II SA/Kr 1257/13
WyrokWSA w Krakowie2014-01-16
Skład orzekający: Krystyna Daniel, Iwona Niżnik-Dobosz, Waldemar Michaldo
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i orzekając co do istoty sprawy, może nałożyć na stronę obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego, który nie był objęty rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, naruszając tym zasadę dwuinstancyjności postępowania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i orzekając co do istoty sprawy, nie może nałożyć na stronę obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, który nie był objęty rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, gdyż stanowi to naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 139 k.p.a.). Niemniej jednak, jeśli organ odwoławczy doprecyzowuje jedynie rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, nie pogarszając sytuacji prawnej strony, a jedynie precyzując opis obiektu budowlanego, nie narusza tej zasady. W niniejszej sprawie, mimo że organ odwoławczy doprecyzował opis obiektu budowlanego, jego decyzja była wadliwa z powodu braku precyzyjnego wskazania miejscowości, numeru działki oraz terminu wykonania nakazu rozbiórki w sentencji.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę altany na działce rolnej, która została wybudowana bez pozwolenia na budowę i była niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i nakazał rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, składającego się z dwóch części, w tym zaadaptowanej przyczepy kempingowej. Skarżąca zarzuciła naruszenie zasady dwuinstancyjności, brak postępowania dowodowego w zakresie przyczepy kempingowej oraz nieprecyzyjne sformułowanie decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 2 lipca 2013 r. i określił, że decyzja ta nie może być wykonywana. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej D. T. kwotę 757 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Daniel / spr. / Sędziowie WSA Iwona Niżnik- Dobosz Waldemar Michaldo Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi D. T. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 2 lipca 2013 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej D. T. kwotę 757 / siedemset pięćdziesiąt siedem / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sygn.. akt II SA/Kr 1257/13
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z 14 lutego 2012 r., na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 243 póz. 1623 -późniejszymi zmianami) nakazał współwłaścicielom działki nr [...] w C. gm. [...]: D. T. i A. T., wykonanie rozbiórki altany- obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej znajdującej się na działce nr ewid. [...] w C. gmina [...].
W uzasadnieniu organ podał, że w oparciu o art. 48 przepisów Prawa budowlanego, przeprowadził postępowanie administracyjne, wszczęte z urzędu w dniu 13 czerwca 2011 r. w sprawie altany - obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej znajdującej się na działce nr ewid. [...] w C. gmina [...], zrealizowanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę właściwego organu administracji architektoniczne - budowlanej.
Organ ustalił, że współwłaścicielami ww. nieruchomości oraz inwestorami obiektu budowlanego są D. i A. T.. Przedmiotowa altana została wybudowana w 2004 r. bez pozwolenia na budowę.
W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 22 lipca 2011 r. ustalono, że ww. parterowy obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej, pełniący funkcję altany składa się z dwóch części. Pierwszą część stanowi zadaszona otwarta przestrzeń (pełniąca funkcję tarasu) z podłogą drewnianą, wykonaną z desek przytwierdzonych do belek drewnianych, wspartych na betonowych słupach zagłębionych w podłożu gruntowym. Wykonana podłoga nie jest trwale związana z gruntem. Zadaszenie pierwszej części stanowi dach dwuspadowy, kryty blachą falistą bez orynnowania. Więźba dachowa o konstrukcji drewnianej krokwiowej, wsparta jest na słupach o przekroju ok. 12cm x 12cm (w ocenie wizualnej). Ponadto w tej części, pod zadaszeniem znajduje się przyczepa kempingowa, ustawiona na czterech betonowych wspornikach opartych na prefabrykowanej betonowej płycie bezpośrednio ułożonej na gruncie. Druga część ww. obiektu budowlanego posiada ściany wykonane z desek drewnianych oraz dach jednospadowy pokryty blachą falistą. W tej części znajdują się dwa pomieszczenia -jedno pełniące funkcję składziku oraz drugie pełniące funkcję łazienki, gdzie zainstalowano umywalkę oraz brodzik z prysznicem. Ustalono, iż przedmiotowy obiekt budowlany posiada przyłącz elektryczny oraz przyłącz wody z wodociągu. Wewnątrz ww. obiektu stwierdzono rozprowadzenie instalacji elektrycznej oraz wykonanie odprowadzenia wody z umywalki i prysznica peszlem na teren własnej działki. Ponadto stwierdzono, iż przyczepa kempingowa znajdująca się pod zadaszeniem w pierwszej części obiektu posiada własne zasilanie elektryczne z akumulatora. Wymiary obiektu to: l część - ok. 6,5m x 6,3m (pow. 40,95m2), II część - ok. 4,3m x 1,7m (pow. 7,31 m2) Wysokość obiektu budowlanego - 4,30m.
Organ nie zgodził się z argumentacją inwestora D. T., że część obiektu posiadająca ściany jest obiektem ruchomym na kółkach. Zdaniem organu takie stwierdzenie jest nieprawdziwe, albowiem koła samochodowe prowizorycznie przytwierdzone do jednej ze ścian obiektu nie pełnią żadnej funkcji.
Organ ustalił również, że działka nr [...] w C. oznaczona jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] symbolem "R1" - teren gruntów rolnych bez nowej zabudowy, którego przeznaczenie zostało określone w § 74. Zrealizowany obiekt budowlany został zrealizowany niezgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w związku z tym brak podstaw do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego.
Odwołanie od ww. decyzji wnieśli D. T. oraz A. T.. Wskazali, że na działce posiadają plantację agrestu - 100 krzewów oraz uprawę drzew owocowych około 40 sztuk. Utrzymanie uprawy w należytym stanie wymaga stałego wkładu pracy i miejsca do przechowywania narzędzi. Przedmiotowa altana to przyczepa kempingowa T., wokół której w 2003 r. została wykonana konstrukcja ze słupów drewnianych, bez ścian, zadaszona i dach pokryty onduliną oraz orynnowany (nie jak podaje PINB z blachą falistą). Do konstrukcji zostały przymocowane kratki ogrodowe, które służą jako podpora dla winorośli oraz róż pnących. Jest to otwarta przestrzeń z podłogą drewnianą, wykonaną z desek przytwierdzonych do belek drewnianych, nie jest ona na trwale związana z gruntem. W roku 2004 na tyłach przyczepy postawiony został niewielki, około 8m , obiekt gospodarczy, niezwiązany z gruntem, złożony z dwóch części, z których jedna pełni rolę komórki na narzędzia a druga łazienki. Wysokość tego obiektu nie przekracza 2,20 m. Oba obiekty zostały wykonane bez zgłoszenia, ponieważ zgodnie z interpretacją ustawy nie ma możliwości postawienia czegokolwiek na działce, (a ustawa uwzględnia postawienie obiektów gospodarczych bez żadnego zezwolenia oraz zgłoszenia w rodzinnych ogrodach działkowych, gdzie powierzchnia działki jest przecież znacznie mniejsza). Odwołujący się wskazali, że wielokrotnie występowali do gminy z prośbą o przekwalifikowanie działki. Zgłaszali też uwagi do udostępnionego do wglądu Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego, ale ich pisma pozostawały bez odpowiedzi. Ostatnia włączona do strefy zabudowy działka znajduje się zaledwie 70 metrów od naszej. Żadna z działek, należących do mieszkańców spoza C. nie została włączona do strefy zabudowy, mimo że każda posiada przyłącze do wody a także energii elektrycznej. Odwołujący się odwołali się do § 78 pkt 3 ppkt 8 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wskazując, że w dacie wejścia w życie planu obecna zabudowa już istniała, zatem możliwa jest jej legalizacja.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z 2 lipca 2013 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał D. T. i A. T. wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej (wysokość 4,30 m), składającego się z dwóch części, z czego część l o wymiarach ok. 6,5 m x 6,3 m (pow. 40,95 m2), stanowi zadaszona otwarta przestrzeń (pełniąca funkcję tarasu), z podłogą drewnianą wykonaną z desek przytwierdzonych do belek drewnianych, wspartych na -betonowych słupach zagłębionych w podłożu gruntowym, przekryta dachem dwuspadowym z blachy falistej (bez orynnowania) z więźbą dachową o konstrukcji drewnianej krokwiowej, wspartej na słupach o przekroju około 12 cm x 12 cm, zaś część II będąca zaadaptowaną przyczepą campingową, o wymiarach ok. 4,3 mx 1,7 m (pow. 7,31 m2) posiada ściany wykonane z desek drewnianych oraz przekryta jest dachem jednospadowym z blachy falistej i składa się z dwóch pomieszczeń pełniących funkcję składziku oraz łazienki, w której zainstalowano umywalkę oraz brodzik z prysznicem.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że postępowanie przeprowadzone przez PINB dotyczy tylko drewnianej altany to jest właściwie części obiektu budowlanego o zabudowie drewnianej składającego się z dwóch części, z których pierwsza jest zadaszoną, krytym blachą falistą dachem dwuspadowym (bez orynnowania), otwartą przestrzenią pełniącą funkcję tarasu, z podłogą drewnianą wykonaną z desek przytwierdzonych do belek drewnianych, wspartych na betonowych słupach, zagłębionych w podłożu gruntowym, druga zaś posiada ściany, dach jednospadowy wykonany z blachy falistej i składa się z dwóch pomieszczeń, z których jedno pełni funkcję składziku, a drugie łazienki z umywalką oraz brodzikiem z prysznicem. Organ l stopnia z nieuzasadnionych przyczyn nie objął jednak rozstrzygnięciem skarżonej decyzji części obiektu budowlanego tworzonego przez zaadaptowaną przyczepę campingową, ani też przyłącza elektrycznego posiadającego rozprowadzenie instalacji elektrycznej wewnątrz obiektu budowlanego oraz przyłącza wody z wodociągu z odprowadzeniem wody na teren przedmiotowej działki [...].
WINB stwierdził, iż PINB prawidłowo ustalił, że w/w działka jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przyjętym uchwałą nr XII/87/07 Rady Gminy Liszki z 13 września 2007 r, który to przewiduje w § 74 ust. 1 i 2 przeznaczenie działki jako terenu oznaczonego symbolem R1, pod uprawy rolne lub zadrzewienia i zakrzewienia. WINB podzielił również rozstrzygnięcie PINB w kwestii niezgodności budowy obiektu budowlanego z w/w miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W odniesieniu do zarzutu podniesionego w odwołaniu przez strony wskazał należy, iż co prawda w/w miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza w § 73 ust. 3 pkt 8 utrzymanie istniejącej zabudowy, lecz taka sytuacja nie może dotyczyć obiektów wzniesionych w sposób bezprawny.
Bezsprzecznym w sprawie jest, iż przedmiotowy obiekt budowlany posiada powierzchnię ponad 49m2 i został wzniesiony w 2004 roku. Zgodnie zatem z art. 28 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo roboty budowlane mające na celu wzniesienie obiektu o powierzchni zabudowy powyżej 25 m2 wymagały uzyskania od D. i A. T. pozwolenia na budowę, które to nie zostało wydane. PINB słusznie uznał, iż dla przedmiotowej działki zabudowa kubaturowa została w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wyłączona, co uniemożliwiało przeprowadzonej w/w procedury legalizacyjnej.
W ocenie organu odwoławczego nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sytuacji postanowienie § 73 ust. 3 pkt 8 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dopuszczające utrzymanie na przedmiotowej działce istniejącej zabudowy. Generalnym bowiem warunkiem umożliwiającym legalizację wzniesionego już obiektu jest nie tylko zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ale także brak sprzeczności z innymi przepisami. Biorąc pod uwagę, iż do rozpoczęcia prac nad obiektem budowlanym konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę, należy w świetle art. 81 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 82 ust. 1 i 2 Prbud. w zw. z art. 21 ust. pkt 1 k.p.a. uznać, iż kompetencję do załatwienia sprawy (wydania pozwolenia na budowę) posiadał właściwy miejscowo starosta. Sprawy wydawania pozwoleń na budowę (rozbiórkę) i przyjmowania określonych w ustawie zgłoszeń (robót budowlanych, zmiany sposobu użytkowania) należą bowiem do wyłącznej kompetencji organów administracji architektoniczno-budowlanej. Nie można zatem uznać wyjątku przewidzianego w § 73 ust. 3 pkt 8 miejscowego jako aktu prawnego w jakikolwiek sposób zmieniającego przedmiotową samowolę budowlaną, w sposób który dawałby możliwość jej legalizacji. Takie rozumowanie stoi bowiem w oczywistej sprzeczności z art. 82a pr. bud., zgodnie z którym starosta nie może powierzyć gminom, spraw z zakresu swojej właściwości jako organu administracji architektoniczno-budowlanej, a także z nakazującym organom samorządu terytorialnego ustanawianie aktów prawa miejscowego obowiązującego na obszarze działania tych organów jedynie w granicach ustawowych. Skoro zatem nie jest dopuszczalna sytuacja, w której organ jednostki samorządu terytorialnego poprzez wydanie aktu prawa miejscowego ingeruje w zakres kompetencji organu administracji architektoniczno-budowlanej, to nie można uznać, iż § 73 ust. 3 pkt 8 miejscowego planu dopuszcza dla przedmiotowej działki utrzymanie istniejącej zabudowy w zakresie obiektów stanowiących samowolę budowlaną.
Ponadto, w ocenie WINB, przedmiotowa przyczepa jest związana z okalającą ją drewnianą konstrukcją i nie może być uznana za odrębny od tejże konstrukcji obiekt budowlany. Stanowisko takie jest tym bardziej uzasadnione, iż z materiału dowodowego jasno wynika iż została do niej doprowadzona energia elektryczna jak i zostało nad nią wybudowane zadaszenie oraz taras, na który prowadzi bezpośrednio wyjście z tejże przyczepy campingowej. Dla poparcia swojej argumentacji organ odwołał się wyroku WSA w Gdańsku w wyroku z 25 listopada 2010 r., II SA/Gd 620/10. Wobec powyższego WINB wskazał, iż przedmiotowa przyczepa campingowa, określona przez PINB w uzasadnieniu skarżonej decyzji jako jego II część, stanowi element wyposażenia obiektu budowlanego objętego niniejszym postępowaniem i powinna dzielić sytuację prawną części l obiektu.
Biorąc pod uwagę fakt, iż przedmiotowy obiekt budowlany został przez PINB szczegółowo opisany w uzasadnieniu skarżonej decyzji, a rozstrzygnięcie tejże decyzji dokonane zostało w sposób nieprecyzyjny, mogący nasuwać wątpliwości interpretacyjne przy jego wykonywaniu, organ uznał, że uchylenie skarżonej decyzji z jednoczesnym orzeczeniem przez organ odwoławczy co do istoty sprawy poprzez jego doprecyzowanie nie narusza art. 139 k.p.a., gdyż nie powoduje pogorszenia sytuacji prawnej skarżącego.
D. T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
* art. 139 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez orzeczenie przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazu rozbiórki "zaadaptowanej przyczepy campingowej", w sytuacji gdy postępowanie wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z urzędu w oparciu o art. 48 prawa budowlanego dotyczyło jedynie obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej (altany) i w tym zakresie organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie i wydał decyzję z 14 lutego 2012 r., co w konsekwencji doprowadziło do wydania przez organ odwoławczy decyzji na niekorzyść strony odwołującej się poprzez nałożenie dodatkowego obowiązku, który nie był objęty decyzją organu l instancji;
* art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez przyjęcie przez organ II instancji, iż ustawiona na działce nr [...] przyczepa campingowa stanowi "zaadaptowaną przyczepę campingową" związaną z okalającą ją konstrukcją drewnianą, posiadającą ściany wykonane z desek drewnianych oraz przykrytej dachem jednospadowym, składającej się z dwóch pomieszczeń pełniących funkcję składziku i łazienki, w sytuacji gdy organ odwoławczy nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania dowodowego pozwalającego na ustalenie, iż przyczepa campingowa stanowi obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego a swoje ustalenie oparł jedynie na domniemaniu, gdyż z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ l instancji w zakresie wybudowania altany o konstrukcji drewnianej nie wynika, iż przyczepa campingowa jest trwale połączona z wzniesioną konstrukcją i stanowi jej integralną część i w konsekwencji może być uznana za obiekt budowlany; oraz przyjęcie, iż zadaszenie wykonane nad altaną o konstrukcji drewnianej zostało wykonane z blachy falistej gdy w rzeczywistości zadaszenie wykonano z onduliny (płyty falistej);
* art. 48 ust. 1 prawa budowlanego poprzez ogólne i nieprecyzyjne sformułowanie decyzji o rozbiórce w zakresie jej przedmiotu, w szczególności w zakresie braku wskazania miejsca położenia obiektu budowlanego podlegającego rozbiórce oraz wskazania nakazu rozbiórki, zaadaptowanej przyczepy campingowej o wymiarach 4,3 m x 1,7 m, posiadającej ściany wykonane z desek drewnianych, pokrytej dachem jednospadowym, składającej się z dwóch pomieszczeń z funkcją składziku i łazienki w sytuacji, gdy taki obiekt budowlany nie został wybudowany na działce stanowiącej własność skarżącej D. T..
W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że organ II instancji nakazując rozbiórkę przyczepy campingowej poza ramami postępowania administracyjnego organu l instancji, wszczął tym samym z urzędu nowe postępowanie w przedmiocie nieobjętym zaskarżoną decyzją i wydał decyzję nową, o charakterze pierwszoinstancyjnym, pozbawiając stronę zainteresowaną możliwości złożenia środka odwoławczego od tej decyzji. W związku z takim postępowaniem organ II instancji rażąco naruszył art. 15 k.p.a. wyrażający fundamentalną zasadę dwuinstancyjności postępowania. Organ odwoławczy nie mógł z pominięciem postępowania pierwszoinstancyjnego i poza jego granicami wydać decyzji nakazującej rozbiórkę przyczepy campingowej bez należytego wyjaśnienia sprawy, w szczególności czy ustawiona na działce skarżącej przyczepa campingowa stanowi obiekt budowlany trwale związany z wybudowaną altaną o konstrukcji drewnianej. Skarżąca nie zgodziła się również ze stanowiskiem organu II instancji, iż uchylenie decyzji PINB z jednoczesnym orzeczeniem przez organ odwoławczy co do istoty sprawy stanowi jedynie doprecyzowanie decyzji organu l instancji. Przyczepa campingowa nie jest trwale z gruntem związana, nie została na gruncie wybudowana czy wzniesiona, ale jest po prostu przyczepą campingową o wymiarach ok. 6 m x 2 m. Wyposażenie w koła i brak jakichkolwiek fundamentów świadczą o tym, iż jest to obiekt ruchomy. Nie może być zatem uznana ani za obiekt budowlany, ani też za obiekt budowlany o charakterze tymczasowym w rozumieniu prawa budowlanego. Przyczepy campingowe ze względu na swoje przeznaczenie nie wyczerpują znamion ustawowych obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Z tych samych względów nie stanowią również tymczasowych obiektów budowlanych. Przyczepa campingowa nadal pełni funkcję transportowo - rekreacyjną i w każdej chwili może zmienić miejsce swego położenia. Przyczepa campingowa nie jest w żaden sposób połączona z konstrukcją wybudowanej altany, zarówno z jej częścią l jak i II. Przyczepa posiada własne zasilanie elektryczne. Do przyczepy nie podłączono przyłącza wodociągowego i kanalizacji. A zatem nie można uznać, iż przyczepa spełnia funkcje mieszkalne. W orzecznictwie sądów administracyjnych pojawiają się tezy o uznaniu przyczepy za obiekt budowlany, ale tylko w przypadku "przerobienia" na obiekt mieszkalny (podłączenie niezbędnych instalacji) lub połączenia trwale z budynkiem lub gruntem. Organ II instancji nakazał rozbiórkę obiektu budowlanego będącego zaadaptowaną przyczepą campingową o wymiarach ok 4,3 m x 1.7 m posiadającą ściany wykonane z desek drewnianych oraz pokrytą dachem jednospadowym z blachy falistej i składająca się z dwóch pomieszczeń pełniących funkcję składzik oraz łazienki. Jednak zdaniem skarżącej taki obiekt budowlany nie został wybudowany, gdyż na działce [...] położonej w C. wybudowano altanę o konstrukcji drewnianej składającej się z dwóch części szczegółowo opisanej w decyzji organu l instancji. Przyczepa campingowa nie stanowi części wybudowanej altany, nie posiada wymiarów podanych przez organ II instancji jak również nie posiada drewnianych ścian a jej wnętrze (jak wynika z rozstrzygnięcia organu II instancji) nie zostało zaadaptowane na składzik i łazienkę. Również z uzasadnienia decyzji nie wynika jaki obiekt ma podlegać rozbiórce. Organ II instancji na uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia bezpodstawnie wskazał fakt, iż przyczepa campingowa została szczegółowo opisana w decyzji organu l Instancji, pomijając, że przyczepa campingowa nie była przedmiotem postępowania organu l instancji. Wreszcie zadaszenie nad altaną o konstrukcji drewnianej nie zostało pokryte blachą falistą a onduliną (płytą falistą).
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., póz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale nie wszystkie jej argumenty są zasadne.
W pierwszym rzędzie należy się odnieść do zarzutu naruszenia przepisu art. 138 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Jak wynika z akt rozpatrywanej sprawy zaskarżona decyzja WINB w K. z 2.lipca 2013 r. została wydana na skutek wniesienia odwołania przez A. T. oraz skarżącą D. T. od decyzji organu l instancji z 14 lutego 2012 r. w której organ nakazał współwłaścicielom działki nr [...] w C. gm. [...]: D. T. i A. T., wykonanie rozbiórki altany- obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej znajdującej się na działce nr ewid. [...] w C. gmina [...]. W skarżonej decyzji organ odwoławczy po uchyleniu decyzji l Instancji w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 kpa nakazał: D. T. i A. T. wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej (wysokość 4,30 m), składającego się z dwóch części, z czego część l o wymiarach ok. 6,5 m x 6,3 m (pow. 40,95 m2), stanowi zadaszona otwarta przestrzeń (pełniąca funkcję tarasu), z podłogą drewnianą wykonaną z desek przytwierdzonych do belek drewnianych, wspartych na - betonowych słupach zagłębionych w podłożu gruntowym, przekryta dachem dwuspadowym z blachy falistej (bez orynnowania) z więźbą dachową o konstrukcji drewnianej krokwiowej, wspartej na słupach o przekroju około 12 cm x 12 cm, zaś część II będąca zaadaptowaną przyczepą campingową, o wymiarach ok. 4,3 mx 1,7 m (pow. 7,31 m2) posiada ściany wykonane z desek drewnianych oraz przekryta jest dachem jednospadowym z blachy falistej i składa się z dwóch pomieszczeń pełniących funkcję składziku oraz łazienki, w której zainstalowano umywalkę oraz brodzik z prysznicem.
Zgodnie z treścią cyt. przepisu art. 139 kpa, organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się chyba, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Wyrażenie " na niekorzyść strony", o której mowa w tym przepisie, wymaga ujęcia obiektywnego. Stan taki można określić jako obiektywne pogorszenie sytuacji prawnej strony odwołującej się, wskutek wydania decyzji przez organ odwoławczy, przy czym o tym czy pogorszenie takie nastąpiło, przesądza zestawienie sentencji decyzji organu l instancji z sentencją decyzji organu odwoławczego., a ponadto ustawodawca przewidział dwa wypadki , w których dopuszczalne jest odstąpienie o zasady reformationis in peius (por. wyrok WSA w Warszawie z 13. 06. 2012 r. sygn.. akt VIII SA/Wa 254/12, Lex 1232019).
Ponieważ w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą wskazane wyżej wyjątki od zakazu reformationis in peius należy ocenić skarżoną decyzję z punktu widzenia normy z art. 139 kpa w zw. z treścią art. 107 § 3 kpa.
Mając to na uwadze należy wskazać, że z zestawienia treści rozstrzygnięcia organu l instancji z rozstrzygnięciem organu odwoławczego jednoznacznie wynika, za decyzja WINB w K. nie spowodowała pogorszenia sytuacji strony zobowiązanej do wykonania rozbiórki, gdyż w obu cyt. rozstrzygnięciach organy objęły nakazem rozbiórki "obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej,, znajdujący się na działce nr [...], z tym, że w wyrzeczeniu decyzji l instancji został on określony jako "altana- obiekt budowlany" natomiast w decyzji drugoinstancyjnej został on określony jako "obiekk budowlany o konstrukcji drewnianej" z dokładnym opisem rozmiaru tego obiektu oraz opisem części, z których się on składa.
W ocenie Sądu w odniesieniu do rozpatrywanej sprawy nie można podzielić poglądu strony skarżącej , że PINB w K. nakazem rozbiórki objął inny obiekt niż organ odwoławczy. W obu bowiem rozstrzygnięciach organy orzekły o obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego drewnianego. Należy także podkreślić, że organ odwoławczy decydując się na wydanie decyzji w trybie art. 138 § 1 ust. 2 kpa podał w uzasadnieniu szczegółowe przesłanki, którymi się kierował, wskazując że organ l instancji niewłaściwie określił przedmiot postępowania jakkolwiek organ l instancji objął swoim postępowanie całość tego co zostało wzniesione na terenie działki D. i A. T.. Organ odwoławczy wyeksponował fakt nieprecyzyjnego określenia przedmiotu objętego nakazem rozbiórki i związane z tym ewentualne trudności interpretacyjne przy wykonaniu przedmiotowej decyzji, akcentując równocześnie , iż organ l instancji prowadził postępowanie w odniesieniu do całości drewnianej konstrukcji znajdującej się na działce nr [...] w C.. W związku z powyższym decyzja odwoławcza stanowi w istocie doprecyzowanie tego co niejasno zostało wyrażone w rozstrzygnięciu organu l instancji. A jeśli tak, to nie można uznać zarzutu naruszenia zakazu reformationis in pesius ponieważ w obu decyzjach objęto nakazem rozbiórki obiekt drewniany wybudowany na działce skarżących tylko , że w rozstrzygnięciu organu l instancji został on okresłony jako altana- obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej a w rozstrzygnięciu drugoinstancyjnym jako obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej . Na to, że tak w istocie jest wskazują ustalenia poczynione przez organ l instancji, które organ |l instancji wskazał swojej decyzji. Z uzasadnienia tego wynika , że podczas oględzin ustalono, że na działce [...] znajduje się "parterowy obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej, pełniący funkcje altany, składa się z dwóch części. Pierwsza stanowi zadaszona przestrzeń (pełniąca funkcję tarasu) z podłoga drewniana przytwierdzonych do belek drewnianych wspartych na betonowych słupach zagłębionych w podłożu gruntowym (....) Druga część ww. obiektu, posiada ściany wykonane z desek oraz dach jednospadowy pokryty blacha falistą. W tej części znajdują się dwa pomieszczenia-jedno pełniące funkcje składziku oraz drugie pełniące funkcje łazienki" . A zatem obiekt drewniany na działce określony jako altana składa się z dwóch części. W rozstrzygnięciu decyzji zaskarżonej organ doprecyzował wymiary obu części przedmiotowej obiektu , nie wykraczając w żaden sposób poza obiekt wskazany w decyzji pierwszej instancji. Nadto trzeba dodać, że na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014 r. pełnomocnik strony skarżącej doprecyzował iż "całość konstrukcji stanowi altanę, która składa się z części tarasowej o pow. 40 m2 i składziku. A zatem wskazana w rozstrzygnięciu organu l instancji altana to całość konstrukcji wskazanej z obmiarowaniem i opisem poszczególnych części w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji.
Natomiast inna kwestia, że w ocenie Sądu nie można uznać za prawidłowe rozstrzygnięcia, które sformułował w zaskarżonej decyzji organ II instancji. Należy bowiem wskazać, że rozstrzygnięcie sprawy stanowi "rdzeń decyzji w postępowaniu administracyjnym" , a zatem musi być sformułowane "ze szczególną dbałością o jasność i precyzję wypowiedzi" (W. Dawidowicz, postępowanie administracyjne, W-wa 1983 s. 102-103 ). "W pojęciu rozstrzygnięcia mieści się to, że decyzja organu administracji państwowej, nakładająca na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania, powinna obowiązek ten wyrażać precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji, w przeciwnym wypadku prowadzi to do uchylenia decyzji, bowiem decyzja w zasadzie może być niewykonalna" ( wyrok NSA z 27 czerwca 1996 r. sygn.. akt SA/Gd 1537/95, LEX nr 44086). Oznacza to, że rozstrzygnięcia w aktach administracyjnych należy tak formułować, aby nie było wątpliwości jakie obowiązki lub uprawnienia zostały nim nałożone. W odniesieniu do decyzji wydawanych w sprawach z zakresu prawa budowlanego, w tym decyzji w szczególności decyzji nakazujących rozbiórkę obiektów budowlanych konieczne jest zatem precyzyjne i jednoznaczne określenie obiektu podlegającego w części lub w całości rozbiórce z jednoznacznym wskazaniem gdzie obiekt ten jest posadowiony. Prawidłowe rozstrzygnięcie musi zatem zawierać wskazanie nieruchomości z oznaczeniem działki, obrębu i jednostki ewidencyjnej na której posadowiony jest obiekt co do którego orzeczono nakaz rozbiórki. W ocenie Sądu nie jest wystarczające jeśli powyższe oznaczenie znajduje się w uzasadnieniu decyzji, jakkolwiek uzasadnienie stanowi integralną i niezbędną część decyzji (zgodnie z treścią art. 107 § 3 kpa.) Odnosząc to do skarżonej decyzji trzeba zważyć, że organ odwoławczy, mimo iż zamierzał doprecyzować rozstrzygnięcie organu l instancji nie wskazał miejscowości oraz nr działki, na której jest posadowiony przedmiotowy obiekt. Trzeba również zauważyć, że decyzji organu odwoławczego nie został określony termin wyznaczony do wykonania nakazu rozbiórki. W decyzji zawierającej nakaz rozbiórki określenie terminu stanowi istotny, dodatkowy element rozstrzygnięcia, w którym organ określa okres czasu na dobrowolne wykonanie nakazu przez stronę zobowiązaną i dopiero po bezskutecznym upływie którego może być wszczęte postępowanie egzekucyjne.
Konkludując trzeba wskazać, ze przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy uzupełni brakujące elementy w rozstrzygnięciu oraz doprowadzi do spójności terminologię używaną dla określenia całości obiektu budowlanego znajdującego się na działce nr ewid. [...] w C. gmina [...] oraz dla określenia jego poszczególnych części
W tej sytuacji, wobec tego, że zaskarżona decyzja została wydane z naruszeniem przepisów prawa postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy na podstawie przepisu art. 145 §1 pkt 1 lit." c" p.p.s.a należało orzec jak w sentencji
O niewykonywaniu decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło