II SA/Kr 1247/15

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w formie opłaty od skargi kasacyjnej w sprawie skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 20 lipca 2015r. znak. [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w formie opłaty od skargi kasacyjnej. W dniu 1 czerwca 2016r. D.K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w formie opłaty od skargi kasacyjnej w sprawie skargi na decyzję MWINB w K. z dnia 20 lipca 2015r. wydanej w przedmiocie nakazu rozbiórki. Skarżący domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w formie opłaty należnej od skargi kasacyjnej wniesionej w jego imieniu przez profesjonalnego pełnomocnika w dniu 1 czerwca 2016r. a dotyczącej wyroku WSA w Krakowie z dnia 11 marca 2016r. Podkreśla, iż kosztów tych nie jest w stanie ponieść bez uszczerbku utrzymania dla jego rodziny, od stycznia 2014r. trwała w jego firmie kontrola skarbowa , w wyniku której zostało zablokowane konto firmowe. Prowadzona działalność gospodarcza przynosi straty. Hipoteką objęte są również nieruchomości należące do strony. Zdaniem orzekającego, wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z synem. Jak wynika z akt sprawy - zamieszkuje również z matką dziecka, swoją partnerką, nie ma z nią jednakże zawartego małżeństwa i każde z nich dysponuje swoimi dochodami osobno. Rodzina utrzymuje się z dochodów z działalności gospodarczej prowadzonej przez stronę w formie sprzedaży opon i felg, usług związanych z wymianą oraz naprawą tych części. Wedle przesłanego do wniosku o przyznanie prawa pomocy z 4 listopada 2015r. zeznania podatkowego za 2014r. przychody firmy w tym roku wyniosły [...] zł przy stracie [....] zł. Wg. dokumentów księgowych za okres od stycznia do października 2015r. przychody firmy wyniosły [...] zł przy wydatkach [...] zł. Natomiast wg. zeznania podatkowego za 2015r. przychody firmy wyniosły [...] zł, koszty uzyskania [...] zł, strata [...] zł. Aktualnie skarżący nie podaje miesięcznych przychodów firmy, wskazuje tylko, iż nie ma dochodów ze względu na prowadzone postepowanie podatkowe. W aktach sprawy znajdują się faktury za gaz ( 302,60 zł ), za wodę 111,92 zł, decyzje dot. podatku od nieruchomości za 2015r. w wysokości 420 zł. Skarżący wskazuje, iż comiesięcznie zobowiązany jest do zapłaty raty leasingowej w kwocie 3090 zł, koszty personalne jego pracowników to kwota ok. 7500 zł, media 1000 zł. Z akt sprawy wynika, iż skarżący posiada dom o pow. 320m2 o wartości 550 000 zł, działkę rolno – budowlaną o pow. 28 arów na zasadach współwłasności z siostrą. Wnioskodawca nie wykazuje we wniosku o przyznanie prawa pomocy faktu posiadania oszczędności. Wykazuje natomiast samochody, maszyny, urządzenia służące prowadzeniu działalności gospodarczej o wartości ok. 80 000 zł. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania kwalifikowanego zastępstwa prawnego stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Użyte w art. 246 cyt. ustawy sformułowanie " gdy osoba wykaże " oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż pozostaje w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej strony – jej możliwości płatniczych i finansowych. Mając na uwadze powyższe, w ocenie orzekającego, skarżący nie wykazał wystarczająco skutecznie, iż w obecnej sytuacji majątkowej, nie jest w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Skarżący posiada stałe źródło dochodu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą o charakterze usługowym, która generuje znaczny przepływ środków finansowych, co uwidocznione jest na przedstawionych Sądowi w grudniu 2015r. rachunkach , zeznaniu podatkowym, bilansach, a obecnie na przedłożonym zeznaniu podatkowym za 2015r. Wnioskodawca wskazuje, iż prowadzona przez niego działalność gospodarcza nie przynosi bieżących dochodów. Wykazany brak bieżących dochodów nie jest jednak jednoznaczny z brakiem faktycznym środków finansowych. Skarżący bowiem na bieżąco obraca znacznymi finansami ( przychody za rok 2014 wyniosły [...] zł , za rok 2015r. [...] zł ). Wykazany zaś bieżący brak dochodów jest tylko księgowym wynikiem bilansowym. Wynika z tego, że na bieżąco wnioskodawca obraca środkami finansowymi, znacznie przewyższającymi wysokość należnych na obecnym etapie postępowania kosztów sądowych. Stać Go bowiem na opłacanie raty leasingowej w wysokości 3090 zł, ponosi koszty personalne pracowników rzędu 7500 zł. Skarżący ponadto wykazuje majątek w formie domu jednorodzinnego, działki, a zabezpieczenie hipoteką nie pozbawia go jego własności. Wreszcie skarżący faktycznie prowadzi wspólne gospodarstwo z matką swego dziecka, a zatem jej dochody i majątek również brane są pod uwagę w całokształcie oceny sytuacji majątkowej rodziny i nieuprawnionym, niezgodnym z zasadami społecznymi jest twierdzenie, iż prowadzą odrębne gospodarstwa tylko dlatego, iż nie są małżeństwem. Skarżący też posiada znaczny majątek ruchomy, samochody, maszyny, sprzęty, które zawsze można spieniężyć, sprzedać, a na pewno ich posiadanie nie świadczy o ubóstwie ubiegającego się o pomoc.( dwa samochody, maszyny i urządzenia o wartości ok. 80 000 zł ). Skarżący wynajął również profesjonalnego pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej. Samo posiadanego kwalifikowanego pełnomocnika nie przesadza jeszcze samo w sobie o odmowie przyznania prawa pomocy jednakże również brane jest pod uwagę w ocenie całokształtu przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Trzeba również zaznaczyć, iż każdy obywatel zamierzający wytoczyć sprawę sądową musi się liczyć z koniecznością poniesienia kosztów sądowych. Strona winna zatem poczynić starania celem zabezpieczenia środków finansowych z dochodów pozyskiwanych w dłuższym okresie, niezbędnych do pokrycia choćby części kosztów. Nie można pominąć także i tego, że wyłożenie kosztów przez stronę skarżącą jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jej skargi, zgodnie z art. 203 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).