II SA/Kr 1243/16

PostanowienieWSA w Krakowie2017-06-14

Skład orzekający: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie referendarza sądowego o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, wydane w sytuacji, gdy wniosek ten został już uwzględniony w toczącym się postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, powinno zostać uchylone, a postępowanie umorzone?
Ratio decidendi
Postanowienie referendarza sądowego o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, wydane w sytuacji, gdy wniosek ten został już uwzględniony w toczącym się postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, podlega uchyleniu, a wadliwie wszczęte postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy powinno zostać umorzone. Sąd rozpoznający sprzeciw od postanowienia referendarza orzeka jako sąd drugiej instancji i może zmienić zaskarżone postanowienie.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Referendarz sądowy dwukrotnie oddalił jej wniosek. Po pierwszym oddaleniu sąd utrzymał postanowienie referendarza w mocy. Następnie referendarz ponownie oddalił wniosek, co spotkało się ze sprzeciwem skarżącej. Sąd rozpoznał sprzeciw, uchylając postanowienie referendarza i umarzając postępowanie w przedmiocie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono postanowienie referendarza sądowego z dnia 5 maja 2017 r. i umorzono postępowanie w przedmiocie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu skarżącej od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 maja 2017 r. sygn. II SA/Kr 1243/16 oddalającego wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi M.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 18 kwietnia 2016 r., znak [....] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia uchylić postanowienie referendarza sądowego z dnia 5 maja 2017 r. i umorzyć postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2017 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącej M.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Po rozpoznaniu sprzeciwu wniesionego przez skarżącą od tego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 13 marca 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego. Następnie referendarz sądowy postanowieniem z dnia 5 maja 2017 r. oddalił wniosek skarżącej M.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżąca wniosła sprzeciw od tego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "p.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie zaś z art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 grudnia 2016 r., sygn. II OZ 1350/16 (dostępnym w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie https://cbois.nsa.gov.pl/cbois/query) orzeczenie o uchyleniu zaskarżonego sprzeciwem postanowienia oraz umorzeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy należy uznać za merytoryczne rozstrzygnięcie (zmianę orzeczenia), o którym wspomina art. 260 § 1 p.p.s.a. Podzielając powyższe stanowisko należało takie właśnie wyrzeczenie zastosować w niniejszej sprawie. Trzeba bowiem zwrócić uwagę, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, który obecnie jest procedowany wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 16 lutego 2017 r. - dzień przed wniesieniem przez skarżącą sprzeciwu wobec postanowienia referendarza z dnia 17 stycznia 2017 r. Nie jest więc zgodne z prawdą twierdzenie referendarza, że "WSA postanowieniem z dnia 13 marca 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie referendarz z dnia 17 stycznia 2017 r. Postanowienie to stało się prawomocne i w tym stanie prawnym skarżąca ponownie wniosła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata". Kolejny wniosek o prawo pomocy skarżąca złożyła gdy poprzednie postępowanie o prawo pomocy było w toku. Rozpoznając sprzeciw od wcześniejszego postanowienia referendarza (z dnia 17 stycznia 2017 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny miał w aktach sprawy również tenże wniosek o przyznanie prawa pomocy i odniósł się do tego faktu w uzasadnieniu prawomocnego postanowienia z dnia 13 marca 2017 r., wskazując: "jeżeli w toku pozostaje postępowanie w przedmiocie prawa pomocy złożenie nowego formularza PPF nie wszczyna "nowego" postępowania w zakresie prawa pomocy, lecz Sąd uwzględnia dane wskazane w nowym formularzu w toczącym się postępowaniu". Zgodnie z tym stanowiskiem referendarz sądowy nie miał kompetencji do rozpoznania wniosku z dnia 16 lutego 2017 r. o przyznanie skarżącej prawa pomocy. Argumenty podniesione w tym wniosku zostały już uwzględnione przez Sąd w postanowieniu z dnia 13 marca 2017 r. i nie było żadnych podstaw do nadania biegu temu wnioskowi. Z tego też względu postanowienie referendarza wymagało uchylenia, a wadliwie wszczęte postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy należało umorzyć. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 249a w zw. art. 260 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło