II SA/Kr 125/17
WyrokWSA w Krakowie2017-09-13
Skład orzekający: Agnieszka Nawara-Dubiel, Mirosław Bator, Paweł Darmoń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku samowoli budowlanej polegającej na budowie zadaszonego balkonu bez wymaganego pozwolenia na budowę, możliwe jest zastosowanie przepisów Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 2003 r., w szczególności art. 49 Prawa budowlanego, który wyłączał możliwość nakazania rozbiórki po upływie 5 lat od zakończenia budowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy Prawa budowlanego obowiązujące przed nowelizacją z 2003 r., w tym art. 49, nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Niezależnie od tego, czy samowola budowlana miała miejsce w 1997 r., czy w latach 1999-2000, zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji z 2003 r., a następnie po nowelizacji z 2007 r. W szczególności, możliwość legalizacji samowoli budowlanej w trybie preferencyjnym istniała jedynie do 31 grudnia 2007 r. Po tym terminie należy stosować przepisy Prawa budowlanego obowiązujące w dacie orzekania. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organu za prawidłową.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki zadaszonego balkonu, który został wykonany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, którą następnie utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Skarżąca B.S. kwestionowała decyzję, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych (KPA) oraz materialnoprawnych, w tym twierdząc, że zastosowanie powinien znaleźć art. 49 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2003 r., który wyłączał możliwość nakazania rozbiórki po upływie 5 lat od zakończenia budowy. Skarżąca twierdziła, że balkon został wybudowany w 1997 r.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Paweł Darmoń (spr.) Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2017 r. sprawy ze skargi B.S. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 listopada 2016 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia 16 września 2015r. znak: [...] orzekł "na rzecz Pani B. S. (...) jako właścicielki działki nr [...], na której wykonano rozbudowę budynku mieszkalnego o zadaszony balkon w związku z niedostarczeniem wymaganych prawem dokumentów o nakazie rozbiórki tegoż balkonu, jako wybudowanego bez wymaganej decyzji orzekającej o pozwoleniu na budowę". Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2013 r. poz. 1409 ze zm.).
Po rozpatrzeniu odwołania B. S. wniesionego od powyższej decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 14 listopada 2016 r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W jej uzasadnieniu organ odwoławczy opisał przebieg postępowania wskazując, że 15 kwietnia 2009 r. i 18 listopada 2014 r. pracownicy PINB przeprowadzili czynności kontrolne na działce położonej przy ul. [...] w N. W., podczas których ustalono, że ok. 2000 r. od strony wschodniej budynku mieszkalnego zrealizowano zadaszony balkon bez uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. B. S. przedstawiła decyzję Naczelnika Miasta i Gminy K. o pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego przez budowę dwóch izb mieszkalnych według projektu indywidualnego na działce nr ewid.[...] w N. W. wydaną w dniu 26 stycznia 1982 r. Nr [...] Do protokołów załączono szkic sytuacyjny oraz dokumentację fotograficzną.
Postanowieniem z dnia 12 marca 2015 r. znak: [...] organ I instancji, działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 u.p.b., wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy przedmiotowym obiekcie oraz zobowiązał B. S. do przedstawienia wymienionych w nim dokumentów w terminie 90 dni od daty otrzymania postanowienia.
Na dziennik podawczy wpłynęło zaświadczenie Burmistrza Gminy K. o zgodności rozbudowy budynku mieszkalnego o zadaszony balkon na działce nr [...] położonej w N. W. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K. zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia 29 czerwca 2005r. (Dz. Urz. Woj. [...] oraz wyrys z MPZP. PINB postanowieniem z dnia 8 czerwca 2015 r. znak: jw. przedłużył termin dostarczenia w/w dokumentów do dnia 31 lipca 2015 r.
W ocenie MWINB organ I instancji dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania jako rozbudowy budynku mieszkalnego położonego na działce nr ewid. [...] w N. wsi o zadaszony balkon.
Realizacja zadaszonego balkonu spowodowała zmianę charakterystycznych parametrów budynku. Powołano się na zapisy obowiązującej Polskiej Normy PN ISO 9836 - "Właściwości użytkowe w budownictwie; Określanie i obliczanie wskaźników powierzchniowych i kubaturowych", a także na § 3 pkt 24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr oz. 690 z póżn. zm.), w którym określono sposób liczenia kubatury obiektu. W świetle powyższego uzasadniony jest wniosek, że na skutek dokonanych robót budowlanych doszło do zmiany kubatury i powierzchni zabudowy budynku położonego na działce nr ewid. [...] w N. W..
Porównując materiał dowodowy zebrany przez PINB oraz treść odwołania wskazać należy, iż data budowy zadaszonego tarasu jest sporna. Z akt sprawy znak: [...] (w szczególności z protokołu z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 15 kwietnia 2009r. k: 3 akt PINB oraz pism B. S. k: 8b, 12, 16 akt PINB) wynika, iż został on zrealizowany w latach 1999/2000, zaś z odwołania i dołączonych do niego oświadczeń: Skarżącej, B. S. i B. F. wynika, iż powstał w 1997 r. Ustalenie konkretnej daty realizacji przedmiotowej inwestycji nie ma wpływu na wynik niniejszego postępowania, bowiem prawo budowlane obowiązujące w latach 1997-2000 nie przewidywało zwolnienia inwestora od obowiązku uzyskania pozwolenia na rozbudowę obiektu.
Zgodnie z brzmieniem art. 28 u.p.b. obowiązującym w podanym wyżej okresie: "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-30". Art. 29-30 u.p.b., do których odsyła niniejszy przepis, określał przypadki robót budowlanych, które nie wymagały takiego pozwolenia. W niniejszej sprawie nie zachodzą takie przypadki. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wykazał, że wykonany zakres robót budowlanych wymagał uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę (rozbudowę) obiektu. B. S. nie legitymuje się pozwoleniem na dokonanie rozbudowy (okoliczność bezsporna, przyznana przez stronę postępowania).
Odnosząc się do uwag B. S. w zakresie w jakim wskazała, iż budowa zadaszonego tarasu została przewidziana w decyzji Naczelnika Miasta i Gminy K. o pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego przez budowę dwóch izb mieszkalnych według projektu indywidualnego na działce nr ewid. [...] w N. W. wydaną w dniu 26 stycznia 1982r. Nr [...] wskazano, iż MWINB z uwagi na brak kompletnej dokumentacji związanej z przedmiotowym pozwoleniem nie jest w stanie dokonać weryfikacji powyższej kwestii. Niemniej jednak - przyjmując, iż Skarżąca mówi prawdę - należy mieć na uwadze, iż zgodnie z przepisami prawa budowlanego obowiązującymi w dacie wydania decyzji jak i w okresie realizacji rozbudowy budynku o dwie izby mieszkalne, przerwanie budowy na czas dłuższy niż dwa lata powodowało utratę ważności pozwolenia na budowę. Z pisma Skarżącej z dnia 26 listopada 2011 r. wynika, że rozbudowa we wskazanym wyżej zakresie zakończyła się w 1983 r. zaś rozbudowa o zadaszony taras prowadzona była w okresie 1997-2000. Zatem w celu wykonania rozbudowy o zadaszony taras B. S. winna wystąpić uprzednio o "nowe" pozwolenie na budowę (rozbudowę).
W sprawie niniejszej zastosowanie mają przepisy u.p.b. w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. - o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2015r. poz. 443), zgodnie z art. 6 tej ustawy.
Odnosząc się do zarzutu B. S. zawartego w odwołaniu, a dotyczącego zastosowania przez organy nadzoru budowlanego regulacji prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718 dalej: Nowela z 2003 r.) wskazano, że przepisy te nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Art. 49 ustawy Prawo budowlane w ówczesnym brzmieniu stanowił, że nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Gdyby właściciel obiektu budowlanego nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie, przepis art. 48 należało stosować odpowiednio.
Możliwość zastosowania ustawy w brzmieniu przed Nowelą z 2003 r. wynikała z brzmienia art. 7 ust. 2 powołanej noweli. Osoby, które pod rządami przepisów obowiązujących przed 11 lipca 2003 r. (data wejścia w życie Noweli z 2003 r.) spełniały przesłanki uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu, mogły przed tym dniem ubiegać się o takie pozwolenie bez wnoszenia opłat legalizacyjnych i w ten sposób zalegalizować samowolnie zrealizowane obiekty. Jeżeli jednak osoby te nic wystąpiły o wydanie stosownego pozwolenia lub też postępowanie w tej sprawie nie zostało zakończone ostateczną decyzją, stosowało się nowe regulacje.
Powyższy przepis jak również art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93 poz. 888) zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny, wyrokiem z dnia 18 października 2006 r. sygn. akt P 27/05, za niezgodne z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powyższym wyrokiem nastąpiła kolejna zmiana przepisów w oparciu o ustawę z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz.665 dalej: "Nowela z 2007r.") dotycząca legalizacji samowoli budowlanych bez konieczności wnoszenia opłat legalizacyjnych.
Przesłanki warunkujące zastosowanie przepisów w/w ustawy nowelizacyjnej w sprawach samowoli budowlanych zostały określone w jej art. 3 ust. 1 Noweli z 2007 r. Zgodnie z tym przepisem do obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej, jeżeli budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994 r., a przed dniem 11 lipca 1998 r., i przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, nie stosowało się do dnia 1 stycznia 2008 r. przepisów art. 48 u.p.b. w brzmieniu nadanym Nowelą z 2003 r. Jednakże na właścicielach spoczywał obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego (art. 3 ust. 2 Noweli z 2007 r.). Możliwość legalizacji samowoli budowlanych w powyższym trybie została ograniczona czasowo. Przedmiotowe przepisy obowiązywały w okresie od dnia wejścia w życie Noweli z 2007 r. (tj. od dnia 20 czerwca 2007 r.) do dnia 1 stycznia 2008 r. Po tym terminie należało stosować art. 48-49b u.p.b. w brzmieniu nadanym Nowelą z 2003 r. Oznacza to, że właściciele zainteresowani zalegalizowaniem obiektów budowlanych w trybie Noweli z 2007 r., powinni do dnia 1 stycznia 2008 r. złożyć wniosek o pozwolenie na użytkowanie obiektu.
Innymi słowy, wejście w życie art. 3 Noweli z 2007r. stanowiące konsekwencję zakwestionowania przez Trybunał Konstytucyjny przepisu art. 7 ust. 2 ustawy z 27 marca 2003r. nowelizującej Prawo budowlane, spowodowało, że aktualnie brak jest podstaw do zastosowania przy legalizacji samowoli budowlanej art. 49 u.p.b. w jego brzmieniu sprzed 11 lipca 2003 r. W odniesieniu do legalizacji samowolnie zrealizowanych obiektów budowlanych, spełniających warunki opisane w tym przepisie, możliwość zastosowania preferencji w nim określonych (wyłączenie art. 48 - 49b u.p.b.) istniała jedynie w stosunku do wniosków o pozwolenie na użytkowanie zgłoszonych do dnia 31 grudnia 2007 r. Wobec pozostałych, organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest zastosować przepisy u.p.b. obowiązujące w dacie orzekania.
Zatem zdaniem organu odwoławczego uzasadnione jest twierdzenie, iż w stanie faktycznym sprawy zastosowanie mają obecnie obowiązujące przepisy u.p.b., wobec czego PINB prawidłowo wdrożył tryb postępowania określony w art. 48 u.p.b.
Organ I instancji prawidłowo stwierdził, że występują podstawy do wszczęcia postępowania legalizacyjnego w niniejszej sprawie. W myśl art. 48 ust. 2 i ust. 3 u.p.b., PINB postanowieniem z dnia 12 marca 2015 r. zobowiązał B. S. do przedstawienia wymienionych w nim dokumentów w terminie 90 dni od daty otrzymania postanowienia. Na dziennik podawczy PINB wpłynęło tylko zaświadczenie Burmistrza Gminy K. o zgodności rozbudowy budynku mieszkalnego o zadaszony balkon na działce nr [...] położonej w N. W. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz wyrys z MPZP. Organ I instancji postanowieniem z dnia 8 czerwca 2015r. na wniosek Skarżącej przedłużył termin dostarczenia pozostałych dokumentów do dnia 31 lipca 2015 r. B. S. nie uczyniła zadość nałożonemu obowiązkowi, bowiem nie przedstawiła kompletu wymaganej dokumentacji, czym wypełniła dyspozycję art. 48 ust. 4 u.p.b.
Wątpliwości organu odwoławczego nie budzi określenie B. S. jako podmiotu zobowiązanego do wykonania nakazu rozbiórki. W pierwszej kolejności obowiązek rozbiórki kierowany jest do inwestora, który posiada uprawnienia do władania obiektem budowlanym. Z materiału dowodowego wynika, iż inwestorami zadaszonego balkonu stanowiącego rozbudowę budynku mieszkalnego położonego na działce nr ewid. [...] w N. W. byli B. S. i jej nieżyjący mąż - S. S.. B. S. posiada tytuł prawny do władania nieruchomością umożliwiający jej wykonanie nałożonego obowiązku rozbiórki tj. jest właścicielem w/w działki (KW nr [...])
Reasumując, organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie w trybie określonym w art. 48 u.p.b. oraz poczynił wystarczające ustalenia dające podstawę do orzeczenia rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego położonego na działce nr ewid. [...] w N. W..
Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie B. S., zarzucając jej naruszenie
1) art. 78 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 123 § l k.p.a. i art. 140 k.p.a. - poprzez niewydanie odrębnego postanowienia rozstrzygającego o zgłoszonych wnioskach dowodowych, w szczególności zaś o wniosku o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków;
2) art. 78 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. i art. 140 k.p.a. - poprzez nieuwzględnienie - zgłoszonego w odwołaniu - wniosku o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, chociaż okoliczność, na którą świadkowie ci zostali zawnioskowani - data zakończenia prac związanych z wykonaniem zadaszonego tarasu - ma istotne znaczenie dla sprawy
3) art. 6, art. 7, art. 8, art. 75 § l, art. 77 § 1, art. 78 § l, art. 80 k.p.a. i art. 136 k.p.a, a to wszystko w związku z art. 140 k.p.a. - poprzez zaniechanie zebrania, wszechstronnego rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego i niedokonanie ustalenia, czy nakaz rozbiórki zadaszonego balkonu, jest możliwy ze względu na warunki techniczne całego budynku mieszkalnego i czy przeprowadzenie rozbiórki nie będzie stanowić zagrożenia dla wzniesionego na nieruchomości nr [...] w N. W. i rozbudowanego w oparciu o decyzję z dnia 26 stycznia 1982r. nr [...] budynku mieszkalnego
4) art. 49 ust l ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane - w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003r. zgodnie, z którym to przepisem nie można nakazać rozbiórki, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, podczas gdy sytuacja taka w niniejszej sprawie zachodzi, bowiem sporny balkon został wykonany w 1997r.
Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu skargi podała, że organy pominęły zawnioskowane przez nią dowody z zeznań świadków P. S., N. S. i S. F.. Dowody te są istotne dla kwestii ustalenia daty wzniesienia tarasu (balkonu), co z kolei ma znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Ponadto w ocenie skarżącej w pełni uzasadnione jest stanowisko, że w świetle obowiązujących przepisów prawa budowlanego, brak było podstaw do zobowiązywania jej do dokonania rozbiórki, albowiem balkon został wybudowany w 1997r., zaś stosownie do treści przepisów ustawy prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 11 lipca 2003 r. nie można nakazać rozbiórki, w przypadku gdy od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części minęło 5 lat. Skoro zaś budowa została zakończona w 1997 r. oczywistym jest, że w sprawie zachodziły okoliczności uniemożliwiające wydanie nakazu, który został zawarty w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O..
Kolejną kwestią, którą organ pominął w swoich rozważaniach jest to czy przeprowadzenie rozbiórki jest w ogóle możliwe i nie będzie stanowić zagrożenia dla budynku, który nie stanowił przedmiotu niniejszego postępowania. Powyższego organ w ogóle nie rozważał. Tymczasem z uwagi na konstrukcję tarasu (balkonu) i związanie go z budynkiem, abstrahując w ogóle od zasadności rozbiórki, jest to praktycznie niemożliwe. Zaznaczyć należy również, że od czasu ukończenia prac związanych z wykonaniem tarasu upłynęło niemal 20 lat, co w praktyce uniemożliwia przeprowadzenie rozbiórki bez wpływu na budynek mieszkalny, w szczególności bez wpływu na jego stabilność, integralność i bezpieczeństwo użytkowania.
W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku. Decyzja została wydana po wyczerpującym zebraniu materiału dowodowego i wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz w wyniku prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego.
Prawidłowo zakwalifikowano wykonane roboty budowlane, jako przebudowę, bowiem na ich skutek zmieniły się istotne parametry użytkowe budynku tj. kubatura i powierzchnia zabudowy.
W kwestii daty wykonania przedmiotowych robót budowlanych należy również zgodzić się z organem nadzoru budowlanego, że w toku postępowania przed organem I instancji skarżąca wskazywała na rok 2000 (k. 5, 12, 16 akt administracyjnych I instancji) albo 1999 (k. 8b akt administracyjnych I instancji). Przed wydaniem decyzji PINB skarżąca zapoznała się z aktami sprawy (k. 20 akt administracyjnych I instancji) i nie składała dalszych wniosków dowodowych. Dopiero na etapie postępowania odwoławczego zaczęła wskazywać rok 1997 jako datę dokonania rozbudowy i powołując w tym zakresie nowe dowody. Było to związane z argumentacją dotyczącą brzmienia art. 49 ustawy Prawo budowlane do dnia 11 lipca 2003 r., który umożliwiał swego rodzaju legalizację samowoli budowlanej po upływie 5 lat od jej dokonania.
W ocenie Sądu organ odwoławczy nie miał obowiązku przeprowadzania wskazanych w odwołaniu dowodów, bowiem dotyczyły one okoliczności nieistotnej z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. Słusznie MWINB uznał, że bez względu na to, czy przedmiotowa rozbudowa nastąpiła w roku 1997, czy też w latach 1999 - 2000 zastosowanie w sprawie znajdą przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2015r. poz. 443), zgodnie z art. 6 tej ustawy. Nie ma żadnych podstaw by do tej sprawy stosować art. 49 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 11 lipca 2003 r. Tego dnia weszła w życie ustawa zmieniająca m. in. przepis art. 49 ustawy Prawo budowlane w taki sposób, że nadano mu całkowicie nowe brzmienie, likwidując dotychczasową możliwości legalizacji samowoli budowlanej po upływie 5 lat, a w to miejsce wprowadzając nowe zasady legalizacji w art. 48 ust. 2 i następne - w tym również dotyczące obowiązku ponoszenia opłaty legalizacyjnej. Z uwagi jednak na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2006 r. sygn. P 27/05 dokonano kolejnej nowelizacji ustawy Prawo budowlane - ustawą z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 665). Zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 tejże ustawy z 2007 r. do obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej, jeżeli budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994 r. a przed dniem 11 lipca 1998 r., i przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008 r. przepisów art. 48-49b ustawy Prawo budowlane w brzmieniu nadanym nowelą z 2003 r. W takim przypadku na właścicielu spoczywa obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. W razie nieuzyskania pozwolenia na użytkowanie, właściwy organ nadzoru budowlanego nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Omawiana ustawa wyłączyła stosowanie aktualnego brzmienia art. 48 - 49b wyłącznie w okresie jej obowiązywania tj. od 20 czerwca do 31 grudnia 2007 r., dając inwestorom pół roku czasu na złożenie wniosku o zastosowanie specjalnego trybu legalizacji bez ponoszenia opłaty legalizacyjnej. Po tym okresie do wszystkich samowoli budowlanych należało stosować przepisy ustawy nadane nowelizacją z 2003 roku - a więc przewidujące taki tryb legalizacji, który zastosowano również w tej sprawie.
Jak wynika z powyższego przepisy w tym samym brzmieniu znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie niezależnie od tego, czy samowola budowlana miała miejsce w roku 1997, czy też w latach 1999 - 2000. Dokładne określenie daty jej dokonania nie ma, więc istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i prowadzenie dowodów na tę okoliczność było zbędne.
Zarzuty skargi dotyczące powyższych kwestii nie mogą odnieść skutku, bowiem organy nadzoru budowlanego wyjaśniły wszystkie okoliczności mające znaczenie dla sprawy, a także prawidłowo wywiodły, że przepisy obowiązujące do dnia 11 lipca 2003 r. nie znajdą w niniejszej sprawie zastosowania.
Ponadto należy zgodzić się z [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego, że nawet jeśli budowa tarasu była przewidziana w pierwotnym pozwoleniu na budowę z 1982 r. (czego nie da się obecnie zweryfikować), to przerwanie budowy na okres dłuższy niż dwa lata powodowało konieczność uzyskania nowego pozwolenia na budowę. Skoro budowa domu została zakończona - wedle słów skarżącej - w 1983 roku, a rozbudowa o taras miała miejsce w okresie 1997 - 2000 r., to jej realizacja bez "nowego" pozwolenia na budowę stanowiła samowolę budowlaną i podlegała procedurze przewidzianej w art. 48 ustawy. Fakt, że skarżąca nie miała świadomości konieczności uzyskania stosownej decyzji administracyjnej również nie wpływa na ocenę zaskarżonej decyzji.
Co do zarzutu pominięcia przez organy nadzoru budowlanego kwestii możliwości dokonania rozbiórki i jej wpływu na stabilność całego obiektu budowlanego należy zgodzić się z MWINB, który w odpowiedzi na skargę zaznaczył, iż na skutek rozbudowy powstała nowa, nieistniejąca wcześniej część obiektu. Skoro wcześniej przez kilkanaście lat budynek funkcjonował bez dobudowanego tarasu, to nie sposób przyjąć, że doprowadzenie go teraz do tamtego stanu nie jest możliwe bez naruszenia jego stabilności i integralności.
Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane argumenty należało uznać, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa i oddalić skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło