II SA/Kr 1257/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 18 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. T. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 2 lipca 2013 r. Nr: [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a wniosek skarżącej oddalić Wraz ze skargą na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 2 lipca 2013 roku w przedmiocie nakazu rozbiórki skarżąca D. T., działająca przez pełnomocnika adw. K. R., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem A. T.. Ich miesięczny dochód netto wynosi 5.504 zł i stanowi go emerytura skarżącej w wysokości 3.770 zł oraz emerytura jej męża w wysokości 1.734 zł. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi mieszkanie o powierzchni 42 m² położone w K. przy ul. [...] oraz nieruchomość wielkości 22 arów położona w C., gmina [...]. Strona dysponuje zasobami pieniężnymi w wysokości 7.000 zł, które przeznaczone są na operację męża i jego rekonwalescencję (rehabilitację). Uzasadniając wniosek o prawo pomocy D. T. podniosła, iż jej mąż A. T. jest inwalidą [...] grupy wymagającym stałej opieki. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania skarżącej wynoszą ok. 1.000 zł (czynsz ok. 350 zł, opłaty za prąd, gaz, telefon). Strona podała, iż miesięczny koszt zakupu żywności, ubrań i środków czystości to ok. 1.800 zł. Ze względu na stan zdrowia męża (problemy z chodzeniem) każde wyjście z domu do lekarza wiąże się z koniecznością przejazdu taksówką. Miesięczny koszt poruszania się taksówkami to kwota ok. 300 zł. Na zakup leków strona przeznacza kwotę 400 zł miesięcznie. Stałe prywatne wizyty lekarskie (kardiolog, okulista, chirurg naczyniowiec) kosztują stronę ok. 200 zł. Obecnie mąż skarżącej oczekuje na operację oczu z powodu zaćmy. Ze względu na odległy termin operacji w państwowym szpitalu (ok. 1,5 roku) małżonkowie zdecydowali o przeprowadzeniu operacji prywatnie, a jej koszt to ok. 4.000 zł. Na ten cel przeznaczone zostaną wszystkie oszczędności. Skarżąca w roku 2012 przeszła w Szpitalu [...] operację stawu barkowego, której koszt wyniósł 7.000 zł. Ze względu na problemy z kręgosłupem i stawami kolanowymi strona wymaga częstych wizyt u lekarzy specjalistów (leczenie prywatne). Stan jej zdrowia wskazuje na konieczność leczenia operacyjnego i stałej rehabilitacji. Skarżąca podniosła, iż ze względu na zawiłość przedmiotu sprawy zmuszona była do skorzystania z usług Kancelarii Adwokackiej prowadzonej przez adwokat K. R.. Konieczność poniesienia kosztu udzielonej jej pomocy prawnej i obecna sytuacja majątkowa uniemożliwia wnioskodawczyni wniesienia opłaty od skargi w wysokości 500 zł. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a więc możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym ich poniesienie we własnym zakresie związanych z tym kosztów. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), którego domaga się skarżąca, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej skorzystanie z dobrodziejstwa prawa pomocy. Należy podkreślić, że przyznanie prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną i życiową (do takich osób można zaliczyć m. in. bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia) nie mogą ponieść kosztów związanych z postępowaniem sądowym bez wywołania uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. W ocenie orzekającego przedstawiona przez skarżącą sytuacja majątkowa nie daje podstaw do przyznania jej prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Należy bowiem zaznaczyć, że strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach związanych z postępowaniem, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe. Jak wynika z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni 42 m², a także nieruchomości położonej w C. wielkości 22 arów. Strona dysponuje stałym dochodem z emerytury w wysokości 3.770 zł netto. Stałe i pewne dochody z emerytury posiada także pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym małżonek skarżącej, a wysokość jego świadczenia wynosi 1.734 zł netto. Łączne miesięczne dochody małżonków T. wynoszą 5.504 zł. Trudno zatem uznać skarżącą za osobę ubogą. Dysponując środkami finansowymi we wskazanej wysokości wnioskodawczyni ma możliwości poczynienia oszczędności na pokrycie kosztów sądowych we własnym zakresie. Obniżenia standardu życia w danym miesiącu wskutek konieczności poniesienia kosztów sądowych nie można utożsamiać z uszczerbkiem w niezbędnym utrzymaniu swojej rodziny. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Z oświadczenia strony o wysokości wydatków wynika, że ich łączna wysokość wynosi 3.700 zł (1.000 zł utrzymanie mieszkania, 1.800 zł żywność, ubrania i środki czystości, 200 zł wizyty lekarskie męża i 300 zł przejazd na te wizyty, 400 zł zakup leków). Z zestawienia wysokości miesięcznych dochodów do ponoszonych wydatków wynika, że stronie pozostaje w miesiącu kwota 1.804 zł, którą może swobodnie dysponować. Orzekający uznał zatem, że skarżąca jest w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 500 zł. Ponadto, na marginesie należy zauważyć że skarżąca pomimo, iż na obecnym etapie postępowania nie ma obowiązku udziału profesjonalnego pełnomocnika, korzysta z usług adwokata. Powierzenie sprawy pełnomocnikowi z wyboru wprawdzie nie jest okolicznością, która sama przez się może decydować o zasadności lub bezzasadności wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, okoliczność ta podlega jednak ocenie orzekającego w całokształcie sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawczyni (orzeczenie SN z dnia 6 listopada 1953 r. sygn. akt I C 1427/53, OSN 1954/2/52). Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.