II SA/Kr 1250/13

WyrokWSA w Krakowie2014-01-16

Skład orzekający: Krystyna Daniel, Iwona Niżnik-Dobosz, Waldemar Michaldo

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod budowę zaplecza technicznego dla Kółka Rolniczego może zostać uznana za zbędną na cel wywłaszczenia, jeśli część terenu została zagospodarowana pod drogę dojazdową, a część pod budynek warsztatowo-magazynowy, który nie zajmuje całej powierzchni działki?
Ratio decidendi
Nieruchomość wywłaszczona pod budowę zaplecza technicznego dla Kółka Rolniczego nie może być uznana za zbędną, jeśli prace związane z realizacją celu wywłaszczenia zostały rozpoczęte w ciągu 7 lat od jego ostateczności i zakończone w ciągu 10 lat. Zagospodarowanie części terenu pod drogi dojazdowe i place manewrowe, a także budowę budynku garażowego, stanowi realizację celu wywłaszczenia, nawet jeśli nie obejmuje całej powierzchni wywłaszczonej nieruchomości.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, twierdząc, że cel wywłaszczenia (budowa zaplecza technicznego dla Kółka Rolniczego) został zrealizowany tylko na części terenu, a pozostała część, częściowo zagospodarowana pod drogę dojazdową, stała się zbędna. Organy administracji odmówiły zwrotu, uznając, że nieruchomość została w pełni zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia, obejmującym również drogi dojazdowe i place manewrowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie WSA Iwona Niżnik- Dobosz / spr. / Waldemar Michaldo Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi I. W., R. R., C. O., A. R., H. J., W. P. i S. R. na decyzję Wojewody z dnia 10 lipca 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala Decyzją z dnia 10 lipca 2013 r nr [...] Wojewoda, działając na podstawie art. 9a ustawy z 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami (t jedn Dz U 2010 r Nr 102, póz 651, ze zm) i art 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r Kodeks postępowania administracyjnego (t jedn Dz U 2013 r, póz 267), utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 4 października 2012 r. znak [...], orzekającą o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości obejmującej działki nr [...] i nr [...], położonej w D., stanowiącej własność Gminy D. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny Pismem z dnia 18 grudnia 2009 r. Starosta otrzymał zgodnie z właściwością rzeczową wniosek I. W., R. R., C. O., A. R., H. J., W. P., S. R., przesłany przez Burmistrza, dotyczący zwrotu działek nr [...] i [...], stanowiących nieruchomość objętą księgą wieczystą nr [...], wywłaszczonych na rzecz Skarbu Państwa pod budowę zaplecza technicznego dla Kółka Rolniczego w D. W toku postępowania wyjaśniającego organ l instancji zebrał następujący materiał dowodowy * poświadczone za zgodność postanowienie Sądu Rejonowego w Wałbrzychu Wydział l Cywilny sygn. akt [...] z dnia [...] września 2009 r określające krąg spadkobierców J. R. byłego właściciela wywłaszczonych parcel gruntowych legitymujące do żądania zwrotu nieruchomości wywłaszczonej, * decyzję Prezydium Rady Narodowej Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury w D. o lokalizacji szczegółowej - o zmianie sposobu użytkowania terenu Nr [...] znak [...] z dnia 14 lutego 1964 r * orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie Urząd Spraw Wewnętrznych Nr [...] z dnia 14 maja 1964 r o wywłaszczeniu na rzecz Państwa nieruchomości oznaczonej jako parcele gruntowe nr [...] o pow 888 m2, [...] o pow 1580 m2, [...] o pow 295 m2 i [...] o pow 482 m2 gm kat B. objętej księgą wieczystą Nr [...], jako niezbędnej ubiegającemu się organowi administracji państwowej Prezydium Powiatowej Rady Narodowej - Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w D. pod budowę zaplecza technicznego dla Kółka Rolniczego w D. - obręb B. * orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie Urząd Spraw Wewnętrznych znak [...] z dnia 14 maja 1964 r o odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości położone w gm kat D. – B. w wysokości 14 018,40 zł na rzecz J. R., wypis z wykazu synchronizacyjnego z dnia 21 października 2005 r, w którym określono, ze z parcel gruntowych [...] i [...] gm kat B. powstała działka ewidencyjna nr [...] o pow 0,0832 ha, natomiast z parcel gruntowych [...] i [...] gm kat B., powstała działka ewidencyjna nr [...] o pow 0,2309 ha, - decyzję Wojewody z dnia 24 stycznia 2006 r znak [...] określającą, ze właścicielem działek ewidencyjnych nr [...] i [...] stała się Gmina D. w miejsce Skarbu Państwa, - informację Burmistrza D. o wydzierżawieniu działki nr [...] przez Gminę D. na okres do 3 lat w oparciu o ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami, informację Gminy D. o niewypełnieniu obowiązku wynikającego z treści art 136 ust 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, gdyż uznano, ze nieruchomość była zagospodarowana zgodnie z decyzją o wywłaszczeniu, zdjęcie lotnicze, przekazane z archiwum zakładowego Starostwa Powiatowego w T. Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w T. wykonane w dniu 22 sierpnia 1971 r. dla potrzeb opracowania mapy zasadniczej dla terenu obejmującego m m działki nr [...] i [...] położone w D. obręb B., na którym uwzględniono m Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zabudowania jako trwałe elementy zagospodarowania terenu (działka nr [...]), drogę dojazdową do drogi publicznej tj drogi krajowej Nr [...] (działka nr [...]), - informację Burmistrza D., ze działki nr [...] i [...] w chwili obecnej nie są oddane w dzierżawę - pismo z dnia 28 lutego 2012 r. Ponadto w trakcie postępowania przeprowadzono z udziałem zainteresowanych stron oględziny przedmiotowej nieruchomości na gruncie w dniu [...] lipca 2010 r oraz rozprawy administracyjne w dniach 4 października 2010 r, 24 kwietnia 2012 r oraz 10 września 2012 r. Decyzją z dnia 4 października 2012 r znak [...] Starosta orzekł o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości obejmującej działki nr [...] o pow 0,0832 ha oraz nr [...] o pow 0,2309 ha, położonej w D., obręb B., stanowiącej własność Gminy D., dla której Sąd Rejonowy w D. prowadzi księgę wieczystą nr [...]. W uzasadnieniu organ l instancji wskazał, iż przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie Urząd Spraw Wewnętrznych znak [...] z dnia 14 maja 1964 r pod budowę zaplecza technicznego dla Kółka Rolniczego w D. - obręb B., zaś przeprowadzone przez ten organ postępowanie dowodowe wykazało, iż nie stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia, doprecyzowany w oparciu o treść decyzji Nr [...] Prezydium Rady Narodowej Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury w D. z 14 lutego 1964 r znak [...] o lokalizacji szczegółowej - o zmianie sposobu użytkowania terenu, wydaną na podstawie pozytywnej opinii lokalizacyjnej z 11 lutego 1964 r. oraz założeń projektowych tej inwestycji - jako budowa szop dla Kółka Rolniczego w D. Odwołanie od ww decyzji złożyli I. W., R. R., C. O., A. R., H. J., W. P. i S. R., zarzucając organowi l instancji, iż ustalony w niniejszej sprawie aktualny stan zagospodarowania nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot jest niezgodny z założeniami decyzji wywłaszczeniowej, która nie przewidywała, aby nieruchomość ta miała zostać przeznaczona m m pod drogę żwirową, zaś stwierdzony przez ten organ aktualny stan zagospodarowania nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot potwierdza, iż nieruchomość ta częściowo (działka nr [...]) ma takie właśnie przeznaczenie, natomiast działka nr [...] jest ogrodzona i częściowo utwardzona, zabudowana budynkiem warsztatowo - magazynowym w złym stanie technicznym, przy którym brak przybudówki, zaś w części północnej tej działki znajduje się studnia i słup elektryczny Zdaniem odwołujących się, przeprowadzone w przedmiotowej sprawie dowody z przesłuchania świadków nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, aby prace związane z realizacją celu wywłaszczenia przeprowadzone zostały w terminach określonych w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, natomiast z pozyskanego przez organ l instancji zdjęcia lotniczego wynika, iż wybudowany na przedmiotowej nieruchomości budynek warsztatowy zajmuje mniej niż połowę działki, co dowodzi, iż pozostała część działki nie została wykorzystana pod zaplecze techniczne dla Kółka Rolniczego w D. Zaskarżoną w sprawie decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu l instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, ze zgodnie z art 136 ust 3 zd 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej "u g n") poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137 u g n , stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu Legalną definicję stanu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu ustawodawca sformułował w art. 137 ust 1 u g n, zgodnie z którym nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany Podstawą dla oceny, czy mamy do czynienia ze stanem zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest precyzyjne ustalenie tego celu przez organ prowadzący postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości Zgodnie ze stanowiskiem oraz orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, cel wywłaszczenia musi być interpretowany ściśle Organ odwoławczy podniósł, ze z decyzji Nr [...] Prezydium Rady Narodowej Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury w D. z 14 lutego 1964 r. znak [...] o lokalizacji szczegółowej - o zmianie sposobu użytkowania terenu wynika, iż wywłaszczona nieruchomość przeznaczona została pod "budowę szop dla Kołka Rolniczego w D. – B." Z kolei na załączniku graficznym tej decyzji zaznaczono obszar planowanej inwestycji, obejmujący część o kształcie czworokąta nieforemnego, na której zgodnie z pozyskanymi przez organ l instancji założeniami projektowymi tej inwestycji przewidywano budowę pomieszczeń na ciągniki i maszyny rolnicze oraz część stanowiącą drogę dojazdową (wówczas polną) prowadzącą od drogi D. – T. (zgodnie z ww założeniami projektowymi oraz załącznikiem graficznym) do części przeznaczonej pod realizację zaplecza składającego się z szopy o kubaturze 900 m2, magazynów na paliwo, ogrodzenia placu, studni kopanej oraz utwardzonego placu z przepustami Zgodnie z zamieszczoną w ww założeniach projektowych charakterystyką obiektu, projektowane drogi i place miały być utwardzone żużlem W oceni organu II instancji, analiza powyższych opracowań nie pozostawia wątpliwości, iż inwestycja stanowiąca podstawę wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomość obejmowała zasadniczą część planowanego zaplecza technicznego -pomieszczeń na ciągniki i maszyny rolnicze (na które wskazano również we wniosku o wywłaszczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydziału Architektury i Budownictwa w D.) na terenie wywłaszczonych parcel l kat [...] kat [...], jak również dróg dojazdowych na potrzeby funkcjonowania ww zaplecza technicznego (parcele l kat [...] i [...]) Dokonując natomiast oceny wskazanych w art 137 ust 1 u g n przesłanek zbędności przedmiotowej nieruchomości w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, organ odwoławczy stwierdził, ze przeprowadzone przez organ l instancji postępowanie wyjaśniające w tym zakresie uznać należało za prawidłowe i wyczerpujące. Materiał dowodowy pozwala, zdaniem organu, na stwierdzenie, iż przedmiotowa nieruchomości została wykorzystana na cel wywłaszczenia, a więc nie można odmówić słuszności stwierdzeniu zawartemu w zaskarżonej decyzji, iż nieruchomości tej nie można uznać za zbędną na ten cel w rozumieniu art. 137 ust 1 ugn. Projektowane na terenie przedmiotowej nieruchomości elementy zaplecza technicznego dla Kółka Rolniczego w D. zostały zrealizowane w terminach wskazanych w powołanym przepisie Okoliczność tę potwierdzają zgromadzone przez organ l instancji dowody w postaci pozyskanego z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w T. zdjęcia lotniczego z 22 sierpnia 1971 r oraz zeznań świadków Powołane zdjęcie lotnicze przedstawia stan zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości w dacie 22 sierpnia 1971 r (tj nieco ponad siedem lat od daty wywłaszczenia), na którym widoczny jest teren nieruchomości zawnioskowanej do zwrotu oraz jego otoczenie Na zdjęciu tym widać charakterystyczny układ dróg dojazdowych (w tym przewidzianych w powołanej wcześniej decyzji o lokalizacji szczegółowej) do przedmiotowej nieruchomości, na której znajdował się już w tym czasie budynek gospodarczy oraz plac Z kolei z pozyskanych w omawianym postępowaniu zeznań świadków wynika, iż do roku 1970 zaplecze techniczne dla Kółka Rolniczego w D. powstało i funkcjonowało, co potwierdzili byli pracownicy tego kółka (H. K. i M. P.), którzy opisali konkretne elementy zaplecza technicznego (budynek garażowy, ogrodzenie). W świetle powyższego, zdaniem organu II instancji, dokonane przez Starostę ustalenia w zakresie spełnienia w przedmiotowej sprawie przesłanek zwrotu nieruchomości, o których mowa w art. 136 ust 1 i 3 w zw z art. 137 u g n , w stosunku do nieruchomości położonej w D., oznaczonej aktualnie jako działki nr [...] i nr [...], obręb B., należy uznać za prawidłowe, wobec czego organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż przedmiotowa nieruchomość została wykorzystana zgodnie celem na jaki została wywłaszczona i w związku z tym należało orzec o odmowie jej zwrotu Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ II instancji uznał je za niezasadne Organ l instancji w sposób prawidłowy i konieczny doprecyzował cel wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, określony ogólnie jako budowa zaplecza technicznego dla Kółka Rolniczego w D. Realizacja inwestycji w postaci zaplecza technicznego co do zasady obejmuje nie tylko obiekty trwałe, takie jak budynek gospodarczy (szopa/garaż), ale również tereny służące ich prawidłowemu funkcjonowaniu, tj plac manewrowe - postojowy, drogi dojazdowe, ogrodzenie - zwłaszcza ze ich realizację przewidywały założenia projektowe dla inwestycji stanowiącej podstawę wywłaszczenia. Ponadto, w sposób szczegółowy wykazane zostało, iż nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot została wykorzystana zgodnie z prawidłowo doprecyzowanym celem wywłaszczenia. Nie ma również znaczenia podniesiony w odwołaniu aktualny sposób wykorzystywania przedmiotowej nieruchomości który zdaniem odwołujących się nie odpowiada celowi określonemu w orzeczeniu o wywłaszczeniu, bowiem zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądów administracyjnych zadaniem organu jest ustalenie czy nieruchomość została właściwie zagospodarowana w okresach wskazanych w art. 137 ust 1 u g n Powoływane w tym kontekście przez odwołujących się orzecznictwo powstało na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, która nie zawierała regulacji odpowiadającej treści art. 137 aktualnie obowiązującej ustawy z 21 sierpnia o gospodarce nieruchomościami Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie I. W., R. R., C. O., A. R., H. J., W. P. i S. R., żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu podnieśli, ze zgodnie z przepisem art. 137 ust 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część W decyzji o wywłaszczeniu cel inwestycyjny określono jako "zaplecze techniczne dla Kółka Rolniczego w D. – B.", a w decyzji Nr [...] Prezydium Rady Narodowej Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury w D. z 14 lutego 1964 r znak [...] o lokalizacji szczegółowej - o zmianie sposobu użytkowania terenu określono, iż wywłaszczona nieruchomość przeznaczona została pod "budowę szop dla Kółka Rolniczego w D. – B." Skoro droga dojazdowa znajduje się na odrębnej działce, a zaplecze techniczne, o którym mowa w ww decyzjach, znajduje się na innej działce, w decyzji o wywłaszczeniu należało wskazać przeznaczenie poszczególnych działek objętych tą decyzją tym bardziej, ze ich przeznaczenie było różne - część działek miała być przeznaczona na zaplecze techniczne, a druga część na drogę dojazdową Można w związku z tym stwierdzić, ze cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części nieruchomości Wadliwe zatem było rozstrzygnięcie organów obu instancji, które odmówiły zwrotu wywłaszczonej nieruchomości przy jednoczesnym uznaniu, ze cel wywłaszczenia został zrealizowany na całym jej obszarze W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa W pierwszej kolejności należy wskazać, ze w myśl art 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz U Nr 153, póz 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art 145 § 1 ust 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t jedn Dz U 2012 r, póz 270 ze zm, dalej w skrócie P p s a), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit c) Dokonując kontroli legalności podjętych przez organ administracji rozstrzygnięć, sąd stosownie do zapisu art. 134 P p s a nie jest związany granicami skargi Przepis ten umożliwia sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów Skarżący w przedmiotowej sprawie kwestionowali rozstrzygnięcie organów administracji, które odmówiły zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, wskazując, ze nie wystąpiła przesłanka zbędności, o której mowa w art 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami (t jedn Dz U 2010 r, nr 102, póz 651 ze zm, dalej w skrócie u g n ) Zarzuty skargi sprowadzały się przy tym do stanowiska, w mysi którego organy nie dopełniły obowiązku ustalenia, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany na całym obszarze wywłaszczonym Przyjmując zaś wniosek o wykorzystaniu pod zaplecze techniczne Kółka Rolniczego jedynie części powierzchni wywłaszczonych działek, skarżący wskazali, ze organy administracji winny były orzec o zwrocie pozostałej części nieruchomości. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Wojewody, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę doszedł do przekonania, ze odpowiada ona prawu, zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie Wskazać należy, ze zgodnie z art. 136 ust 3 ugn, warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercy jest uznanie, ze nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu Natomiast stosownie do treści art. 137 ust 1 ugn, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo, 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. W rozpatrywanej sprawie poza sporem jest, iż wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wystąpili spadkobiercy poprzedniego właściciela Wątpliwości nie budzi tez przedmiot wniosku spadkobierców, którzy domagali się zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, która aktualnie stanowi działki nr [...] i nr [...], objęte księgą wieczystą nr [...]. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, ze wywłaszczenia, polegającego na odjęciu własności ówczesnych parcel gruntowych nr [...], nr [...], nr [...] nr [...] gm kat B., dokonano decyzją Urzędu Spraw Wewnętrznych Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej nr [...] z dnia 14 maja 1964 r, wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, w której jako cel wywłaszczenia wskazano budowę zaplecza technicznego dla Kółka Rolniczego w D. – B. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 25 maja 1964 r. Wobec ustalenia kręgu spadkobierców, uprawnionych do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, organ l instancji przystąpił do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie, czy w sprawie zachodzi przesłanka zbędności nieruchomości dla celów wywłaszczenia, uzasadniająca orzeczenie o jej zwrocie W konsekwencji, organ l instancji przyjął, ze cel wywłaszczenia został zrealizowany na całej powierzchni wywłaszczonej nieruchomości i jej zwrot nie jest możliwy Stanowisko to podtrzymał organ odwoławczy Do kontroli subsumcji, a więc "podciągnięcia" danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, ze stan faktyczny przyjęty jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2010 roku, sygn akt II GSK 619/09). W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, należy podzielić powyższe stanowisko organów administracji, zaś przeprowadzone przez nie postępowanie dowodowe uznać za prawidłowe i wystarczające dla wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego w sprawie Z przepisu art. 137 u g n wynika, ze podstawą uzyskania zwrotu nieruchomości przez jej dawnego właściciela bądź jego spadkobiercę jest ustalenie, ze inwestycji, która legła u podstaw wywłaszczenia nie rozpoczęto w ciągu siedmiu lat od wywłaszczenia, bądź wprawdzie zaczęto ją realizować, ale nie została ona ukończona pomimo upływu 10 lat od wywłaszczenia. A contrano, nieruchomość nie może być uznana za zbędną na cel wywłaszczenia tylko wówczas, kiedy realizacja celu, na który została ona wywłaszczona została rozpoczęta przed upływem 7 lat od wywłaszczenia nieruchomości i zakończona przed upływem 10 lat od tego dnia. W toku prowadzonego postępowania organy administracji skoncentrowały się na możliwie precyzyjnym ustaleniu okresu, w którym doszło do realizacji celu wywłaszczenia tj budowy zaplecza technicznego dla Kółka Rolniczego W tym celu przeprowadzono dowody z zeznań świadków oraz z dokumentów, które Sąd ocenia jako wiarygodny i spójny materiał dowodowy. Z zeznań świadków - pracowników Kołka Rolniczego w D. – B., złożonych przy pouczeniu o odpowiedzialności karnej na rozprawie administracyjnej w dniu 10 września 2012 r w Starostwie Powiatowym w D. tj H. K. i M. P. spójnie, zdaniem Sądu, wynika, ze do roku 1970 powstało na wywłaszczonej nieruchomości ogrodzenie oraz budynek garażowy, w którym znajdował się podręczny warsztat oraz były przechowywane maszyny rolnicze W późniejszych latach budynek został rozbudowany o pomieszczenie socjalne (dyspozytornię), a ogrodzenie zmienione (wymiana słupków) Z zeznań A. W., sąsiada dawnego Kółka Rolniczego wynika, ze w 1969r, kiedy poszedł do wojska, garaż na przedmiotowym terenie był już wybudowany i już od tego czasu były tam maszyny ciągniki i sprzęt rolniczy Były tez tam biura, ale A. W. nie pamięta kiedy były dobudowane. Zasadnicze znaczenie ma przy tym dowód z dokumentu w postaci zdjęcia lotniczego, zalegającego w Powiatowym Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w T., wykonanego w dniu 22 sierpnia 1971 r dla potrzeb opracowania mapy zasadniczej dla terenu obejmującego m m działki nr [...] i [...] położone w D. obręb B., na którym uwzględniono m. In. zabudowania jako trwałe elementy zagospodarowania terenu (działka nr [...]) oraz drogę dojazdową do drogi publicznej (działka nr [...]). Wobec powyższych ustaleń, uzasadnione jest przyjęcie wniosku, ze w okolicznościach przedmiotowej sprawy, po upływie 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie tylko rozpoczęto prace związane z realizacją celu wywłaszczenia, ale także cel został zrealizowany. W tym stanie rzeczy, do oceny w kontekście regulacji art. 137 ust 2 u g n pozostawało, czy wynikający z powyższych dowodów sposób zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości dotyczył całej jej powierzchni i odpowiada celowi, na jaki tego wywłaszczenia dokonano. Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, trafnie przyjęły organy administracji, iż wybudowanie budynku garażowego, utwardzonej drogi dojazdowej, innych elementów zagospodarowania (studnia, słup elektryczny, ogrodzenie) stanowiło realizację celu wywłaszczenia - tj budowy zaplecza technicznego dla Kółka Rolniczego Powyższa konkluzja podyktowana jest przede wszystkim specyfiką zamierzonej inwestycji, w której istotny był fakt posiadania przez Kółko Rolnicze parku maszynowego, służącego wspieraniu mechanizacji miejscowych gospodarstw rolnych To zaś implikowało konieczność przeznaczenia znacznej powierzchni gruntów na drogi dojazdowe, miejsca postojowe i place manewrowe W tym znaczeniu niezabudowanie całej powierzchni wywłaszczonej nieruchomości "szopami", o których mowa w decyzji Nr [...] Prezydium Rady Narodowej Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury w D. z 14 lutego 1964 r znak [...] o lokalizacji szczegółowej - o zmianie sposobu użytkowania terenu, nie może oznaczać niezrealizowania celu wywłaszczenia. Z tych samych względów nieprzekonująco brzmi także argumentacja skarżących, w myśl której o zbędności nieruchomości dla celów wywłaszczenia przesądzać miała w realiach niniejszej sprawy okoliczność zagospodarowania części powierzchni nieruchomości pod drogę dojazdową Pod pojęciem "zaplecza technicznego", wskazanego jako cel wywłaszczenia, należy, zdaniem Sądu, rozumieć takie inwestycyjne zagospodarowanie terenu, które pozwoliłoby na racjonalne i niezakłócone działanie zespołu środków materiałowych, oddanych do dyspozycji Kółka Rolniczego Skoro zatem z materiału zgromadzonego w sprawie wynikało, ze budynek garażowy wybudowany na części wywłaszczonej nieruchomości był eksploatowany zgodnie z przeznaczeniem, oczywistym jest, ze w ramach technicznego zabezpieczenia funkcji Kółka Rolniczego koniecznym było umożliwienie doń dojazdu poprzez urządzenie utwardzonej drogi. W konsekwencji uznać należało, ze podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, skutkującego dokonaniem przez organy administracji w przedmiotowej sprawie oceny niepełnego materiału dowodowego, nie mogły odnieść skutku. Niezasadne okazały się także zarzuty naruszenia przepisów art 136 ust 1, art 137 ust 1 pkt 2 i ust 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem prawidłowo ustalony przez organy stan faktyczny sprawy nie dał podstaw do uznania, ze w sprawie spełniona została przesłanka zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia. Powyższe konkluzje prowadzą do wniosku, ze działaniom organów administracji publicznej w przedmiotowej sprawie nie można przypisać cech naruszenia przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, Sąd, działając na podstawie art 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło