II SA/Kr 1245/25

WyrokWSA w Krakowie2026-01-22

Skład orzekający: WSA Paweł Darmoń, WSA Mirosław Bator, WSA Jacek Bursa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, przez którą przebiega droga dojazdowa obciążona służebnością przejazdu na rzecz inwestycji budowlanej, jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę, jeśli droga ta jest już urządzona i inwestycja nie wprowadza ograniczeń w zabudowie jego nieruchomości?
Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości obciążonej służebnością przejazdu, przez którą odbywa się dojazd do inwestycji budowlanej, nie jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę, jeśli droga dojazdowa jest już urządzona i inwestycja nie wprowadza ograniczeń w zabudowie jego nieruchomości. Status strony w takim przypadku nie wynika z samego faktu sąsiedztwa czy obciążenia nieruchomości służebnością, lecz z konkretnych przepisów prawa wprowadzających ograniczenia w zagospodarowaniu terenu.
Stan faktyczny
Skarżąca B. Z. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, twierdząc, że bez swojej winy nie brała w nim udziału. Jej działki sąsiadują z działką inwestycyjną i są obciążone służebnością przejazdu na rzecz inwestora. Organy administracji obu instancji uznały, że skarżąca nie jest stroną postępowania, ponieważ jej działki nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji, gdyż droga dojazdowa jest urządzona, a inwestycja nie wprowadza ograniczeń w zabudowie jej nieruchomości. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty odmawiającą uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Jacek Bursa Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Opiłka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 30 lipca 2025 r. znak: WI-I.7840.7.15.2025.PI w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, po wznowieniu postępowania oddala skargę. Decyzją z dnia 30 lipca 2025 r. nr WI-I.7840.7.15.2025.PI Wojewoda Małopolski, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) i art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418), utrzymał w mocy decyzję Starosty Krakowskiego z dnia 29 stycznia 2025 r. nr AB.II-S.2.9.2025 znak: ASB-II-S.6740.4.3.2023.AS o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Starosty Krakowskiego z dnia 5 sierpnia 2015 r. nr AB.II-S.1.300.2015 r. znak: AB-II.S.6740.1.254.2015.PP. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia 5 sierpnia 2015 r. nr AB.II-S.1.300.2015 r. znak: AB-II.S.6740.1.254.2015.PP Starosta Krakowski zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla inwestora K. R. dla zamierzenia budowlanego pn.: "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z wewnętrznymi instalacjami: wod-kan., gaz., c.o. i elektryczną oraz z zewnętrznym odcinkiem wewn. Instalacji kanalizacyjnej, budowa powierzchni utwardzonych" na dz. nr [...] w m. M. , gm. M.. Pismem z dnia 9 sierpnia 2023 r. B. Z. (zwana dalej także wnioskodawczynią lub skarżącą) wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Starosty Krakowskiego z dnia 5 sierpnia 2015 r. nr AB.II-S.1.300.2015 r. znak: AB-II.S.6740.1.254.2015.PP, gdyż bez swojej winy nie brała udziału w tym postępowaniu. Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2024 r. nr AB-II-S.6740.4.3.2023.AS Starosta Krakowski wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia 5 sierpnia 2015 r. nr AB.II-S.1.300.2015 r. znak: AB-II.S.6740.1.254.2015.PP. Następnie decyzją z dnia 29 stycznia 2025 r. nr AB.II-S.2.9.2025 znak: AB-II-S.6740.4.3.2023.AS Starosta Krakowski odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 5 sierpnia 2015 r. nr AB.II-S.1.300.2015 r. znak: AB-II.S.6740.1.254.2015.PP. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że analiza Z analizy art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane wynika, iż nadanie podmiotowi statusu strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę zostało uwarunkowane dwoma elementami: podmiotowemu, tj. czy podmiot jest inwestorem, właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą nieruchomości i przedmiotowemu tj. czy położenie nieruchomości, której podmiot jest inwestorem, właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą, znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Z uwagi na brak wyraźnego wskazania przez ustawodawcę przepisów, na podstawie których dochodzi do wyznaczenia obszaru oddziaływania w otoczeniu obiektu budowlanego organ I instancji przyjął, że są to wszystkie powszechnie obowiązujące przepisy prawa (przepisy z zakresu materialnego prawa administracyjnego), które, co najważniejsze, wprowadzają określony rodzaj ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Organ I instancji uznał zatem, że samo położenie nieruchomości w sąsiedztwie planowanej inwestycji nie jest tożsame ze znajdowaniem się tej nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu. W ocenie organu I instancji, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wykazał, iż niewątpliwie wnioskodawczyni spełnia przesłankę podmiotową potencjalnego bycia stroną postępowania, gdyż jak wynika z informacji z rejestru gruntów z dnia 27 stycznia 2025 r., jest współwłaścicielką działek nr [...], [...], [...] w m. M. , gm. M.. Natomiast przesłanka przedmiotowa, która warunkuje nadanie wnioskodawczyni statusu strony tego postępowania nie została spełniona, gdyż działki nr [...], [...], [...] nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji, który obejmuje działki nr [...], [...] w m. M. , gm. M.. Organ I instancji wyjaśnił, że działki których wnioskodawczyni jest współwłaścicielką, tj. dz. nr [...] (na której znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny oraz fragment drogi dojazdowej) oraz dz. nr [...] i [...] (stanowiące drogę dojazdową) w m. M. , gm. M., na dzień wydania decyzji pozwolenia na budowę, były zlokalizowane w terenach oznaczonych w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy M. zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Gminy M. z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M., stanowiący załącznik do obwieszczenia Rady Gminy w M. z dnia [...] r. w sprawie przyjęcia tekstu jednolitego uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M. oraz przyjęcia jednolitego rysunku "Przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu" stanowiącego integralną część uchwały (Dz. Urz. Woj. Mał. Nr [...], poz. [...] z [...].) jako MU2 (tj. terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej), których przeznaczeniem podstawowym, zgodnie z § 37 ust. 2 planu jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna w układzie wolnostojącym, częściowo w terenach ZN (tj. terenach zieleni o funkcjach ekologicznych i ochronnych, w których zgodnie z § 58 ust. 4 "obowiązuje zakaz lokalizacji zabudowy z wyjątkiem obiektów i urządzeń wymienionych w ust. 3", tj. m.in. obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej, obiektów małej architektury) oraz w pozostałej części w terenach KDS (tj. terenach dróg i ulic publicznych). Organ I instancji wskazał, że w decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 5 sierpnia 2015 r. nr AB.II-S.1.300.2015 zatwierdzono usytuowanie budynku w odległości ok. 100 metrów od działek wnioskodawczyni. Projekt budowlany, stanowiący załącznik do ww. decyzji pozwolenia na budowę, został sporządzony przez uprawnionego architekta, który zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane dołączył do projektu budowlanego oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej oraz określił, iż projekt jest zgodny z § 12, § 271-273 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. nr 75 poz. 690). Mając na uwadze przytoczoną wyżej odległość zaprojektowanego budynku od granicy z działkami skarżącej, przepisy zawarte w obowiązującym Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego Gminy M. oraz przepisy ówcześnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (w szczególności: § 12 ust. 1 i ust. 3), organ I instancji stwierdził, że zaprojektowany budynek został usytuowany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a projektowana inwestycja nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu działek sąsiednich, tj. m.in. dz. nr [...], [...], [...] w m. M. , gm. M., a tym samym działki te nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Ponadto organ I instancji wskazał, iż w chwili wydania decyzji z dnia 5 sierpnia 2015 r. nr AB.II-S.1.300.2015 na działkach nr [...] i nr [...] istniała już urządzona droga dojazdowa, co wynika z mapy do celów projektowych sporządzonej w dniu 13 stycznia 2015 r. przez uprawnionego geodetę, a przyjętej do zasobów geodezyjnych w dniu 13 lutego 2015 r. Zatem, jeżeli droga dojazdowa, na której została ustanowiona służebność przejazdu i przechodu - stanowi wydzielony i urządzony pas terenu (służy jako droga), to właściciel działki obciążonej służebnością nie jest stroną postępowania, bowiem nie zmieniają się warunki i sposób użytkowania tego terenu. Powyższe potwierdza m.in. decyzja Wojewody Małopolskiego z dnia 19 grudnia 2024 r. znak: WI-I.7840.7.96.2023.PI oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 1074/20. Organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy znak: AB.II-S.6740.1.254.2015.PP pismem Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 17 kwietnia 2015 r. znak: O.KR.Z-3.4241.12.40.2015.md.1 istniejący zjazd z drogi krajowej nr [...] K. - M. w km 680+710 strona prawa do drogi dojazdowej zlokalizowanej w pasie drogowym drogi krajowej poprzez w/w drogę dojazdową oraz poprzez działki nr [...] i [...] zapewnia możliwość dostępu do drogi publicznej dla przedmiotowej inwestycji. Na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 260 ze zm.) uzgodniono również włączenie do drogi krajowej nr [...] K.-M. ruchu związanego z planowaną budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w m. M. . Ponadto, w aktach sprawy znak: AB.II-S.6740.1.254.2015.PP znajduje się pismo B. i K. Z. z dnia 30 lipca 2015 r., w którym wyrazili oni zgodę na przejazd działką nr [...] w M. , której są współwłaścicielami w części [...] na rzecz innych współwłaścicieli K. i P. R. w związku z zapewnieniem komunikacji do projektowanego budynku na działce nr [...]. Z kolei z treści księgi wieczystej nr [...] (stan na dzień 29 stycznia 2025 r.) wynika, iż ustanowiona jest służebność przejazdu, przechodu, przegonu nieograniczona czasem przez działkę nr [...] oraz na długości 15 m przez działkę nr [...] począwszy od działki [...] w kierunku zachodnim na rzecz każdoczesnych właścicieli działek [...], [...], [...]. Ponadto, ze znajdującego się w aktach sprawy znak: AB.II-S.6740.1.254.2015.PP aktu notarialnego Repertorium A Numer [...] z dnia [...] r. wynika, iż w Sądzie Rejonowym w W. V Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w S. jest prowadzona księga Wieczysta [...] (...) i w dziale ISP tej księgi wpisane jest uprawnienie wynikające z prawa ujawnionego w dziale III innej księgi wieczystej na rzecz każdoczesnych właścicieli działki [...] służebność przejazdu, przechodu, przegonu, nieograniczone czasem przez działkę [...] oraz na długości 15 m przez działki [...] w kierunku zachodnim (...). - działka numer [...] jest niezabudowana i jest użytkowana jako droga dojazdowa między innymi do działek numery: [...] i [...] (...). Podsumowując organ I instancji, mając na uwadze definicję obszaru oddziaływania obiektu zawartą w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu na czas wydania decyzji pozwolenia na budowę), stwierdził, iż projektowana inwestycja nie wprowadzała ograniczeń w zagospodarowaniu terenu działek nr [...], [...], [...] w m. M. , gm. M., tym samym działki te nie znajdowały się w obszarze oddziaływania inwestycji, a sam fakt przejazdu po działkach, na których ustanowiona jest droga służebna nie wpływa na określenie obszaru oddziaływania obiektu, a tym samym nie kwalifikuje do przyznania statusu strony właścicielom ww. działek w przedmiotowym postępowaniu. Odnośnie zarzutu skarżącej, że K. R. nie uiszcza żadnej należności za służebność mimo, że w umowie ustanowienia służebności było zapisane, że jest odpłatna - organ wyjaśnił, iż sposób wykonywania służebności jak również wszelkie spory dotyczące tej kwestii nie należą do kompetencji organu architektoniczno-budowlanego, lecz są kwestiami z zakresu prawa cywilnego. A zatem stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę nie może być właściciel działki obciążonej, którego interes prawny może być realizowany i chroniony w postępowaniu cywilnym, tym bardziej, że droga dojazdowa jest urządzona i nie ma konieczności wykonywania na niej robót budowlanych. Powyższe potwierdza m.in. decyzja Wojewody Małopolskiego z dnia 19 grudnia 2024 r. znak: WI-I.7840.7.96.2023.PI. Organ I instancji stwierdził zatem, że ponowna analiza zatwierdzonego decyzją z dnia 5 sierpnia 2015 r.nr AB.II-S.1.300.2015 projektu budowlanego wykazała, iż działki nr [...], [...], [...] w m. M. , gm. M., których wnioskodawczyni jest współwłaścicielką, nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji, bowiem ww. inwestycja nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu tych działek. Tym samym, mając na uwadze art. 28 ust 2 ustawy Prawo budowlane, skarżąca nie jest stroną przedmiotowego postępowania, a powołany art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego nie ma tutaj zastosowania. W odwołaniu od powyższej decyzji Starosty Krakowskiego skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu I instancji, że działki nr [...], [...] i [...], których jest współwłaścicielką nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Zdaniem skarżącej, inwestycja ma na te działki bezpośredni negatywny wpływ. Aby bowiem mogła być realizowana konieczny jest do niej dojazd, który odbywa się przez w/w działki wnioskodawczyni. W związku z tym skarżąca nie może korzystać ze swoich działek i w żaden sposób ich zabudować. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia 30 lipca 2025 r. Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję Starosty Krakowskiego z dnia 29 stycznia 2025 r. W uzasadnieniu organ II instancji w pierwszej kolejności wyjaśnił, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje ustawa Prawo budowlane w brzmieniu sprzed nowelizacji, która weszła w życie 19 września 2020 r., na mocy art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. Przechodząc do analizy prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził, że w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę przymiot strony określa się na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, według którego stronami takiego postępowania są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy z kolei rozumieć - stosownie do art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji - teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Organ odwoławczy wskazał, że zadaniem organów w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę jest ustalenie, przy uwzględnieniu rodzaju i charakterystyki planowanego obiektu budowlanego, wszystkich przepisów odrębnych, które wprowadzają związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym w zabudowie znajdującego się w jego otoczeniu terenu oraz wyznaczenie na ich podstawie obszaru oddziaływania, którego granice powinny być wyraźnie zakreślone w uzasadnieniu podjętej przez organ decyzji. Organ wyjaśnił, że wobec braku wyraźnego wskazania przez ustawodawcę przepisów, na podstawie których dochodzi do wyznaczenia terenu w otoczeniu obiektu budowlanego, przyjmuje się, że są to powszechnie obowiązujące przepisy prawa wprowadzające określonego rodzaju ograniczenia, czy też utrudnienia w zabudowie tego terenu, w szczególności przepisy techniczno-budowlane, przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, czy też przepisy prawa miejscowego. Wyznaczenie obszaru oddziaływania inwestycji następuje w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę, na potrzeby każdej konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji budowlanej. Należy mieć przy tym na uwadze, że przymiot strony zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane nie zawsze jest ściśle uzależniony od tego, czy oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz wynika z samego faktu potrzeby ustalenia w postępowaniu administracyjnym zakresu tego oddziaływania w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji. Stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę mogą być nie tylko osoby, których prawa mogą zostać jednoznacznie naruszone w wyniku realizacji inwestycji, ale też władający nieruchomościami, na zagospodarowanie których inwestycja ta może oddziaływać w takim stopniu, że właściwy organ ma obowiązek sprawdzić w postępowaniu wyjaśniającym, czy zostały spełnione wszystkie wymagania wynikające z przepisów ustawy Prawo budowlane i przepisów odrębnych. Nie chodzi jednak o jakiekolwiek oddziaływanie na nieruchomość sąsiednią, ale o oddziaływanie na nieruchomość w sposób ograniczający wbrew obowiązującym przepisom jej zagospodarowanie. Niezbędne jest wyraźne sprecyzowanie konkretnego przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zagospodarowanie działki sąsiedniej w zakresie regulowanym ustawą Prawo budowlane, ze względu na powstanie projektowanej zabudowy. Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, które ma kluczowe znaczenie dla przyznania statusu strony postępowania, będzie się zatem materializować wówczas, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji (jej przedmiotu) będą się również konkretyzować odpowiednie wynikające z odrębnych przepisów normy prawa administracyjnego, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu. Dokonując kontroli uzasadnienia zaskarżonej decyzji w kwestii braku zaistnienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego Wojewoda Małopolski uznał ją za trafną. Organ wskazał, że skarżąca upatrywała przesłankę wznowieniową postępowania m.in. w tym, że bez swojej winy nie brała udziału w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty Krakowskiego z dnia 30 grudnia 2024 r. znak: AB.II-S.6740.4.3.2023. Główny zarzut skarżącej dotyczył kwestii braku przyznania jej przez organ l instancji statusu strony, mimo iż nieruchomości, które są jej własnością, objęte są obszarem oddziaływania przedmiotowej inwestycji, a to z uwagi na przebiegającą po tych działkach, tj. nr [...], [...] oraz [...] służebność, stanowiącą część drogi dojazdowej do przedmiotowej inwestycji (do działki nr ewid. [...]). Organ II instancji wskazał, że jak wynika z treści księgi wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w W., V Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w S., współwłaścicielami działek ewidencyjnych nr [...] i [...] są B. Z. oraz K. Z.. Jak wynika z kolei z treści księgi wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w W., V Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w S., współwłaścicielami działki ewidencyjnej nr [...] są: A. J., K. Z., B. Z., K. R., P. R.. Co istotne, w dziale I-SP w/w księgi wieczystej widnieje zapis: Na rzecz każdoczesnych właścicieli działki [...] służebność przejazdu, przechodu, przegonu nieograniczone w czasem przez działkę [...] oraz na długości 15 m przez działki [...] w kierunku zachodnim. W ocenie Wojewody Małopolskiego, przeprowadzone przez Starostę Krakowskiego postępowanie zasadnie wykazało, iż wnioskodawczyni nie przysługiwał przymiot strony we wskazanym postępowaniu administracyjnym. Organ odwoławczy dokonał własnej oceny obszaru oddziaływania planowanej inwestycji będącej przedmiotem udzielonego pozwolenia na budowę względem nieruchomości nr [...], [...] oraz [...], w kontekście zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ II instancji wskazał, że zakres przedmiotowej inwestycji jest następujący: budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego obiekt wolnostojący, parterowy, niepodpiwniczony z poddaszem wykorzystanym na cele mieszkalne (parter i poddasze) na działce nr [...] w M. . Budynek zrealizowany jest w zabudowie wolnostojącej wraz z wewnętrznymi instalacjami: wodociągową, kanalizacyjną, gazową, C.O., elektryczną i zewnętrznym odcinkiem wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej. (...). Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy obszar oddziaływania omawianej inwestycji zamyka się w działce inwestycyjnej (nr ewid. [...]) oraz działce z nią graniczącej nr ewid. [...]. Organ wskazał przy tym, że jak wynika z dokumentacji projektowej, przedmiotowa działka posiada dostęp do drogi publicznej (DK7) poprzez istniejący zjazd z drogi krajowej nr [...] K.-M. w km 680+710 strona prawa do drogi dojazdowej zlokalizowanej w pasie drogowym drogi krajowej, poprzez ww. drogę dojazdową oraz poprzez działki nr [...] i [...]. Co więcej w opisie Dostęp do drogi wskazano następująco: Przedmiotowa nieruchomość nr [...] w M. posiada dostęp do drogi publicznej za pośrednictwem działek nr [...], [...] [w ocenie organu II instancji nastąpiła omyłka pisarska - [...] to prawidłowy numer działki, wynikający z dokumentacji projektowej], [...] oraz [...]. Inwestor jest współwłaścicielem wymienionych wyżej działek (co wynika z aktu notarialnego) oraz przedstawił zgody innych współwłaścicieli na przejazd w/w nieruchomościami. Organ odwoławczy stwierdził także, że na dzień wydania spornego pozwolenia na budowę zarówno na terenie działki inwestycyjnej jak i nieruchomości skarżącej obwiązywały zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M., zatwierdzone uchwałą Nr [...] Rady Gminy M. z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M., stanowiącą załącznik nr 1 do Obwieszczenia Rady Gminy w M. z dnia [...] r. w sprawie przyjęcia tekstu jednolitego uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M. oraz przyjęcia jednolitego rysunki "Przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu" stanowiącego integralną część uchwały. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy działka inwestycyjna, jak również część działek nr [...] i [...] znajdują się w terenach MU2 (tj. tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej). Zachodnia część działek nr ewid. [...] i [...], jak również północno - wschodni kraniec działki nr ewid. [...] znajduje się w terenach ZN (tj. tereny zieleni o funkcjach ekologicznych i ochronnych). Z kolei większość działki nr ewid. [...] znajduje się w terenach KDS (tj. tereny dróg i ulic publicznych. Organ dodał, że na dzień wydania przedmiotowego pozwolenia na budowę, jak i na dzień wydania niniejszej decyzji, na działce nr [...] i [...] przebiega służebność gruntowa (służąca jako dojazd do działki inwestycyjnej). Organ odwoławczy stwierdził, że działka nr [...] nie jest przeznaczona pod zabudowę budynkami kubaturowymi. Ponadto faktycznie po ww. działce nie jest urządzony dojazd do działki inwestycyjnej. Sama zatem inwestycja w żadnej sposób nie wpływa na zabudowę tej działki o powierzchni 0,0020 ha w zakresie obiektów określonych w m.p.z.p. Z kolei na działkach nr [...] i nr [...] jest już urządzona droga dojazdowa o nawierzchni żwirowej. W opinii Wojewody Małopolskiego, jeżeli droga dojazdowa – na której została ustanowiona służebność przejazdu i przechodu w stosunku do terenu inwestycji - stanowi wydzielony i urządzony pas terenu (służy jako droga), to właściciel działki obciążonej służebnością nie jest stroną postępowania, bowiem nie zmieniają się warunki i sposób użytkowania tego terenu. Natomiast, gdy korzystanie z drogi służebnej wiąże się z potrzebą jej urządzenia (np. utwardzenia), należy przyjąć, że nastąpi wpływ na zabudowę tej nieruchomości, a zatem jej właściciel, czy użytkownik wieczysty powinien być stroną postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę na nieruchomości sąsiedniej korzystającej z tego przejazdu. W okolicznościach niniejszej sprawy wprawdzie droga nie jest urządzona na działce nr [...], ale wyłącznie na działkach nr [...] i nr [...] i w takim zakresie inwestor z dojazdu korzysta, jednak ta okoliczność zdaniem organu odwoławczego nie przesądza o przyznaniu statusu strony skarżącej w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją pozwolenia na budowę. Zdaniem organu II instancji, biorąc również pod uwagę zakres inwestycji, utwardzony fragment działki nr [...] oraz na działce nr [...] za pomocą tłucznia jest to wystarczające do obsługi komunikacyjnej inwestycji. Tym samym organ uznał, że stanowi on urządzony fragment drogi dojazdowej, nie wymagający w przyszłości dodatkowych prac z tym związanych. Organ podkreślił przy tym, że przedmiotowe pozwolenie na budowę nie obejmowało żadnych robót budowlanych na działce nr [...]. Zatem skoro droga dojazdowa do terenu inwestycji była urządzona w momencie wydawania pozwolenia na budowę to stwierdzenia wymaga fakt, że skarżącej, z tytułu obciążenia jej działek służebnością przejazdu, nie mógł przysługiwać przymiot strony w spornym pozwoleniu na budowę. Wojewoda Małopolski podkreślił, że sposób wykonywania służebności jak również wszelkie spory dotyczące tej kwestii nie należą do kompetencji organów architektoniczno-budowlanych, lecz są kwestiami z zakresu prawa cywilnego. Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie, w postępowaniu administracyjnym o udzielenie pozwolenia na budowę ochrona interesów osób trzecich, w tym właścicieli sąsiednich nieruchomości, może mieć miejsce w takim zakresie, w jakim interes tych osób jest chroniony przepisami prawa administracyjnego, w szczególności norm z zakresu prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i może być zrealizowany w postępowaniu prowadzonym przez organy architektoniczno-budowlane. A zatem stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę nie może być właściciel działki obciążonej, którego interes prawny może być realizowany i chroniony w postępowaniu cywilnym, tym bardziej, że droga dojazdowa jest urządzona i nie ma konieczności wykonywania na niej robót budowlanych. Świadczy to o tym, że w tym pasie nie będą wykonywane żadne prace, bowiem pas ten jest urządzony. Zatem projektowana inwestycja nie będzie w jakikolwiek sposób wpływała na prawo własności skarżącej inaczej niż do tej pory. W dalszej kolejności odpowiadając na zarzut dotyczący odwołania zgody na przejazd (zgody na przedmiotową służebność), organ II instancji wskazał, iż niniejsze postępowanie ma na celu ustalenie czy skarżąca ma przymiot strony. Natomiast kwestia dostępu działki inwestycyjnej do drogi publicznej mogłaby być badana dopiero w kolejnych etapach postępowania wznowieniowego, tj. w przypadku ustalenia, iż wnioskodawczyni posiada przymiot strony, i kolejno w przypadku ustalenia, że nie zapadłaby wtedy (w dacie wydania pozwolenia na budowę) taka sama decyzja. Odnośnie zarzutu braku uiszczania należności za przedmiotową służebność, czy kwestie dotyczące niszczenia mienia skarżącej, poprzez przemieszczanie się ciężkich samochodów ciężarowych, organ odwoławczy stwierdził, że powyższe zagadnienia mogą być ewentualnie przedmiotem oceny przed właściwym sądem cywilnym. Organ II instancji podkreślił, że nieruchomości wnioskodawczyni położone są w różnych jednostkach m.p.z.p. Działki [...] i [...], w wycinkach położnych w terenach MU2, zostały przecięte nieprzekraczalną linią zabudowy, poza którą co do zasady obowiązuje zakaz położenia fasad nowych budynków i innych obiektów kubaturowych. Omawiana służebność drogowa znajduje się za w/w nieprzekraczalną linią zabudowy. Za konieczne organ uznał również wykazanie, czy projektowane zamierzenie budowlane będzie w jakikolwiek sposób wpływać na możliwość przyszłej zabudowy działki nr [...] w części, gdzie możliwa jest zabudowa, tj. w części do w/w nieprzekraczalnej linii zabudowy. Jeśli wyniki tej oceny wykażą choćby minimalny wpływ na przyszłą zabudowę tych działek, wówczas będzie to oznaczać zaistnienie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przechodząc do analizy wpływu projektowanej inwestycji, na powyżej wskazaną nieruchomość, Wojewoda Małopolski odniósł się do przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. nr 75 poz. 690), w kontekście ograniczeń w zabudowie działki nr [...] w części do w/w nieprzekraczalnej linii zabudowy. Organ II instancji wyjaśnił, że projektowany budynek będzie usytuowany w odległości powyżej 90 m. od granicy najdalej na północ wysuniętej działki skarżącej nr [...] i ok. 100 m. od działki będącej we współwłasności skarżącej nr [...]. Zdaniem organu, sporna inwestycja nie wprowadzi zatem ograniczenia w zabudowie działki skarżącej na podstawie § 12 w/w rozporządzenia. Zgodnie bowiem z brzmieniem tego przepisu co do zasady budynki należy sytuować w odległości 4,00 m. od granicy z działkami (ścianą z oknami i drzwiami w stronę tej granicy) lub 3,00 m. (ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy). Z powyższego więc wynika, że projektowany budynek mieszkalny jednorodzinny będzie znajdował się większej odległości od granicy z działkami nr [...] i [...], niż wymagają tego przepisy prawa. W związku z tym, stwierdzenia wymaga fakt, że planowany obiekt, nie wpływa na ewentualną przyszłą zabudowę powyższych działek skarżącej. Analogiczne stanowisko organ zajął odnośnie § 13 i § 60 w/w rozporządzenia dotyczących przesłaniania i nasłonecznienia, gdyż jak wynika z dokumentacji projektowej wysokość budynku wynosi 8,27 m. Organ odwoławczy stwierdził, że z ogólnodostępnych danych publikowanych na stronie geoportalgov.pl wynika, że budynek mieszkalny znajdujący się na działce skarżącej (działka nr ewid. [...]) znajduje się w odległości ponad 100 m. od planowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Tak więc odległość między nimi jest większa niż wysokość planowanego zamierzania. Natomiast w przypadku lokalizacji potencjalnego budynku na działce skarżącej w odległości 4 m. od granicy z działką nr [...] (znajdującej się pomiędzy działką skarżącej a działką inwestycyjną), nie dojdzie do przesłaniania przedmiotowego obiektu. Z uwagi na powyżej wskazane odległości planowanej inwestycji od granicy z działkami skarżącej, organ stwierdził, iż potencjalny cień, generowany przez projektowany budynek mieszkalny jednorodzinny nie będzie wchodził w głąb działek skarżącej. Zdaniem organu II instancji, powyższe oznacza, że projektowane roboty budowlane nie wpływają na potencjalną przyszłą zabudowę działek skarżącej, w szczególności jeśli chodzi o przesłanianie (§ 13 rozporządzenia) oraz nasłonecznienie (§ 60 rozporządzenia). Zatem projektowane roboty budowlane nie spowodują wprowadzenia ograniczenia w zakresie możliwości zabudowy działek [...] i [...]. Skarżąca może więc bez przeszkód zabudować własną nieruchomości w granicach tytułu prawnego i obowiązujących na tym terenie przepisów m.p.z.p., zaś sporna inwestycja nie wpływa na zakres - wyznaczony przepisami prawa - dopuszczalnej zabudowy. Odnosząc się do przepisów przeciwpożarowych o których mowa w § 271- § 273 rozporządzenia organ odwoławczy wyjaśnił, że z ich treści wynika, iż minimalne odległości między budynkami powinny wynosić 8 m. W przypadku potencjalnej zabudowy działek skarżącej, czy to w odległości 3 m. (ścianą bez okien lub drzwi), czy 4 m. (ścianą z oknami lub drzwiami) od granicy znajdującej się najbliżej działki inwestycyjnej wymagane 8 m. między budynkami będzie zachowane. Zdaniem organu II instancji, w przedstawionym powyżej stanie faktycznym nie może być w ogóle mowy o spełnieniu przesłanki wynikającej z powołanego na wstępie Prawa budowlanego, tj. tego, aby działki skarżącej znajdowały się w obszarze oddziaływania generowanym przez projektowaną inwestycję. Zatem biorąc powyższe pod uwagę w szczególności treść definicji obszaru oddziaływania, którego istnienie warunkują ograniczenia w zabudowie organ wyjaśnił, że projektowane roboty budowlane, w tym także fakt korzystania z przedmiotowej służebności gruntowej przez inwestora, ograniczenia takiego nie wprowadzają. Wojewoda Małopolski uznał zatem, że wnioskodawczyni nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu, czego dowodem jest prawidłowo wydana decyzja przez Starostę Krakowskiego. Poza sporem pozostaje bowiem, że nieruchomości skarżącej znajdują się w sąsiedztwie działki, na której zaprojektowano przedmiotowe zamierzenie, co jednocześnie przesądza o istnieniu interesu faktycznego, a nie prawnego dającego podstawę do przyznania statusu strony w postępowaniu o pozwoleniu na budowę. Zdaniem organu II instancji, położenie nieruchomości w sąsiedztwie planowanej inwestycji nie jest tożsame ze znajdowaniem się tej nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu. Tylko wykazanie przepisu prawa materialnego daje podstawę do przyznania statusu strony. Sąsiedztwo takiego uprawnienia nie daje. W ocenie organu odwoławczego, brak jest jednak przepisów prawa, które potwierdzałyby tezę, że nieruchomość skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania tej inwestycji. W szczególności przepisami takimi nie są ani przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., ani też przepisy ustawy Prawo budowlane. Omawiany obiekt budowlany został zaprojektowany zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy, w tym z zapewnieniem odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska, z poszanowaniem, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. W opinii Wojewody Małopolskiego, przy prowadzeniu analizowanej sprawy organ I instancji nie naruszył zasad postępowania administracyjnego określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, gdyż stanowisko zawarte w decyzji uwzględnia zaistniały stan faktyczny i prawny, mający wpływ na prawa i obowiązki nie tylko wnioskodawczyni, ale ogółu. W związku z tym organ odwoławczy nie dopatrzył się ich uchybień w toku prowadzonego postępowania przez organ I instancji. Nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego i administracyjnego. Wszystkie etapy postępowania zostały przeprowadzone prawidłowo. Starosta Krakowski w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. W ocenie Wojewody Małopolskiego, planowana inwestycja w żaden zatem sposób nie oddziałuje na nieruchomości skarżącej, tym samym przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego nie ziściła się, a ocena organu l instancji w tej materii była właściwa. Odnośnie powoływania się przez skarżącą w treści odwołania również na art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego Wojewoda Małopolski stwierdził, że przedmiotowe postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 tego Kodeksu, a więc organ nie jest uprawniony na tym etapie do badania przesłanki wynikającej z art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu. Organ II instancji zauważył przy tym, że dodanie nowej przesłanki przez wnioskodawczynię, na etapie postępowania odwoławczego automatycznie nie powoduje uchylenia przez organ wyższego stopnia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. Zdaniem organu II instancji, istotne jest, że skarżąca poza wskazaniem jedynie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego nie przywołała (nawet w sposób nieporadny) żadnej nowej okoliczności faktycznej lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji pozwolenia na budowę, nieznanych organowi, który wydał decyzję, które by warunkowały zaistnienie tej przesłanki. W skardze na powyższą decyzję Wojewody Małopolskiego B. Z. wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie stwierdzenie jej nieważności oraz decyzji Starosty Krakowskiego z dnia 29 stycznia 2025 r. nr AB-II.S.2.9.2025. Za absurdalne skarżąca uznała stanowisko organu, że z jednej strony jako współwłaścicielka działek [...], [...] i [...] może być stroną postępowania, a z drugiej, że działki te nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Zdaniem skarżącej, jest to fikcja stworzona po to by wykluczyć ją z postępowania. Skarżąca podkreśliła, że przedmiotowa inwestycja miała i ma bezpośredni negatywny wpływ na jej działki. W związku z powyższym skarżąca uważa, że jest stroną postępowania. Wątpliwości skarżącej wzbudziła kwestia możliwości realizacji tej inwestycji skoro konieczny jest dojazd przez jej działki. W konsekwencji skarżąca nie może swoich działek użytkować i w żaden sposób ich zabudować. Ponadto skarżąca zarzuciła, że zezwolenie zostało wydane na fałszywych faktach, gdyż właścicielka działki nr [...] fałszywie podała się za współwłaścicielkę działki nr [...]. Skarżąca stwierdziła, że to ona jest właścicielem tej działki, co wynika wprost z zapisów KW nr [...] Poza tym działka nr [...] nie posiada dostępu do drogi publicznej, gdyż nigdy nie została udzielona na jej rzecz służebność przejazdu, przechodu lub przegonu przez działki nr [...], [...], które są własnością skarżącej. Skarżąca zauważyła także, że w pozwoleniu i na załączonych mapkach nie była wpisana działka [...] natomiast dwukrotnie podana działka [...], a zezwolenie wydane było na KW działki [...]. Skarżąca podniosła również, że wbrew twierdzeniom organu kwestia przejazdu samochodów ciężarowych przez jej działki powinna zostać rozstrzygnięta w tym postepowaniu a nie przez sąd cywilny, gdyż jeśli nie ma możliwości dojazdu to wnioskodawca winien wskazać sposób dojazdu zgodny z przepisami. Skarżąca zaprzeczyła też twierdzeniom organu, że działki są utwardzone, gdyż są pełne kolein co utrudnia jej dojazd do jej własności. Organ bezzasadnie więc wskazał, że jest tam droga dojazdu do działki A. J., ale nie do działki K. R.. Skarżąca dodała, że ani A. J. ani pozostali użytkownicy nie regulują należności z tytułu ustanowionej służebności, a w związku z tym odwołała zgodę na przejazd przez jej działki. Skarżąca zarzuciła także, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia następujących zasad postępowania administracyjnego: praworządności (legalności), prawdy obiektywnej, uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu strony, prowadzenia postepowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Zdaniem skarżącej, z zasad tych wynika obowiązek organów wyjaśniania stronom w sposób jasny, zrozumiały i logiczny przyczyn podejmowania określonych działań przez te organy. W związku z powyższym skarżąca uważa, że pozbawienie jej statusu strony postępowania nastąpiło wbrew obowiązującemu prawu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd jednak podkreśla, że w świetle zaś art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Wojewody Małopolskiego oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Krakowskiego orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie naruszają one prawa w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego, a skarga rozpatrywana w niniejszej sprawie jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowym postępowaniu mamy do czynienia z instytucją wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej. Jej wzruszenie może nastąpić tylko w ściśle określonych przypadkach przewidzianych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego lub ustaw szczególnych. Jednym z tzw. nadzwyczajnych trybów postępowania jest instytucja wznowienia postępowania (art. 145 i nast. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., znanej dalej k.p.a.). W postępowaniu w sprawie wznowienia wyodrębnia się dwa zasadnicze etapy. W pierwszym, zwanym etapem wstępnym (wyjaśniającym), bada się jedynie zagadnienie formalnej dopuszczalności przeprowadzenia postępowania wznowieniowego. Z kolei etap drugi (właściwy), rozpoczynający się po wydaniu postanowienia o wznowieniu, ma na celu zbadanie zaistnienia przesłanek wznowienia i zmierza do przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie. Oznacza to, że przedmiotem drugiego etapu postępowania jest: 1) ustalenie, czy postępowanie było dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a, art. 145aa, bądź art. 145b; 2) przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną lub postanowieniem (zob. M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023, art. 149 k.p.a.). W drugim etapie zatem postępowania wznowieniowego właściwy organ w pierwszej kolejności bada spełnienie ustawowej przesłanki (bądź przesłanek) wznowienia, a następnie - w przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia tej kwestii - rozpatruje sprawę w zakresie wpływu danej wady kwalifikowanej na decyzję wydaną w trybie zwyczajnym (zob. wyroki NSA: z dnia 25 maja 2023 r. sygn. akt II GSK 145/23, Lex nr 3578119; z dnia 3 grudnia 2024 r. sygn. akt II GSK 444/24, Lex nr 3788095). Oznacza to, że istota wznowienia postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy w celu sprawdzenia (zweryfikowania), czy dana wada postępowania - a mianowicie, jedna z wad enumeratywnie wymienionych w przywołanych przepisach prawa - nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia. Wznowienie postępowania zmierza zatem do usunięcia określonych wad postępowania administracyjnego, które ujawniły się po wydaniu decyzji ostatecznej. Jego istotą nie jest ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, lecz rozpatrzenie danej sprawy wyłącznie pod kątem wpływu kwalifikowanej wady, jakimi obarczone było postępowanie w ramach którego wydano tą decyzję. Podkreślić należy, że postępowanie prowadzone w trybie art. 145 i n. k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym. Dlatego też z uwagi na zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynikającą z art. 16 k.p.a. wykładnia przesłanek stanowiących podstawę wznowienia winna mieć charakter zawężający. Przesłanką, która była wskazywana w toku postępowania dla wykazania zasadności wznowienia postępowania była okoliczność opisana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przystępując do rozważań podnieść należy, że aby zastosować przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i uznać zaistnienie tej przesłanki, to w sprawie zakończonej decyzją ostateczną należy wykazać, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Sytuacja, gdy strona bez własnej winy nie bierze udziału w postępowaniu administracyjnym, występuje zarówno wówczas, kiedy strona nie miała możliwości uczestniczenia w całym postępowaniu, jak i w niektórych jego etapach. Nie ma przy tym znaczenia, czy udział strony mógł przełożyć się na wynik sprawy i ewentualnie w jakim zakresie. Ważne jest, że strona bez własnej winy nie mogła wziąć udziału w postępowaniu i chodzi tutaj o przeszkody od niej niezależne, których obiektywnie nie była w stanie przezwyciężyć (zob. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2025 r. sygn. akt I GSK 230/24, Lex nr 3837594). Podnieść zatem należy, że podmiot, który zamierza zakwestionować decyzję w toku postępowania nadzwyczajnego, domagając się wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., winien wykazać, że w dacie jej wydania legitymował się interesem prawnym, który nie został przez organ uwzględniony. Dla rozstrzygnięcia legitymacji procesowej skarżącej do uczestniczenia w charakterze strony w postępowaniu, w którym wydano kontrolowane pozwolenie na budowę, konieczne jest sięgnięcie do uregulowań ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm., zwanej dalej P.b.), obowiązujących w tamtej dacie. Przede wszystkim należy wziąć pod uwagę art. 28 ust. 2 P.b., który jest przepisem lex specialis w stosunku do ogólnej zasady wynikającej z art. 28 k.p.a. W myśl art. 28 ust. 2 P.b. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Wyjaśnienie obszaru oddziaływania obiektu zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 20 P,.b., zgodnie z którym przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Mając na uwadze powyższe regulacje wskazać należy, że dla objęcia danej nieruchomości obszarem oddziaływania inwestycji musi rzeczywiście wystąpić prawne ograniczenie w możliwości jej zabudowy, a nie tylko potencjalna możliwość jakiegokolwiek oddziaływania danego obiektu. Wobec tego, sama w sobie okoliczność, że dany podmiot jest właścicielem sąsiedniej nieruchomości nie jest wystarczająca do przyjęcia, że podmiotowi temu przysługuje status strony. Chodzi bowiem nie o jakiekolwiek oddziaływanie na nieruchomość, ale o oddziaływanie w sposób ograniczający jej zagospodarowanie, w tym zabudowę. Wobec tego niezbędne jest wyraźne sprecyzowanie konkretnego przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zabudowę działki sąsiedniej ze względu na powstanie projektowanej zabudowy. Ograniczenia wyprowadzane ze wskazanego przepisu prawa muszą być rzeczywiste, a nie hipotetyczne (spekulatywne). Potencjalne oddziaływanie nie może zostać sprowadzone do spekulacji. Chodzi o wskazanie jakiego rodzaju konkretne ograniczenia zabudowy sąsiedniej działki zaktualizują się na skutek powstania projektowanej zabudowy. Przedmiotem inwestycji w niniejszej sprawie jest budowa zamierzenia pn.: "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z wewnętrznymi instalacjami: wod-kan., gaz., c.o. i elektryczną oraz z zewnętrznym odcinkiem wewn. Instalacji kanalizacyjnej, budowa powierzchni utwardzonych" na dz. nr [...] w m. M. , gm. M. – inwestor K. R.. Jak wynika z dokumentacji projektowej, dojazd do przedmiotowej inwestycji zapewniać będzie droga publiczna krajowa działka nr [...], ul. [...] poprzez istniejący zjazd na działkę nr [...] i dalej przez działkę nr [...] i częściowo [...], a następnie poprzez działkę [...], [...] do działki nr [...] (działka inwestycyjna). Współwłaścicielką działek nr [...], [...] i [...] jest skarżąca. Przez działkę nr [...] oraz na długości 15 m przez działkę nr [...] począwszy od działki [...] w kierunku zachodnim ustanowiona jest służebność przejazdu, przechodu, przegonu nieograniczona czasem, na rzecz każdoczesnych właścicieli działek nr [...],[...] i [...] (również inwestora). Na dzień wydania spornego pozwolenia na budowę zarówno na terenie działki inwestycyjnej jak i nieruchomości skarżącej obwiązywały zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M., zatwierdzone uchwałą Nr [...] Rady Gminy M. z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M.. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy działka inwestycyjna, jak również część działek nr [...] i [...] znajdują się w terenach MU2 (tj. tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej). Zachodnia część działek nr ewid. [...] i [...], jak również północno - wschodni kraniec działki nr ewid. [...] znajduje się w terenach ZN (tj. tereny zieleni o funkcjach ekologicznych i ochronnych). Z kolei większość działki nr ewid. [...] znajduje się w terenach KDS (tj. tereny dróg i ulic publicznych. Z ustaleń organów wynika, że działka nr [...] nie jest przeznaczona pod zabudowę budynkami kubaturowymi. Ponadto faktycznie po w/w działce nie jest urządzony dojazd do działki inwestycyjnej. Sama zatem inwestycja w żadnej sposób nie wpływa na zabudowę tej działki o powierzchni 0,0020 ha w zakresie obiektów określonych w m.p.z.p. Z kolei na działkach nr [...] i nr [...] jest już urządzona droga dojazdowa o nawierzchni żwirowej. Sąd podziela stanowisko organu II instancji, że jeżeli droga dojazdowa, na której została ustanowiona służebność przejazdu i przechodu w stosunku do terenu inwestycji, stanowi wydzielony i urządzony pas terenu (służy jako droga), to właściciel działki obciążonej służebnością nie jest stroną postępowania, bowiem nie zmieniają się warunki i sposób użytkowania tego terenu. Jak wynika z akt sprawy droga dojazdowa jest urządzona na działkach nr [...] i nr [...] i w takim zakresie inwestor z dojazdu korzysta. Podkreślić należy, że skoro droga dojazdowa do terenu inwestycji była już urządzona w momencie wydawania pozwolenia na budowę to skarżącej, z tytułu obciążenia jej działek służebnością przejazdu, nie mógł przysługiwać przymiot strony w spornym postepowaniu w kwestii pozwolenia na budowę. Nie ma więc racji skarżąca, że o jej statusie strony postępowania przesądza fakt, że na skutek ustanowienia na jej działkach służebności przejazdu nie może ona ich użytkować, ani w żaden sposób zabudować. W czasie bowiem realizacji inwestycji po jej działce przemieszczały się ciężkie samochody ciężarowe dewastując ją, jak i utrudniając jej korzystanie z nieruchomości. Zdaniem Sądu, sam fakt ustanowienia służebności przechodu i przejazdu na gruncie sąsiednim oraz ewentualne uciążliwości związane ze sposobem wykonywania tego prawa przez właściciela nieruchomości władnącej, pozostaje bez wpływu na ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji i nie przyznaje właścicielowi nieruchomości obciążonej statusu strony postępowania. Nie ma też racji skarżąca, że kwestia uciążliwości dojazdu samochodów ciężarowych do działki inwestycyjnej powinna być rozstrzygnięta w toku postępowania administracyjnego. Ani bowiem organ administracyjny ani sąd administracyjny nie są uprawnione do uchylenia lub zmiany orzeczenia sądu powszechnego w przedmiocie ustanowienia służebności przejazdu i przechodu. Jeżeli więc skarżąca uważa, że ustanowiona służebność jest dla niej zbyt uciążliwa powinna wystąpić do sądu powszechnego o jej zmianę lub zniesienie. Odnośnie wpływu planowanej inwestycji na możliwość zabudowy działek skarżącej wyjaśnić należy, że zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowani przestrzennego działki [...] i [...], w wycinkach położnych w terenach MU2, zostały przecięte nieprzekraczalną linią zabudowy. Sporna inwestycja nie wprowadzi ograniczenia w zabudowie działek skarżącej na podstawie § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem budynki należy sytuować w odległości niemniejszej niż 4 m od granicy z działkami (w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami i drzwiami w stronę tej granicy) lub 3 m (w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy). Te warunki zostaną zachowane. Z zebranych przez organy informacji wynika, że budynek mieszkalny znajdujący się na działce skarżącej (działka nr ewid. [...]) znajduje się w odległości ponad 100 m od planowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Tak więc odległość między nimi jest większa niż wysokość planowanego zamierzania. Z uwagi na powyżej wskazane odległości planowanej inwestycji od granicy z działkami skarżącej stwierdzić należy, że projektowane roboty budowlane nie wpływają na potencjalną przyszłą zabudowę działek skarżącej także jeżeli chodzi o przesłanianie (§ 13 rozporządzenia) oraz nasłonecznienie (§ 60 rozporządzenia). Co więcej na przeszkodzie zabudowy działek skarżącej nie stoją również przepisy przeciwpożarowe, o których mowa w § 271- § 273 rozporządzenia. Zgodnie z treścią tych przepisów minimalne odległości między budynkami powinny wynosić 8 m. W przypadku potencjalnej zabudowy działek skarżącej, czy to w odległości 3 m (ścianą bez okien lub drzwi), czy 4 m (ścianą z oknami lub drzwiami) od granicy z działką wymagane 8 m między budynkami będzie zachowane. Zatem projektowane roboty budowlane nie spowodują wprowadzenia ograniczenia w zakresie możliwości zabudowy działek skarżącej nr [...] i [...]. Rację ma więc organ II instancji, że skarżąca może zabudować własną nieruchomości w granicach tytułu prawnego i obowiązujących na tym terenie przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż planowana inwestycja nie wpływa na zakres dopuszczalnej zabudowy. Prawidłowo zatem organy obu instancji wyjaśniły, że skarżącej nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu. Pomimo bowiem tego, że jak twierdzi skarżąca nieruchomości jej znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie działki, na której realizowana jest planowana inwestycja, nie powoduje to, że znajdują się one w obszarze oddziaływania tej inwestycji. Podkreślić należy, że tylko ograniczenia w zabudowie nieruchomości wynikające z konkretnego przepisu prawa dają podstawę do uznania za stronę postępowania. Tymczasem ani przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., ani też przepisy ustawy Prawo budowlane nie pozwalają przyjąć, że planowana inwestycja oddziałuje na nieruchomości skarżącej. Również skarżąca nie podała w jaki sposób miałoby dojść do ograniczenia zabudowy jej nieruchomości w wyniku realizacji planowanej inwestycji. Nie doszło zatem do naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Odnośnie podniesionej przez skarżącą w odwołaniu oraz w skardze kolejnej przesłanki wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., to jest wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję wskazać należy, że przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja wydana w postępowaniu administracyjnym wznowionym na żądanie strony. Ramy tego postępowania określał wniosek skarżącej, która jako podstawę wznowienia wskazała przesłankę z art. 145 § pkt 4 k.p.a., również taki zakres postępowania wytyczało postanowienie o wznowieniu i w konsekwencji w tych granicach prowadzone było przez organy obu instancji postępowanie. Tym samym powołanie w toku toczącego się już postępowania wznowieniowego nowej podstawy wznowienia nie może prowadzić do jej merytorycznej oceny przez organ II instancji lub Sąd. Rozpoznanie przez organ II instancji podniesionej na etapie odwołania przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowiłoby wykroczenie poza zakres sprawy wyznaczony treścią wniosku skarżącej o wznowienie postępowania administracyjnego oraz naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania określoną w art. 15 k.p.a. Również sąd administracyjny nie mógł wziąć pod uwagę tej przesłanki, gdyż nie jest on kolejną instancją powołaną do merytorycznego rozpoznania i załatwienia sprawy, lecz jego rola sprowadza się do kontroli zaskarżonego aktu, w tym wypadku decyzji Wojewody Małopolskiego pod względem zgodności z prawem. Mając powyższe na względzie, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie, Sąd doszedł do przekonania, iż decyzja ta jest zgodna z prawem. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania. Wydanie zaskarżonych decyzji przez organy obu instancji poprzedzone zostało dokładnym wyjaśnieniem okoliczności istotnych dla sprawy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego), co znalazło odzwierciedlenie w sporządzonych uzasadnieniach tych decyzji. Do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego zostały zastosowane przepisy prawa materialnego, których rozumienie organy przedstawiły w wydanych rozstrzygnięciach. W ocenie Sądu, organy działały zatem w niniejszej sprawie w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. W tej sytuacji Sąd stwierdza, że zarzuty skargi nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, gdyż nie były one zasadne. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie tych decyzji (art. 134 p.p.s.a.). Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji są zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na jej wynik, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło