II SA/Kr 1254/17

WyrokWSA w Krakowie2017-12-04

Skład orzekający: Krystyna Daniel, Tadeusz Kiełkowski, Iwona Niżnik-Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. (sfałszowanie dowodu), prawidłowo ocenił terminowość wniosku, nie przeprowadzając postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia daty dowiedzenia się o fałszywości dowodu?
Ratio decidendi
Organ pierwszej instancji, odmawiając wznowienia postępowania, nie przeprowadził wymaganego postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia daty, w której strona dowiedziała się o fałszywości dowodu, co stanowi naruszenie przepisów postępowania. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę na postanowienie organu odwoławczego uchylające postanowienie organu pierwszej instancji, podzielił stanowisko organu odwoławczego, uznając, że organ pierwszej instancji powielił błędy i nie wykonał zaleceń sądów zawartych w poprzednich orzeczeniach.
Stan faktyczny
Gmina W. wniosła skargę na postanowienie Wojewody o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej. Wnioskodawcy (D. i R. C.) domagali się wznowienia postępowania, twierdząc, że oświadczenie burmistrza o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane było fałszywe. Organ pierwszej instancji odmówił wznowienia, uznając wniosek za spóźniony i nieudowodniony. Wojewoda uchylił to postanowienie, wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Sąd administracyjny oddalił skargę Gminy W., podzielając stanowisko Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 grudnia 2017r. sprawy ze skargi Gminy W. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 31 lipca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skargę oddala Sygn. akt II SA/Kr [...] U Z A S A D N I E N I E Starosta [...] postanowieniem z 20.02.2017 r. na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 oraz art. 152 § 1 i 2 ustawy z 14.06.1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz.23) po rozpatrzeniu wniosku D. i R. C. z 10.04.2015 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty [...] z 22.06.2012 r., nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej w ulicy [...] w W. i we wsi Ł. kol. [...] na działkach o nr ew. gr.: [...], [...],[...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...] [...], [...], [...], [...], [...],[...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...] (obręb [...]), [...] [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], (obręb W.), [...] (obręb [...]) w zakresie nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] w W., będącej własnością skarżących oraz odmówił wstrzymania wykonania w/w decyzji. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 22.06.2012 r. na wniosek Gminy W z 27.02.2012 r. decyzją Starosty [...] nr [...] udzielono pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej w ulicy [...] w W. i we wsi Ł. kol. [...] Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 01.09.2012 r. Strony postępowania brały udział w niniejszym postępowaniu, odebrały również decyzję Starosty [...] nr [...] z 22.06.2012 r. na co istnieją dowody w postaci własnoręcznych podpisów na wykazie potwierdzeń odbioru i na zwrotnych potwierdzeniach odbioru znajdujących się w aktach sprawy. W dniu 13.04.2015 roku D. i R. C. (właściciele działki nr [...] w W., przy ulicy [...]) wnieśli o wznowienie postępowania i wstrzymanie wykonania decyzji wskazując, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa, na podstawie fałszywych, istotnych dla sprawy dowodów. W dniu 17.04.2015 r. wezwano D. i R. C. do wskazania na podstawie art. 148 K.p.a. informacji dających podstawę do wznowienia postępowania. W dniu 23.04.2015 r. złożyli osobne wyjaśnienia. W dniu 08.06.2015 r. do organu wpłynęło kolejne pismo D. i R. C. informujące że jako ustawowi przedstawiciele nowego właściciela działki nr [...] w W., M. C. podtrzymują stanowisko zbywcy – poprzedniego właściciela działki nr [...] B. S. o wznowienie postępowania. Organ wyjaśnił, że w dniu 21.04.2015 r. wpłynęło pismo B. S., zawierające wniosek o wznowienie postępowania. W piśmie wskazała, że nie brała udziału w postępowaniu, nie wyrażała również zgody Gminie W na wykonanie robót budowlanych na jej działce, w dniu 15.04.2015 r. dowiedziała się o wykonywaniu w/w robót na jej działce oraz o tym że gmina w fałszywym oświadczeniu powoływała się na zgody właścicieli nieruchomości przez które zaprojektowano inwestycję (zgody takiej nie udzieliła także poprzednia właścicielka nieruchomości B. S., której oświadczenie zostało dołączone do pisma). Dalej organ podał, że Burmistrz [...] i Gminy W, odnosząc się do twierdzeń wnioskodawców, wskazał, że D. i R. C. w dacie 05.02.2015 r. wiedzieli o realizowanej inwestycji, realizacja inwestycji była przedmiotem rozmowy z Burmistrzem Miasta i Gminy W w dniu 18.02.2015 r., jak również na mającej charakter jawny sesji Rady Miejskiej w W., która odbyła się w dniu 28.05.2015 r. opublikowanej na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miasta i Gminy W. Burmistrz wyjaśnił, że B. S. nie była stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę kanalizacji, a poprzednia właścicielka działki nr [...], wycofała swoje oświadczenie. Jednocześnie zdaniem Burmistrza twierdzenie o braku wiedzy o planowanej inwestycji w sytuacji kiedy powyższa informacja była szeroko kolportowana w lokalnej społeczności jest mało wiarygodne. W dniu 11.05.2015 r. wpłynęło pismo B. S. w którym poinformowała, że cofa swoje wcześniejsze twierdzenie zawarte w piśmie z dnia 21.04.2015 r. wskazując, że oświadczenie to było błędne co do faktu i co do prawa. Organ uznał, ze D. i R. C. nie spełnili warunku wynikającego z art. 148 K.p.a. i nie dochowali miesięcznego terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. Postanowieniem z 10.06.2015 r. organ odmówił wznowienia postępowania i wstrzymania wykonania decyzji. Wojewoda postanowieniem z 18.08.2015 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 1.12.2016 r., sygn. akt II OSK [...] oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 21.12.2015r., sygn. akt II SA/Kr [...] którym oddalono skargę na opisane wyżej postanowienie Wojewody. Organ wskazał, że podstawę wniosku D. i R. C. o wznowienie postępowania administracyjnego stanowi art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. ( tj. że dokument zawierający oświadczenie Burmistrza MiG W. o posiadanym prawie do dysponowanie nieruchomością na cele budowlane dla działki o nr ew. gr. [...] w W. był sfałszowany). Podkreślił, że fałszywość dowodu dla swej prawnej wiarygodności powinna być uprzednio stwierdzona orzeczeniem sądu lub innego organu, chyba że zachodzą przesłanki z art. 145 § 2 K.p.a. Zdaniem organu, fałszerstwo dowodu ani nie jest bezsporne, ani pewne, budzi wątpliwości, a rozstrzygnięcie tych kwestii przez organ w toku postępowania jest niemożliwe z uwagi na brak stosownej wiedzy i środków prawnych. W niniejszej sprawie zachodzi bowiem sytuacja, iż strony trwają przy swoich stanowiskach w zakresie prawdziwości złożonych oświadczeń a kompetencje organu nie pozwalają na jednoznaczne rozstrzygnięcie, które z nich są prawdziwe. Strona która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy powinna przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądu stwierdzającego, że dokument był sfałszowany. Nie jest rzeczą organu administracji przeprowadzanie takiego dowodu we własnym zakresie. Drugi wyjątek wynika z art. 145 § 3 K.p.a. zgodnie z którym postępowanie administracyjne z powodu sfałszowania dowodów można wznowić także w sytuacji gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. W niniejszej sprawie żaden z tych wyjątków nie zachodzi. R. i D. C. brali czynny udział w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę nr [...] z 22.06.2012 r. Strony także już po wydaniu decyzji administracyjnej w sprawie miały wgląd w akta sprawy. Żądając wznowienia postępowania powinni przedłożyć dowód w postaci prawomocnego orzeczenia sądu stwierdzającego że dokument - oświadczenie Burmistrza MiG W. o posiadanym prawie do dysponowanie nieruchomością na cele budowlane dla działki o nr ew. gr. [...] w W. był sfałszowany. Takiego orzeczenia D. i R. C. nie przedstawili, stąd wniosek o wznowienie jest przedwczesny. Na postanowienie zażalenie wnieśli D. C. i R. C., zarzucając naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a art. 145 §2 K.p.a., art. 149 § 2 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. i domagając się wznowienia postępowania. Żalący się argumentowali, że okoliczności sprawy jednoznacznie świadczą o tym, że oświadczenie burmistrza o dysponowaniu nieruchomością na cele budowalne było nieprawdziwe, albowiem wbrew jego twierdzeniom nie zostało zawarte porozumienie z 14.07.2011 r. z właścicielami nieruchomości w tym przedmiocie. Ponadto organowi znany jest fakt, że porozumienia takie zostały rzekomo zawarte również z osobami które w dacie umów już nie żyły. Podkreślili, że w uzasadnieniu wyroku wydanego z powództwa Gminy W o ochronę dóbr osobistych Sąd Okręgowy w K. stwierdził, że władze gminy nie zawierały z żalącymi porozumienia z 14.07.2011 r. Zwrócili uwagę, że przedmiotowa kanalizacja jest uszkodzona na wysokości działek skarżący co wyczerpuje przesłankę z art. 145 § 2 kpa zagrożenia dla życia, zdrowia i interesu społecznego. Wojewoda postanowieniem z 31.07.2017 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 145 i art. 148 K.p.a. wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania jest możliwe tylko w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne, oraz gdy wniosek o wznowienie złożony został z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 K.p.a., a nie ma podstaw do jego przywrócenia. W postanowieniu z 10.08.2015 r. Wojewoda wskazał organowi I instancji, że powinien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniacie w tej sprawie i zweryfikować samodzielnie (a nie opierając się jedynie na wyjaśnieniach Urzędu Gminy) kwestię zachowania przez wnioskujących terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania. W ocenie Wojewody, organ I instancji w żaden sposób nie zastosował się do zaleceń organu i nie przeprowadził postępowania dowodowego w kwestii kiedy strony dowiedziały się o przesłance wznowieniowej. To że wnioskodawcy wcześniej niż miesiąc przez wystąpieniem z wnioskiem o wznowienie posiadali wiedzę, że udzielono pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej w ulicy [...] w W. i we wsi Ł., oraz że inwestycja ta ma być realizowana m in. na działce do nich należącej (bez uzyskania uprzednio ich zgody), nie jest tożsamy z wiedzą, o ewentualnym złożeniu przez Burmistrza [...] i Gminy W fałszywego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Odnosząc się do wątpliwości organu I instancji odnośnie prawdziwości zarzutu fałszerstwa oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane złożonego w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, organ II instancji podał, że złożenie podania o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, w toku którego organ ma obowiązek sprawdzić, czy spełnia ono wymagania formalne, tj. czy decyzja, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania jest ostateczna, czy wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od strony (z wyjątkiem sytuacji, gdy podstawę wznowienia stanowi art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów określonych wart. 148 § 1 i 2 K.p.a., oraz czy żądanie wznowienia postępowania oparte jest na przesłance z art. 145 § 1 K.p.a. Dopiero wystąpienie łącznie wszystkich wymienionych przesłanek uprawnia organ do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 K.p.a.), natomiast brak którejkolwiek z nich obliguje organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). Zatem Starosta [...] w sposób błędny, bo już w pierwszym etapie postępowania polegającym na badaniu formalnej dopuszczalności przeprowadzenia postępowania wznowieniowego, zbadał merytorycznie przesłanki wznowienia wskazane we wniosku o wznowienie. W kwestii tej wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w przedmiotowej spawie w ww. wyroku z 01.12.2016 r., sygn. akt: II OSK. Na koniec organ odwoławczy zwrócił uwagę, że organ I instancji w sposób nieprawidłowy sformułował wyrzeczenie swojego rozstrzygnięcia, wskazując, że orzeka w zakresie nieruchomości stanowiącej działkę nr ew. gr. [...] w W. Prowadzenie postępowanie wznowieniowego w stosunku do części ostatecznej decyzji nie zostało przewidziane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Gmina W wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Wojewody, domagając się jego uchylenia w całości, jak również orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 138 § 2 K.p.a. polegające na wydaniu decyzji kasacyjnej, tj. uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, podczas gdy postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ pierwszej instancji jest kompletne i na jego podstawie można było rozstrzygnąć sprawę bez konieczności uchylania decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ; - art. 136 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji powzięcia przez organ odwoławczy wątpliwości, co do kompletności zgromadzonego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego, podczas gdy nie istniały żadne przeszkody do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy, względnie zlecenia jego przeprowadzenia przez organ I instancji; - art. 7 i art. 12 K.p.a. tj. wynikającej z tych przepisów podstawowej zasady postępowania administracyjnego nakazującej organowi odwoławczemu ustalenie prawdy obiektywnej w sposób wnikliwy i szybki; - art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez uznanie, że samo zapewnienie strony o powzięciu informacji w przedmiocie sfałszowania dowodu jest wystarczającą przesłanką wznowienia postępowania w trybie tego przepisu, podczas gdy okoliczność ta winna być stwierdzona prawomocnym orzeczeniem właściwego sądu; - art. 145 § 1 pkt 4, art. 148 § 1 i 2 K.p.a. poprzez błędne uznanie, że Starosta [...] nie dokonał wstępnej analizy podania o wznowienie postępowania administracyjnego pod kątem spełnienia warunków formalnych, - art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a. przez brak wyjaśnienia przesłanek wynikających z art. 138 § 2 K.p.a. w związku z art. 136 K.p.a., a także z zupełnym pominięciem uzasadnienia odstąpienia od zastosowania art. 136 K.p.a. W uzasadnieniu opisane wyżej zarzuty zostały przez skarżącą rozwinięte. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25.07. 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017, poz. 2188) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ponieważ w toku rozpoznawanej sprawy zapadł już prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 21.12.2015 r., sygn. II SA/Kr [...] (skarga kasacyjna wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1.12.2016 r., sygn. akt II OSK [...] została oddalona), wskazać należy, że zgodnie z przepisem art.153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. W przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji zapadłej w wyniku uprzedniego wydania przez sąd wyroku kasacyjnego i wyrażeniu w nim wiążącej oceny prawnej, ponownie rozpoznając sprawę sąd administracyjny obowiązany jest do dokonania kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku. Podporządkowanie się wytycznym sądu i wyrażonej przezeń ocenie prawnej jest bowiem głównym kryterium poprawności nowowydanej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 13.01.2009 r., sygn. II GSK [...], LEX nr 528074). Dlatego też rozważania rozpocząć należy od przytoczenia oceny prawnej Sądu zawartej w w/w wyrokach. WSA w Krakowie w wyroku z 21.12.2015 r., sygn. II SA/Kr [...] stwierdził, że z uwagi na powołaną podstawę wznowienia (art. 145 § 1 pkt 1 kpa) dla zbadania zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie niniejszej nie ma zastosowania art. 148 § 2, termin miesięczny biegnie zgodnie z § 1 art. 148 od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania czyli od dnia w którym dowiedziała się o tym, że "dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe". W szczególności nie jest i nie może być początkowym biegiem terminu do wniesienia odwołania "jawna sesja" Rady Miasta i Gminy W skoro miała miejsce 28.05.2015 r. podczas gdy podanie o wznowienie wpłynęło do organu w dniu 13.04.2015 r. Sąd przyznał rację organowi II instancji, który wskazywał, że samodzielnego postępowania w zakresie zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie organ I instancji nie prowadził w ogóle, a oparł się jedynie na oświadczeniu Burmistrza [...] i Gminy W, jednocześnie nie weryfikując twierdzeń ani samego Burmistrza ani wnioskodawców. Sąd uznał również, że nie było zasadne prowadzenie przez organ II Instancji uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 kpa. Zwrócił również uwagę, że wznowieniowe jest postępowaniem dwuetapowym. Kwestie istnienia przesłanki wznowieniowej badane są dopiero we wznowionym postepowaniu, a nie na etapie rozstrzygania o wznowieniu lub odmowie wznowienia postępowania. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1.12.2016 r., sygn. akt II OSK [...] stwierdził, że sąd I instancji prawidłowo ocenił, że w tej sprawie istniały uzasadnione podstawy do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., albowiem w sprawie nie został wyjaśniony konieczny zakres sprawy, tj. kiedy strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. W tym bowiem zakresie uwzględnienia wymaga charakter takiej podstawy. Chodzi bowiem o dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, i które okazały się fałszywe. Wskazana w ww. przepisie "fałszywość" sprowadza się nie tylko do stricte fałszerstwa, lecz również może dotyczyć treści jaką zawiera konkretny dowód, jak np. wątpliwości co do prawdziwości treści złożonego oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. Niewątpliwie o takich okolicznościach podmiot wnioskujący może dowiedzieć się podczas przeglądania akt sprawy, co w tej sprawie, jak podnosi D. C. nastąpiło w dniu 13.03.2015 r. Nie zmienia to faktu, że o takiej okoliczności można dowiedzieć się także w inny sposób, o ile może z tego wynikać, że dany dowód potencjalnie jest fałszywy (np. poświadcza nieprawdę). W tej sprawie prawidłowo oceniono, że takich innych okoliczności nie mogą stanowić wskazane przez organ I instancji fakty związane z czynnym udziałem wnioskodawców w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, doręczeniem im decyzji o pozwoleniu na budowę oraz wiedzą o realizacji inwestycji. W tej sprawie wnioskodawcy złożyli w tym przedmiocie stosowne oświadczenia, wskazując kiedy dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Organ I instancji w tym zakresie wskazał jedynie, że wnioskodawcy w dniu 23.04.2015 r. złożyli osobne wyjaśnienia, jednak w uzasadnieniu postanowienia w ogóle nie odniósł się do tych twierdzeń. Nie przeprowadził dowodu na okoliczność kiedy rzeczywiście wnioskodawcy zapoznali się z aktami sprawy. Z uwagi na zakres potrzebny do wyjaśnienia sprawy wynikający z art. 149 § 1 i 3, art. 148 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. nie został tym samym wyjaśniony konieczny zakres potrzebny do stwierdzenia czy wniosek o wznowienie został złożony w terminie. Nie chodziło w tej sprawie o uzupełnienie materiału dowodowego w oparciu o art. 136 K.p.a., lecz to, że w ogóle organ I instancji pominął stanowisko wnioskodawców oraz oparł się na okolicznościach, które nie mogły służyć ustaleniu czy wniosek został złożony w terminie. Dlatego Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że braki w tym zakresie świadczą o istotnym naruszeniu zasady prawdy obiektywnej wynikającej z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., co mogło mieć wpływ na zastosowanie art. 148 i art. 152 K.p.a. Ponadto sąd wskazał, że nie zawsze stwierdzenie istnienia dowodu, który okazał się fałszywy wymagane jest potwierdzenie tej okoliczność prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego (art. 145 § 2 K.p.a.). Ponadto fałszerstwo dowodu musi być bezsporne, pewne, nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, a do stwierdzenia tego faktu nie trzeba dysponować specjalistyczną wiedzą z danego zakresu ani prowadzić postępowania wyjaśniającego w tej sprawie (por. wyrok NSA z 18 lipca 2013 r., II OSK [...]). W tej sprawie chodzi o treść złożonego oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, którego prawdziwość w razie wątpliwości, co do istoty może być badana przez organ architektoniczno-budowlany w postępowaniu zwykłym przed wydaniem pozwolenia na budowę. Organ czyni to wówczas w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i jeżeli są wątpliwości to powinien je wyjaśnić. W innym wypadku naraża się na wydanie wadliwej decyzji o pozwoleniu na budowę. Brak jest więc przeszkód aby w tym samym zakresie ten sam organ nie mógł dokonać takiego sprawdzenia w postępowaniu wznowieniowym. Zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Na koniec sąd zaznaczył, że ewentualne rozpoznanie przedmiotowego wniosku o wznowienie powinno nastąpić w granicach interesu prawnego wnioskodawców wynikającego z art. 28 K.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Sąd obecnie rozpoznający skargę podziela w pełni stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu Wojewody. Organ I instancji, ponownie odmawiając wznowienia postępowania, nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego w zakresie zachowania przez wnioskodawców terminu z art. 148 § 2 K.p.a., do czego był zobowiązany w postanowieniu Wojewody z 18.08.2015 r., a przede wszystkim cytowanymi wyżej wyrokami wydanymi w tej sprawie. Z analizy akt sprawy wynika, że organ I instancji po wniesieniu skargi na ww. postanowienie do WSA w Krakowie zawiesił prowadzone postępowanie. Podjął je w dniu 26.01.2017 r. i postanowieniem z dnia 20.02.2017 r. ponownie odmówił wznowienia postępowania (w części) i wstrzymania wykonania decyzji. Między podjęciem postępowania a kolejną odmową wznowienia postępowania organ nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego. Uzasadnienie organu I instancji zawiera streszczenie złożonych do sprawy pism oraz stanowisk stron, z podkreśleniem, że wnioskodawcy mieli zapewniony czynny udział w postępowaniu administracyjnym poprzedzający wydanie przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę. W dalszej jego części – mimo wyraźnych wytycznych sądów odnośnie konieczności dokonania ustaleń w zakresie zachowania przez wnioskodawców terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania - organ I instancji skupił się na wykazaniu, że w sprawie nie zachodzi podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., albowiem wnioskodawcy nie wykazali faktu sfałszowania dowodu stosownym orzeczeniem sądu lub innego organu, a nie zachodzą nadzwyczajne okoliczności opisane w art. 145 § 2 i 3 K.p.a. Należy zatem przypomnieć, że termin do wniesienia podania o wznowienia w odniesieniu do podstaw wznowieniowych określonych w art. 145 §1 pkt 1 i 2 K.p.a. liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W sytuacji, gdy w podaniu o wznowienie powołano się na przesłankę, że dowody na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, to termin do wniesienia podania o wznowienie z tej przyczyny biegnie albo od dnia, kiedy strona dowiedziała się o okoliczności wskazującej na oczywisty fałsz dowodu a wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo od dnia, kiedy strona dowiedziała się o orzeczeniu sądu stwierdzającym sfałszowanie dowodu. Organ I instancji orzekając w sprawie zupełnie pominął stanowisko wyrażone w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, że w sprawie chodzi o treść złożonego oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, którego prawdziwość w razie wątpliwości, co do istoty może być badana przez organ architektoniczno-budowlany w postępowaniu zwykłym przed wydaniem pozwolenia na budowę. Organ czyni to wówczas w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i jeżeli są wątpliwości to powinien je wyjaśnić. W innym wypadku naraża się na wydanie wadliwej decyzji o pozwoleniu na budowę. Brak jest więc przeszkód aby w tym samym zakresie ten sam organ nie mógł dokonać takiego sprawdzenia w postępowaniu wznowieniowym. Sąd ten wyraźnie również zaakcentował, że kwestia czy rzeczywiście w tej sprawie zaszła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. nie może być przedmiotem oceny na etapie badania formalnego wniosku. Dopiero po ewentualnym wznowieniu postępowania organ może merytorycznie badać przesłanki wznowienia postępowania wskazane we wniosku, a następnie wydać jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 K.p.a. Takie stwierdzenie koresponduje także ze stanowiskiem wyrażonym przez WSA w Krakowie. Należy również wytknąć, że organ I instancji nie podjął działań zmierzających do uzyskania stanowiska wnioskodawców odnośnie spełnienia przesłanek określonych w art. 145 § 2 i 3 K.p.a. oraz całkowicie pominął twierdzenia R. C. zawarte w piśmie z 6.06.2016 r. (k. 15 a.a.) w którym wnioskodawca podnosił, że Burmistrz [...] i Gminy W, wykazując prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowalne, odwoływał się do porozumień zawartych z osobami, które zmarły przed dokonaniem tej czynności, jak również informował o ustaleniach Sądu Okręgowego w K. w wyroku z 23.02.2016 r., sygn. akt I C [...]. Na marginesie trzeba wskazać, że uzasadnienie organu I instancji jest chaotyczne i niezrozumiałe. W szczególności wątpliwości budzi, w kontekście wyjaśnień dotyczących złożenia wniosku o wznowienie przez B. S., a następnie przez wnioskodawców w imieniu małoletniego M. C., czy przedmiotem rozstrzygnięcia organu jest także wniosek o wznowienie postępowania złożony przez M. C. (reprezentowanego przez przedstawicieli ustawowych). Przedłożone wraz ze skargą akta sprawy są niekompletne, w szczególności nie zawierają wniosków o wznowienie postępowania ani dalszych pism opisanych w postanowieniu organu I instancji. Konkludując należy stwierdzić, że organ I instancji orzekając w sprawie, nie wykonał zaleceń zawartych we wskazanych powyżej wyrokach, powielając błędy popełnione w uprzednio wydanym postanowieniu. W tym stanie rzeczy zasadne było uchylenie postanowienia Starosty [...] z 20.02.2017 r. przez Wojewodę i przekazanie sprawy do rozpoznania organowi I instancji. Zarzuty podniesione w skardze nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Wobec opisanych wyżej uchybień jakich dopuścił się organ I instancji, zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1, art. 148 § 1 i 2 K.p.a. są bezpodstawne. Należy również stwierdzić, że organ II instancji w dalszym ciągu nie dysponował kompletnym materiałem dowodowym, na podstawie którego mógł orzec reformatoryjnie. Nie było też zasadne prowadzenie przez organ II instancji uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 K.p.a. Skoro organ I instancji nie przeprowadził żadnych czynności wyjaśniających to postępowanie dowodowe przez organem II Instancji nie byłoby uzupełnieniem postępowania dowodowego organu I instancji, ale prowadzeniem takiego postępowania od początku, a to naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania. Stanowisko organu II instancji odnośnie przyczyn uchylenia orzeczenia organu I instancji zostało w prawidłowy sposób uzasadnione, co czyni zarzut naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. bezzasadnym. Postępowanie przed organem II instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem zasad określonych w art. 7 K.p.a. (zasada prawny obiektywnej) i art. 12 K.p.a. (zasada szybkości i prostoty postępowania). W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło