II SA/Kr 1248/09
PostanowienieWSA w Krakowie2009-09-22
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, ma prawo do uzyskania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi uwiarygodnić swoją sytuację finansową.Stan faktyczny
Skarżący Z.K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w związku ze skargą na postanowienie Wojewody stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Po uzupełnieniu braków formalnych wniosku, skarżący przedstawił oświadczenie o swoim stanie majątkowym i dochodach. Skarżący jest 93-letnią, schorowaną osobą, utrzymującą się z emerytury, ponoszącą wysokie koszty leczenia i opieki, nieposiadającą oszczędności ani wartościowych przedmiotów.Rozstrzygnięcie
Zwolniono Z.K. od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 22 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie skargi na postanowienie Wojewody z dnia 18 czerwca 2009 r. Nr: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a I) zwolnić Z.K. od kosztów sądowych; II) ustanowić dla Z.K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł od skargi na postanowienie Wojewody z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania skarżący Z.K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych wraz z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie tj. według wzoru określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2003 r. Nr 227, poz. 2245), dlatego skarżącemu został przesłany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" celem jego wypełnienia w oparciu o aktualną sytuację finansową i odesłania do tut. Sądu w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Skarżący w zakreślonym terminie uzupełnił brak i przesłał do tut. Sądu wypełniony wniosek o przyznanie prawa pomocy. Złożony formularz wniosku "PPF" nie zawierał zakreśleń w rubryce 4 dotyczącej określenia zakresu żądania. Brak ten skarżący uzupełnił pismem z dnia 16 września 2009 roku, w którym oświadczył, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata z urzędu.
Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W skład majątku skarżącego wchodzi dom w spadku po mamie oraz nieruchomość rolna wielkości 33 arów, na której rośnie 60 drzew owocowych. Skarżący liczy 93 lata. Z akt sprawy wynika, że utrzymuje się on z emerytury w wysokości [...] zł. Jest osobą samotną, schorowaną. Przebył dwa zawały serca i wylew. Wymaga pomocy drugiej osoby. Jest niedołężny i głuchy. Na konieczne leczenie wydaje miesięcznie ponad 350 zł. Oprócz tego pokrywa także koszty udzielanej mu opieki.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Instytucja przyznania prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Skarżący jest osobą starszą (liczy 93 lata) i schorowaną. Przebył dwa zawały serca i wylew. W związku z wiekiem i stanem zdrowia ponosi koszty leczenia w kwocie około 350 zł. Dodatkowo opłaca także pomoc innych osób, gdyż jest niedołężny, ma problemy ze słuchem i w związku z tym wymaga pomocy osoby drugiej. Uzyskiwane w miesiącu środki z emerytury w wysokości [...] zł wystarczają zatem jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący nie posiada przy tym żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych.
Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą ustawowe przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych w całości i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu.
Ze względu na fakt, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wystąpił o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata wybór pozostawiając uznaniu orzekającego postanowiono przyznać skarżącemu adwokata.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło