II SA/Kr 1243/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu skarżącej od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 stycznia 2017 r. sygn. II SA/Kr 1243/16 oddalającego wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi M.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 18 kwietnia 2016 r., znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego. Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2017 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącej M.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. U podstaw tego rozstrzygnięcia legło ustalenie, że niektóre z zadeklarowanych przez skarżącą wydatków nie mają charakteru koniecznych, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do tego, czy prowadzi ona gospodarstwa domowe sama, czy z innymi osobami - których dochodów nie ujawnia, a w konsekwencji orzekający nie jest w stanie ocenić rzeczywistej sytuacji materialnej i bytowej, rodzinnej skarżącej. Ponadto argumentem przemawiającym za przyznaniem prawa pomocy nie może być też fakt, że ze skargi tej samej skarżącej toczy się bardzo duża ilość postępowań sądowych. Postanowienie referendarza zaskarżyła sprzeciwem w dniu 17 lutego 2017 r. skarżąca. Podniosła, że "Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznawał już powyższe postanowienie odrzucając skargę postanowieniem z dnia 22.12.2016 r.". Natomiast 16 lutego 2017 r. skarżąca złożyła nowy formularz PPF z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 259 § 2 p.p.s.a. sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, niezawierający uzasadnienia, sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Skarżąca nie jest jednak adwokatem, radcą ani rzecznikiem patentowym, a zatem sprzeciw, mimo że nie zawierał uzasadnienia, podlegał rozpoznaniu. W niniejszej sprawie Sąd odrzucił skargę postanowieniem z dnia 22 grudnia 2016 r. bez wzywania skarżącej o wpis, albowiem zgodnie z art. 222 p.p.s.a., nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z niego wynika, że podlega ono odrzuceniu (zaskarżono decyzję wydaną w I Instancji). Obecnie jednak przedmiotem rozpoznania jest sprzeciw skarżącej od postanowienia referendarza w przedmiocie prawa pomocy. W treści sprzeciwu skarżąca nie podniosła żadnych argumentów przeciwko wydanemu przez referendarza postanowieniu, jednakże dzień wcześniej przedłożyła nowy formularz PPF. Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy można złożyć w każdym momencie w toku postępowania. Jednakże w ocenie Sądu jeżeli w toku pozostaje postępowanie w przedmiocie prawa pomocy złożenie nowego formularza PPF nie wszczyna "nowego" postępowania w zakresie prawa pomocy, lecz Sąd uwzględnia dane wskazane w nowym formularzu w toczącym się postępowaniu. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że skarżąca w wielu sprawach toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie składała wniosek o przyznanie prawa pomocy, jednakże jej oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym w poszczególnych sprawach różnią się od siebie. W myśl art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Z kolei art. 252 § 1a przewiduje, że oświadczenia, o których mowa w § 1, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Jeżeli więc oświadczenia skarżącej złożone w różnych sprawach różnią się od siebie, to niewątpliwie wpływa to na ocenę wiarygodności twierdzeń skarżącej, a co za tym idzie - na ocenę, czy skarżąca wykazała zaistnienie przesłanek do przyznania jej prawa pomocy. W formularzu z lutego 2017 r. skarżąca wskazała na następujące wydatki ← bilet miesięczny 100 zł, ← telefon 50 zł, ← opłata za wodę 52,64 zł ← opłata za odpady 10 zł, ← opłaty za dojazdy autobusowe do lekarzy 28 zł, ← środki czystości 80 zł. ← leki 50 zł, ← zakup obuwia - 124,89 zł ← listy polecone - 28 zł ← usługi ksero - 55,21 zł Ponadto skarżąca wskazała na konieczność zakupu ciśnieniomierza za kwotę 106,46 zł zgodnie z zaleceniem lekarza oraz na konieczność zapłaty za prąd kwoty 520 zł oraz kosztów sądowych postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w W. w kwocie 100 zł. Okoliczności te skarżąca wykazała dołączając do akt sprawy kserokopie stosownych dokumentów. Między innymi przedłożyła kopię faktury za prąd od marca do lipca 2017 r. Ponadto wskazała, że jej zarobki w styczniu osiągnęły kwotę 1400 zł, w grudniu 963 zł, a w listopadzie 789 zł. Za listopad i grudzień zarobki były niższe gdyż skarżąca była na "chorobowym". Oceniając materiał dowodowy dołączony na obecnym etapie postępowania należy zauważyć, że wydatki skarżącej niewiele się zmieniają (za wyjątkiem opłaty za prąd, co zostanie szczegółowo omówione poniżej). Natomiast znacznym wahaniom podlegają zarobki skarżącej - od kwoty 789 zł do niemal dwa razy większej kwoty 1400 zł, przy czym skarżąca nigdy nie wykazuje ich w żaden sposób, jedynie podaje ich wysokość. O ile bowiem miesięczne zarobki na poziomie ok. 1000 - 1100 zł przy wskazanych wcześniej wydatkach i konieczności ponoszenia kosztów wyżywienia są rzeczywiście bardzo niskie, o tyle wynagrodzenie w kwocie 1400 zł pozwala już na poniesienie dodatkowych wydatków, na przykład z tytułu kosztów postępowania. W tej sytuacji należy podzielić stanowisko referendarza, iż nie można ustalić faktycznej sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącej. Również wymaga podkreślenia, że wskazywane przez skarżącą wydatki na zakup obuwia czy też ciśnieniomierza nie stanowią wydatków, które obciążałyby comiesięczny budżet skarżącej. Odnosząc się do znacznie wyższego niż w poprzednich miesiącach rachunku za prąd w marcu 2017 r. należy zwrócić uwagę, że do wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca dołączyła kserokopie faktur za prąd za miesiące od września 2016 r. do stycznia 2017 r. Za pierwszy z wymienionych miesięcy faktura opiewa na kwotę 199,62 zł, natomiast za każdy kolejny miesiąc - na kwotę 160,12 zł. Z kolei do sprzeciwu dołączono kserokopie faktur za miesiące od marca do lipca 2017 r. - za pierwszy miesiąc na kwotę 520 zł, za kolejne miesiące - po 101,46 zł. Należy zwrócić uwagę, że nie wystawiono rachunku za luty 2017 r., a zatem opłata z terminem płatności w marcu obejmuje również zużycie z poprzedniego miesiąca, w którym skarżąca nie płaciła za energię elektryczną. Ponadto w kolejnych miesiącach tj. od kwietnia do lipca 2017 r. skarżąca będzie płacić za energię elektryczną o 50 zł miesięcznie mniej niż w poprzednich miesiącach, co oznacza, że kwota ta będzie stanowić dodatkowe źródło, z którego skarżąca będzie w stanie sfinansować koszty sądowe. Biorąc powyższe pod uwagę należało utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie referendarza na podstawie art. 260 p.p.s.a. w zw. z art. 245 i art. 246 § 1 p.p.s.a.