych znajdują się jakiekolwiek nazwiska pracowników sezonowych Z. w [...] .
Opisane uchybienia przepisom art. 75 § 1 i 77 § 1, art. 80 kpa, jako mogące mieć wpływ na wynik sprawy, powoduj ą konieczność uchylenia decyzji organów obu instancji, na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), której zastosowanie do spraw, w których skargi wpłynęły do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, wynika z treści art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. N 153, poz. 1271).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło