II SA/Kr 1258/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Mirosław Bator (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. G. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2024 r. nr 581/2024 znak: WOB.7722.139.2022.KJAS w przedmiocie nakazu wstrzymania robót budowlanych 1/ uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; 2/ zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Wieliczce postanowieniem z dnia 16 maja 2022 r. nr 47/22 działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 123 K.p.a. nakazał inwestorowi – E. G. wstrzymać prowadzenie robót budowlanych przy samowolnej budowie budynku mieszkalnego oznaczonego na załączniku graficznym nr E (relokowanego z M. na działce nr [...] w miejscowości Z. bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Jednocześnie organ poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego, w terminie 30 dni od dnia doręczenia inwestorowi niniejszego postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej, która jest określona w art. 49 d Prawa budowlanego. W uzasadnieniu organ wskazał, że z urzędu zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie samowolnej budowy wyżej opisanego budynku gospodarczego. Podczas kontroli odbywającej się w dniu 12 stycznia 2022 r. organ ustalił, że na terenie działki nr [...] w miejscowości Z. gmina N. usytuowane są następujące obiekty: - budynek oznaczony nr A, z roku 1933. Budynek mieszkalny zawsze stał na przedmiotowej działce. Budynek o konstrukcji drewnianej z dachem 2 spadowym krytym dachówką ceramiczną. Przedmiotowy budynek użytkowany na cele mieszkalne przez właścicielkę. Budynek wyposażony w instalacje elektryczną, gazową i wodno - kanalizacyjną. Budynek ogrzewany centralnym ogrzewaniem, gazowym. Obiekt podłączony do kanalizacji miejskiej; - budynek oznaczony nr B - dostawiony do ściany szczytowej budynku A od strony zachodniej. Przedmiotowy budynek odbudowany w miejsce starej stodoły. Jak wskazuje właścicielka na budowę przedmiotowego obiektu uzyskano pozwolenie na budowę w 2001 r. Przedmiotowy budynek o konstrukcji murowanej z więźbą dachową drewnianą kryty dachówką ceramiczną. Obiekt wyposażony w instalację elektryczną, ogrzewany kominkiem. Przedmiotowy budynek użytkowany przez właścicielkę na cele mieszkalne stanowi połączenie z budynkiem oznaczonym nr A; - budynek oznaczony nr C stanowi budynek mieszkalny z częścią gospodarczą po strony zachodniej stanowiący obecnie łazienkę, a od części wschodniej (dawna stodoła), jest wykorzystywany na pomieszczenie gospodarcze. Jak wskazała podczas kontroli obecna właścicielka budynek wybudowany w roku 1890. Budynek wyposażony instalacje elektryczną oraz wod-kan. ogrzewanie za pomocą wkładu kominowego w piecu kaflowym, podgrzewanie wody realizowane za pomocą podgrzewacza zasilanego instalacją elektryczną; - budynek oznaczony nr D usytuowany przed elewacją północną budynku C, przedmiotowy budynek stanowi podziemny garaż jednostanowiskowy. Garaż wykonany w technologii żelbetowej. Stropodach pokryty gruntem. Obiekt wykonany w ramach w/w pozwolenia na budowę. Przed wjazdem do garażu od strony zachodniej wykonana wiata w konstrukcji murowano- drewnianej z dachem 2 spadowym pokrytym dachówką ceramiczną; - budynek oznaczony nr E przedmiotowy obiekt stanowi odbudowę istniejącego budynku, przeniesionego z K. Z. z M. 4. Zgodnie z przedłożonymi podczas kontroli dokumentami rozbiórka przedmiotowego budynku z pierwotnej lokalizacji została wykonana w oparciu o decyzję z dnia 7.04.2021 r. prezydenta Miasta Krakowa. Przedmiotową rozbiórkę jak wskazała obecna właścicielka wykonano na przełomie maja i czerwca 2021 r. W postanowieniu z dnia 24.02.2021 r. Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków uzgadnia projekt rozbiórki budynku mieszkalno - gospodarczego z K. Z. z M. 4, uzgadnia projekt zagospodarowania terenu dla działki [...] obr. [...] usytuowanej w miejscowości Z. przeznaczony na translokację opracowany przez P. B. i uzgadnia program prac konserwatorskich związanych z translokacją budynku opracowany przez E. G.. Podczas kontroli przedłożono dokumentację na projekt rozbiórki uzgodnioną przez MWKZ w K. w dniu 24.02.2021 r, opracowaną przez Pracownię Projektową [...] w której na stronie 66 wskazano proponowaną lokalizację translokacji budynku wskazując obrysem oraz literami E i F lokalizacje części mieszkalnej i gospodarczej na działce nr [...] w Z. . W dniu kontroli przedmiotowy obiekt usytuowany na punktowych fundamentach betonowych (8 punktach węzłowych) na nowej drewnianej podwalinie. Budynek z więźbą dachową wykonaną na słupach odciążających ściany zewnętrzne, częściowo pokryty dachówką ceramiczną częściowo zabezpieczony plandeką. Budynek otwarty bez drzwi i okien zewnętrznych, widoczna korozja drewna, oraz ugięcia belek konstrukcyjnych ścian zewnętrznych. Jak wskazują obecni, roboty montażowe związane z odtworzeniem w miejscu relokacją realizowane są pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane. Budynek z 1821 r. w obecnej lokalizacji na działce nr [...] w Z. , bez instalacji wewnętrznych; - budynek oznaczony nr F - budynek przeniesiony z N. ul. [...]. Budynek był wpisany do gminnej ewidencji zabytków i został z niej wykreślony. Uzyskano zgłoszenie na jego rozbiórkę i trwają prace związane z ponownym z wpisem do gminnej ewidencji zabytków w nowej lokalizacji. Przedmiotowy budynek o konstrukcji drewnianej został przeniesiony na ten teren wiosną 2020 r. Pod przedmiotowym obiektem prowadzone są prace archeologiczne. Obiekt nie jest wyposażony w żadne instalacje, nieużytkowany. Na jego wzniesienie nie posiadano żadnych dokumentów. Budynek o konstrukcji drewnianej z dachem 4 spadowym krytym dachówką ceramiczną; - budynek oznaczony nr G- budynek o konstrukcji drewnianej posadowiony na pustakach ceramicznych postawionych swobodnie na gruncie, o konstrukcji drewnianej z dachem 2 spadowym krytym dachówką ceramiczną, budynek postawiony na gruncie w 2021 r, bez wymaganych zgłoszeń ani pozwoleń. Budynek o funkcji gospodarczej; - w południowo wschodnim narożniku działki zlokalizowany budynek oznaczony literą H, o konstrukcji drewnianej z 2 spadowym dachem o konstrukcji drewnianej, kryty dachówka ceramiczną. Budynek wyposażony w instalację elektryczną. Obiekt przeniesiony z N. ul. [...] i odtworzony w 2020 r. wraz z budynkiem oznaczonym nr F. Na jego budowę nie uzyskiwano również żadnych zgłoszeń ani pozwoleń; - budynek oznaczony nr l - to budynek z oku 1912, budynek mieszkalny przeniesiony w to miejsce z T. obecnie wpisany do Gminnej ewidencji Zabytków - karta adresowa zabytków Zespół budynków w zagrodzie 3 domy i stajnia Z. na działce nr [...]. Na jego odtworzenie inwestor posiada decyzję Starosty Wielickiego z dnia 8.12.2009. Roboty realizowane pod nadzorem kierownika budowy A. K., i dokumentowane w dzienniku budowy nr [...] z ostatnim wpisem z dnia 20.09.2019 r o wykonaniu wylewek wraz z ociepleniem w podłodze oraz wykonaniu ścian wewnętrznych. Na dzień kontroli budynek wyposażony w instalacje: elektryczną, wód - kań, budynek ogrzewany za pomocą powietrznej pompy ciepła. Na dzień kontroli realizacja obiektu nie zakończona, obiekt nieużytkowany; - budynek oznaczony nr J - budynek przeniesiony z P. ul. [...], budynek z 1852 r. przeniesiony w 2020 r. w obecne miejsce. W zakresie przedmiotowego budynku uzyskano decyzję Starosty Wielickiego z dnia 12.03.2020 na rozbiórkę budynku mieszkalnego na działce nr [...] w P. . Nadto przedłożono MWKZ z dnia 3.03.2020 r. udzielające zgody na rozbiórkę przeniesienie przedmiotowego obiektu i jego relokacje w nowe miejsce tj. na działkę [...] w Z. ; - budynek oznaczony nr K - o konstrukcji drewnianej z dachem 2 spadowym z fragmentarycznym podniesieniem połaci nad bramą 2 skrzydłową, kryty dachówką ceramiczną. Budynek w narożach postawiony na pustakach ceramicznych, przeniesiony na teren działki [...] w tarach 90 ubiegłego wieku z B. y koło B.. Ponadto na terenie przedmiotowych działek usytuowana altana o konstrukcji drewnianej (6 bocznej), z dachem wielospadowym krytym gontem. Nadto 2 kapliczki. Terem działek ogrodzony, monitorowany z wjazdem od stromy północnej bramą 2 skrzydłowa oraz wejściem furtką na wysokości budynku A. Podczas kontroli ustalono również, że budynki oznaczone literami E, F, G, H, J zostały zrealizowane w ramach ratowania zabytków i obecnie są odtworzone celem zabezpieczenia substancji obiektu przed utratą ich wartości konserwatorskich, a procedury związane z ich faktycznym i docelowym postawieniem w terenie będą realizowane przez inwestora po zmianie zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zakończeniu prac archeologicznych realizowanych na terenie nieruchomości. W chwili obecnie obiekty są usytuowane na tymczasowych punktowych fundamentach w związku z potrzebą prowadzenia i poddawania tych obiektów koniecznym zabiegom konserwatorskim. Organ zwrócił się do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków o wskazanie czy dla obiektów usytuowanych na działce nr [...] oraz [...] w miejscowości Z. wydawane były pozwolenia konserwatorskie na ich relokacje w nowe miejsce, nadto o wskazanie czy budynki przeniesione w nowe miejsce zachowują status zabytków i podlegają nadal ochronie konserwatorskiej. Dodatkowo zwrócono się o informację, czy Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków akceptuje lokalizacje relokowanych budynków na działce nr [...] w Z. . W odpowiedzi Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków pismem z dnia 21.02.2022 r. poinformował, że: 1/ Z. [...], zespół budynków w zagrodzie — trzy domy i stajnia, w tym dom z T. figurują w wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków gminy N.; 2/ dom z P. ul. [...] figuruje w wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków Gminy N.. Z uwagi na katastrofalny stan techniczny pismem z dnia 03.03.2020 r. organ dopuścił rozbiórkę ww. budynku i zaakceptował jego przeniesienie na dz. ew. nr [...] w Z. Nadto pismem z dnia 28.12.2020 r. wskazano, iż w związku z umową o relokacje budynku drewnianego zawartą pomiędzy właścicielem budynku a E. G., która zobowiązała się przejąć budynek zlokalizowany przy ul. [...] w P. , dz. [...] i dokonać jego relokacji na działkę [...] w miejscowości Z., gm. N., Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków pismem z dnia 03.03.2020 r. wyraził zgodę na rozbiórkę budynku i jego relokacje na ww. miejsce oraz jego złożenie i zabezpieczenie w miejscowości Z. pod warunkiem jego postawienia w terminie do końca 2020 roku, po uzyskaniu pozwolenia na budowę i wykonaniu projektów, przedłużono termin na relokacje – budynku do końca sierpnia 2021 r.; 3/ dom z N. ul. [...] figuruje w wojewódzkiej ewidencji zabytków i figurował w gminnej ewidencji zabytków Gminy N.. Z uwagi na stan techniczny pismem z dnia 13.02.2014 r. organ dopuścił rozbiórkę ww. budynku. Przedmiotowym uzgodnieniem Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków wskazał, iż budynek mieszkalny i gospodarczy, zlokalizowany na dz. ew. nr [...] przy ul. [...] w N., nie jest wpisana do rejestru zabytków, jak również nie jest położony na terenie wpisanym, natomiast figuruje w wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków; 4/ dom z B. przeniesiony w latach 90-tych na teren Zagrody [...]. W aktach brak stosownych uzgodnień. Zwracano jednak uwagę, że przepisy dotyczące gminnej ewidencji, których konsekwencją była zmian prawa budowlanego zostały wprowadzone dopiero w 2003 r. na mocy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami; 5/ dom Z. z M. 4 figuruje w wojewódzkiej i gminnej ewidencji miasta K.. Z uwagi na katastrofalny stan techniczny został przeznaczony do przeniesienia i rekonstrukcji. Obiekt pomimo konieczności wymiany drewnianych, zużytych elementów konstrukcyjnych nadal zachowuje status zabytku. Z chwilą zakończenia prac konserwatorskich ww. budynek zostanie wyłączony z gminnej ewidencji miasta K. włączony do ewidencji gminy N.. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w K. wskazał, że wszystkie wymienione obiekty nie były wpisane do rejestru zabytków. Tym samy ich przeniesienie nie wymagało uzyskania pozwolenia konserwatorskiego, o którym mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Jednocześnie wskazano, iż organ w pełni akceptuje lokalizację, jak i sposób prowadzonych dotychczas prac konserwatorskich na terenie "[...]". Wyraźnie należy podkreślić iż mają one charakter działań ratunkowych, wykraczających poza standardowe procedury. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Wieliczce wskazał, że w myśl art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane pojęcie "budowy" obejmuje zarówno wykonywanie nowego obiektu budowlanego w określonym miejscu, jak też - odbudowę, rozbudowę i nadbudowę istniejącego obiektu budowlanego. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że odbudowa obiektu budowlanego (rekonstrukcja) polega na wymianie wszystkich lub prawie wszystkich jego elementów, co oznacza rozbiórkę w znacznej części lub w całości i ponowne wzniesienie obiektu. O ile remont obiektu budowlanego, rozumiany jako wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji (art. 3 pkt 8 prawa budowlanego), odnosi się do naprawy, wymiany lub odnowienia niektórych tylko elementów obiektu, w celu zapobieżenia na przeszłość jego degradacji fizycznej i technicznej, o tyle - odbudowa obiektu budowlanego obejmuje jego rozbiórkę i wzniesienie na nowo (por. wyrok NSA z 20.02.2020 r" IIOSK 952/18, LEX nr 2791278; wyrok NSA z 20.04.2012 r., IIOSK 281/11, LEX nr 1169354). Zgodnie z art. 31 ust. 1 prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, ale wymaga zgłoszenia, rozbiórka budynków i budowli o wysokości poniżej 8 m, jeżeli ich odległość od granicy działki jest nie mniejsza niż połowa wysokości. Powyższy przepis wskazuje bezpośrednio podstawowe przesłanki zgłoszenia rozbiórki budynków i budowli. Podstawowym aspektem jest spełnienie wymogu wysokości (budynku czy budowli) - poniżej 8 m oraz wymogu minimalnej odległości do działki sąsiedniej - nie mniej niż połowa wysokości. Ponadto zgodnie z art. 31 ust. 1b prawa budowlanego przepisów ust. 1 i ust. 1 a pkt 2 nie stosuje się do rozbiórki obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych: 1) wpisanych do rejestru zabytków lub 2) objętych ochroną konserwatorską. Nadto należy wskazać, że zgodnie z art. 31 a prawa budowlanego roboty zabezpieczające i rozbiórkowe można rozpocząć przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę lub przed dokonaniem zgłoszenia, o którym mowa w art. 31 ust. 1 prawa budowlanego, jeżeli mają one na celu usunięcie bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Rozpoczęcie robót, o których mowa w ust. 1, nie zwalnia od obowiązku bezzwłocznego uzyskania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę lub dokonania zgłoszenia. Skutkiem powyższych ustaleń jest przyjęcie, iż budynek mieszkalny oznaczony na załączniku graficznym nr E realizowany na działce nr [...] w miejscowości Z., stanowi samowolę budowlaną w stosunku do której powinno być prowadzone postępowanie na podstawie art. 48 ustawy prawo budowlane. Jednocześnie organ wskazał, że zgodnie z przedłożonym pismem Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 24.01.2022 r. Rada Miejska w N. w dniu 7 października 2021 roku podjęła uchwałę nr XXXlX/472/21 w sprawie "przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla północnej części miejscowości Z. w Gminie N.". Zasięgiem obszarowym powyższej uchwały objęta jest m.in. dz[...] w Z. . Jak wskazano, jednym z celów przystąpienia do sporządzenia nowego planu miejscowego jest zmniejszenie minimalnej odległości lokalizacji budynków od terenów leśnych, w szczególności mając na uwadze wejście w życie w dniu 1 stycznia 2018 roku Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 14 listopada 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w którym do § 271 dodano ust. 8a. Zakończenie procedury planistycznej oraz uchwalanie planu wstępnie planowane jest w drugiej połowie 2023 roku. Zachowanie harmonogramu prac, będzie uzależnione od uzgodnień projektu z Polskimi Kolejami Państwowymi oraz decyzjami administracyjnymi związanymi z zatwierdzeniem dokumentacji dla zadania: "Budowa nowej linii kolejowej P. — S. — T. / M. D. oraz modernizacja istniejącej linii kolejowej nr [...] C. — N. S.". Nadto należy wskazać, iż legalizacja przedmiotowego budynku mieszkalnego oznaczonego nr E na załączniku graficznym będzie możliwa po spełnieniu warunków, o których mowa między innymi w dziale VI - przepisy pożarowe, Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jak i zgodności z zapisami obowiązującego w dacie legalizacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na to postanowienie zażalenie wniosła E. G. wskazując na konieczność zabezpieczenia obiektu zabytkowego i fakt, że prowadzone prace nie są pracami budowlanymi lecz w pełni konserwatorskimi. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem z dnia 28 czerwca 2024 r. nr 581/2024 znak: WOB.7722.139.2022.KJAS utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że w toku postępowania zażaleniowego na podstawie dokumentów zalegających w aktach sprawy dokonano sprawdzenia prawidłowości przyjętego przez organ I instancji kręgu stron postępowania. I tak, zgodnie z ustaleniami organu I instancji inwestorem przedmiotowych robót budowlanych pozostaje E. G., która jednocześnie jest właścicielką działki nr [...]. Natomiast przedmiotowy obiekt budowlany oddziałuje również na sąsiednią działkę nr [...], która pozostaje współwłasnością inwestorki jak również D. Z., której z tej przyczyny również należało przyznać status strony postępowania. Wyrażona przez organ I instancji ocena prawna, sprowadzająca się do konkluzji, że likwidacja skutków samowoli budowlanej obejmującej roboty budowlane związane z budową budynku mieszkalnego na działce nr [...] w m. Z. winna następować w oparciu o przepisy art. 48 i n. ustawy Prawo budowlane z 1994 r. - była w ocenie MWINB prawidłowa. W ocenie organu odwoławczego przedmiotowe roboty budowlane polegały na rozbiórce budynku mieszkalnego na działkach nr [...], [...], [...] obr. 49 K. przy ul. [...] z M. 4 w K., a następnie na wzniesieniu budynku z wykorzystaniem elementów relokowanego budynku w innym miejscu, tj. na działce nr [...] w m. Z. . Roboty rozbiórkowa rozpoczęto na przełomie maja i czerwca 2021 r. a następnie przystąpiono do wznoszenia obiektu na działce nr [...] w m. Z. . Inwestorem robót była E. G.. Wobec powyższego prawidłowa kwalifikacja ww. robót budowlanych stanowi budowę obiektu budowlanego. Jak natomiast stanowi przepis art. 3 pkt 7 prawa budowlanego ilekroć w ustawie jest mowa o budowie - należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Tak więc przedmiotowe roboty stanowiły budowę obiektu budowlanego - budynku mieszkalnego i tylko w takim zakresie pozostają objęte niniejszym postępowaniem. Zauważyć należy, iż na rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego (zlokalizowanego uprzednio na ul. Z. z M. 4 w K.) inwestor uzyskał decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 7 kwietnia 2021r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę. W wyrzeczeniu decyzji Prezydent Miasta Krakowa wskazał, iż przedmiotowa rozbiórka ma zostać przeprowadzona na potrzeby planowanej translokacji zabytkowego budynku na teren działki nr [...], obr. [...] Z. jedn. ewid. N.. Nadto; rozbiórka przedmiotowego budynku została uzgodniona z Małopolskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków - w Krakowie, który postanowieniem z dnia 24 lutego 2021 r. przychylił się do takiego zamierzenia inwestora. Jakkolwiek organ nie neguje legalności przeprowadzonych robót rozbiórkowych, tak zauważyć należy, iż dwuetapowość przeprowadzonych robót budowlanych prowadzi do konkluzji, że konieczne było uzyskanie również pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu budowlanego. Zwrócić należy nadto uwagę, że z odbudową mamy do czynienia wówczas, gdy obiekt budowlany najczęściej w całości lub w części, nie spełnia już swych funkcji użytkowych z uwagi na nadmierne zużycie lub zniszczenie swej substancji i konieczna jest naprawa lub wymiana wszystkich lub prawie wszystkich elementów obiektu budowlanego, w praktyce oznaczająca jego rozbiórkę w znacznej części lub w całości i ponowne wzniesienie obiektu (tak: wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2023 r., sygn. akt: II OSK 226/20). Odbudowa to rodzaj budowy, w wyniku którego powstaje nowy obiekt budowlany w miejscu istniejącego wcześniej obiektu, który uległ całkowitemu lub częściowemu zniszczeniu. Odbudowa jest odtworzeniem obiektu budowlanego w tym samym miejscu i o tych samych charakterystycznych parametrach wymiarowych i o zbliżonym wyglądzie zewnętrznym. Przy odbudowie winna być zachowana pierwotna wielkość, kształt i układ funkcjonalny pierwotnego budynku. W analizowanej sprawie mamy zaś do czynienia ze wzniesieniem obiektu na innej działce i w innej miejscowości tj. na działce nr [...] w m. Z. Tak więc nie można uznać, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z odbudową, bowiem wykonano nowy obiekt % innym miejscu (na innej działce) choć z wykorzystaniem elementów z relokowanego budynku. Należało zaś stwierdzić, że przedmiotowe działania stanowiły roboty budowlane - budowę obiektu budowlanego. W ocenie organu odwoławczego przedmiotowe roboty budowlane polegały więc na budowie budynku na działce nr [...] w m. Z. Powyższej kwalifikacji nie zmienia również ewentualny fakt relokacji ww. obiektu z innego .miejsca. Nadto, gdyby nawet przyjąć, że ww. roboty stanowiły odbudowę budynku, to i tak nie zmieniałoby to kwalifikacji prawnej wykonanych robót budowlanych, bowiem stanowiły one samowolne budowlaną w rozumieniu art. 48 Pr. bud. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny: "Realizacja prac polegających na rozebraniu większości elementów konstrukcyjnych budynku wyklucza potraktowanie ich jako remontu, bowiem w świetle jego definicji z art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego nie można wykonać remontu czegoś, co nie istniało. Rozebranie, a następnie odtworzenie, wiąże się właśnie z pojęciem odbudowy. (...) Przyjęcie, i wykonane w sprawie roboty budowlanego stanowiły odbudowę, prowadziło do uznania konieczności uprzedniego uzyskania pozwolenia na tę odbudowę. Wynika to wprost z art. 28 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 7 i 6 Prawa budowlanego. Jego brak warunkuje z kolei możliwość wszczęcia postępowania legalizacyjnego stwierdzonej samowoli budowlanej, którego jednym z elementów jest opłata legalizacyjna. (Wyrok NSA z 17.03.2016 r., II OSK 1801/14). Wskazać również należy na przepis art. 39 ust. 3 Pr. bud, który stanowi: "W stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje organ administracji architektoniczno - budowlanej w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków". Wykładnia językowa ww. przepisu wskazuje na rozdzielność pozwolenia na budowę od pozwolenia na rozbiórkę, które to pozwolenia należy poprzedzić uzgodnieniem z właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków. Skoro ustawodawca wskazywał literalnie na konieczność uzgodnienia z konserwatorem zabytków decyzji o pozwoleniu na budowę, to w ocenie organu nieuzasadnione byłoby przyjęcie takiej wykładni, zgodnie z którą wystarczające dla legalności budowy (relokowania) obiektu ujętego w gminnej ewidencji zabytków byłoby uzyskanie pozwolenia na rozbiórkę. Co więcej, MWINB wskazał, że w decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę nie zostało wskazane również pozwolenie na odbudowę, a jedynie został wskazany cel przeprowadzenia niniejszej rozbiórki. O ile na etapie dokonania rozbiórki inwestor działał ha podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na dokonanie takich robót budowlanych; tak dokonując budowy działał w warunkach samowoli budowlanej. Również zatwierdzony projekt rozbiórki przedmiotowego budynku określa wyłącznie przedmiot robót rozbiórkowych, a nie dotyczy robót polegających na jego odbudowie/budowie. Reasumując, MWINB wskazał, iż roboty budowlane polegające na budowie budynku mieszkalnego oznaczone numerem E na załączniku do protokołu kontroli, zlokalizowanego na działce nr [...] w m. Z. - zostały przeprowadzone w warunkach samowoli budowlanej. Stwierdzić więc przyjdzie, że w realiach niniejszej sprawy przedmiotowy budynek wymagał pozwolenia na budowę; Z akt sprawy wynika, iż inwestorka takiego pozwolenia nie uzyskała, co prowadzi do konkluzji, iż na gruncie niniejszej sprawy zaistniał stan samowoli budowlanej o której mowa w art. 48 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. Wobec powyższego organ powiatowy pozostawał zobligowany do wdrożenia procedury legalizacyjnej, poprzez wydanie postanowienia na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Odnosząc się do argumentacji skarżącej dotyczącej tymczasowego charakteru przedmiotowego obiektu budowlanego MWINB wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie nie potwierdza takiej kwalifikacji prawnej ww. obiektu. Zaznaczyć najpierw należy, iż art. 3 pkt 5 Pr. bud wskazuje na dwie kategorie obiektów tymczasowych. Pierwszą stanowi obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od ich trwałości technicznej, przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki. Na drugą składają się obiekty nietrwale połączone z gruntem. MWINB wskazał, iż pierwsza kategoria nie może dotyczyć przedmiotowego obiektu budowlanego, ponieważ zasadniczo ma on posiadać cechy trwałości technicznej. Natomiast odnosząc się do możliwości zakwalifikowania przedmiotowego obiektu budowlanego jako tymczasowego z uwagi na brak trwałego związania z gruntem, organ odwoławczy wskazuje co następuje. Przedmiotowy budynek przed dokonaniem rozbiórki stanowił budynek mieszkamy i jako taki został odbudowany na działce nr [...] w Z. . W związku z powyższym należy zwrócić uwagę, iż budynek mieszkalny nie może ze swej istoty zostać zakwalifikowany jako obiekt tymczasowy, z uwagi na cechy charakterystyczne tego typu obiektu budowlanego. Dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy wielkość zagłębienia w gruncie, o ile takowe w ogóle występuje. Istotne jest, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, a w istocie decydują o tym parametry techniczne obiektu. Trwale związane z gruntem są również budowle posadowione na powierzchni gruntu, jednakże w sposób uniemożliwiający ich przemieszczanie (tak: wyrok WSA w Łodzi z dnia 27 lipca 2023 r., sygn. akt: II SA/Łd 348/23). Aby obiekt należał do kategorii pozwalającej zaliczyć go do obiektów tymczasowych, powinien spełniać dwojakiego rodzaju kryteria. Po pierwsze winien być przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od swojej trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki nie później niż przed upływem 180 dni. Po drugie ustawodawca wymaga, aby był to obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem. Podkreślić należy, że ustalenie czy obiekt spełnia ten wymóg dokonywane jest każdorazowo na podstawie oceny konkretnych okoliczności sprawy. Organ stwierdził, że charakter przedmiotowego budynku mieszkalnego, którego wymiary, konstrukcja i przeznaczenie w istocie wyklucza normalne i bezpieczne użytkowanie takiego budynku w razie jego niezwiązania z gruntem. Nawet jeżeli przyjąć twierdzenia skarżącej, jakoby fundamenty były jedynie tymczasowe, to jednak trwałość związania z gruntem na czas prowadzenia postępowania nie budzi wątpliwości organu odwoławczego. Dodatkowo należy wskazać, iż jak ustalił PINB przedmiotowy, obiekt posadowiony został na punktowych fundamentach betonowych wykonanych w 8 punktach węzłowych, co jest wystarczające do uznania trwałego związania z gruntem. Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła E. G. zarzucając, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego, K.p.a. oraz Konstytucji poprzez: 1/ błędną interpretację definicji ustawowej obiektu tymczasowego i budynku jednorodzinnego, 2/ brak wszechstronnego, rzetelnego oraz pełnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie, a w konsekwencji oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na błędnych ustaleniach faktycznych, takich jak np. błędne uznanie, że składowanie zabytkowej chałupy stanowi budowę budynku mieszkalnego, mimo że z faktycznych ustaleń poczynionych podczas postępowania wynika, że obiekt jest tylko składowany, nie są prowadzone żadne działania w celu jego dostosowania pod zamieszkanie, a skarżąca jednoznacznie wskazuje jako funkcję docelową obiektu ekspozycję historyczną, a nie funkcję mieszkalną, 3/ nieproporcjonalne ograniczenie praw skarżącej, w sytuacji, gdy ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób, 4/ niedokładne zbadanie wszystkich okoliczności sprawy, a tym samym naruszenie zasady budowania zaufania do organów administracji państwowej poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, 5/ godzenie w konstytucyjną zasadę ochrony zaufania obywateli do państwa. W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności postanowienia, o wstrzymaniu robót budowlanych (powinno być wstrzymanie budowy) obiektu zabytkowego z miejscowości Z. M., który legalnie poddano rozbiórce a następnie odtworzono go na działce nr [...] w miejscowości Z., bez uzyskania pozwolenia na budowę. W ocenie organu nadzoru budowlanego, pozwolenie na budowę dla wykonania robót dotyczących odtworzenia obiektu, nazwanych przesz organ relokacją było wymagane, a sam obiekt organ opisuje jako budynek mieszkalny. W ocenie organu, przedmiotowy obiekt nie spełnia wymagań by zakwalifikować go jako tymczasowy obiekt budowlany. W ocenie sądu stanowisko to jest wadliwe. Zgodnie z dyspozycją art 48 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 725 z późn. zm.(dalej; ustawa) organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Przepis art 48 ust. 4 ustawy stanowi, że na postanowienie o wstrzymaniu budowy przysługuje zażalenie. Przesłankami do wydania postanowienia w wstrzymaniu budowy, jest ustalenie przez organ nadzoru budowlanego, że bez zachowania wymogu uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, inwestor realizuje bądź zrealizował obiekt budowlany lub jego część. Obiekt budowlany to budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych (art 3 pkt 1 ustawy). Budynek zaś (tak przedmiotowy obiekt klasyfikuje organ) to obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (art b3 pkt 2 ustawy). Dodać należy, że według organu jest to budynek mieszkalny. Co do przedstawionej wyżej klasyfikacji, sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd prawny wyrażony w analogicznej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 29 listopada 2024 r., II SA/Kr 1257/24. W wyroku tym wskazano, że "Przepis ten (art 3 pkt 2 ustawy), poza użyciem kwantyfikatora "trwały", nie wskazuje sposobu związania budynku z gruntem. Jednocześnie, na co wskazuje użycie spójnika "oraz", obiekt budowlany tylko wtedy będzie kwalifikowany jako budynek, jeżeli będzie miał fundamenty i dach. Cecha "trwałego związania z gruntem" oznacza posadowienie obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i uniemożliwić oderwanie obiektu od gruntu czy też przemieszczenie na inne miejsce. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. III FSK 3450/21, że aby nastąpiło "trwale związanie z gruntem" nie wystarczy samo postawienie obiektu, lecz trzeba go intencjonalnie zamocować (przymocować, przytwierdzić) do gruntu i dopiero wtedy skutkować to może "trwałym związaniem z gruntem". Postawienie obiektu na pustakach nie wypełnia tej przesłanki. Nadto, żeby obiekt budowlany można było zakwalifikować jako budynek, musi posiadać jeszcze fundament. Zauważyć należy, że tak Prawo budowlane, jak i żadna inna ustawa nie zawierają definicji fundamentu, dlatego też dokonując wykładni tego pojęcia posłużyć się można znaczeniem jakie ma ono w języku potocznym. Według Encyklopedii PWN "fundament" to najniżej położony element konstrukcyjny obiektu budowlanego przenoszący oddziaływanie (obciążenia) konstrukcji nośnej na podłoże gruntowe. Zwykle wykonany jest z betonu, żelbetu, murowany z cegieł lub kamieni. Z uwagi na sposób posadowienia fundamenty dzieli się na: ławy fundamentowe (pod murami lub szeregiem słupów), stopy fundamentowe (pod słupami, filarami), płyty fundamentowe, skrzynie fundamentowe (stosowane na terenach szkód górniczych) i bloki fundamentowe. Tak więc funkcja fundamentu jest inna, aniżeli tylko jako jeden ze sposobów trwałego związania obiektu z gruntem. Organ I instancji ustalił, że przedmiotowy obiekt jest posadowiony na pustakach ceramicznych postawionych swobodnie na gruncie. Organ odwoławczy ustalił, że jest on posadowiony na pustakach betonowych, pomijając sformułowanie "postawionych swobodnie na gruncie". Organ II instancji ocenił, że betonowe pustaki stanowią punktowy fundament przedmiotowego budynku, a co za tym idzie dają podstawy do przyjęcia wniosku, że budynek pozostaje trwale związany z gruntem. Twierdzenie to pozostaje w sprzeczności z powyższymi uwagami, gdyż samo postawienie obiektu na pustakach, swobodnie położonych na gruncie nie powoduje w żaden sposób przymocowania, przytwierdzenia, skutkującego trwałym związaniem obiektu z gruntem. Ustalenia organów o "trwałym związaniu obiektu z gruntem" nie mają oparcia w przedłożonym materiale dowodowym. W szczególności, zdjęcia wykonane podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 12 stycznia 2022 r. nie zostały opisane, tak więc nie wiadomo na którym znajduje się sporny obiekt. Poza sformułowaniem użytym w protokole kontroli, że "obiekt jest posadowiony na pustakach ceramicznych postawionych swobodnie na gruncie" z żadnego dowodu zebranego w toku postępowania nie wynika, że stanowią one trwałe związanie obiektu z gruntem. Nie wiadomo zatem na czym oparto ustalenie, że budynek jest trwale związany z gruntem. Nie wyjaśniono również dlaczego uznano, że pustaki stanowią "punktowy fundament przedmiotowego budynku". Z kolei w protokole oględzin przeprowadzonych w dniu 19 grudnia 2023 r. podano, że "budynek posadowiony jest na pustakach betonowych w 6 punktach – pod tarasem oraz pod narożnikami obiektu" oraz że "brak w obiekcie podłogi – klepisko". Wszak z faktu postawienia obiektu na swobodnie położonych na gruncie pustakach jeszcze nie wynika, że pustaki te stanowią fundament, a tym bardziej, że obiekt jest trwale związany z gruntem. Tak więc twierdzenie organów, że przedmiotowy obiekt jest budynkiem, nie znajduje oparcia w zebranym materiale dowodowym. W sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym stoi również ustalenie organów, że przedmiotowy obiekt stanowi budynek o funkcji gospodarczej. Taką funkcję pełnił zapewne kiedyś w przeszłości. Aktualnie nie pełni żadnej funkcji. Jak podała E. G. jest poddawany pracom konserwatorskim w celu ratowania zabytku przez zniszczeniem". Jak mowa wyżej, pogląd zaprezentowany w wyroku z dnia 29 listopada 2024 r., w pełni podziela sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Podobnie jak w sprawie II SA/Kr 1257/24, obiekt będący przedmiotem postępowania jest posadowiony na 8 pustakach osadzonych bezpośrednio na gruncie (co bardziej obrazuje materiał fotograficzny niż zamieszczony przez organ pierwszej instancji opis, jakoby był to obiekt posadowiony na punktowych fundamentach) i z całą pewnością nie pełni funkcji mieszkalnej, ani też, co wynika z całokształtu sprawy, nic nie wskazuje, aby w przyszłości funkcję taką miał pełnić. Brak fundamentu, częściowo też dachu (jak wynika z opisu, obiekt częściowo pokryty dachówką ceramiczną częściowo zabezpieczony plandeką) wyklucza zakwalifikowanie go jako budynek. Oczywiście w dalszym ciągu przedmiot postępowania to obiekt budowlany, ale z całą pewnością nie jest to budynek i to mieszkalny. Należy zatem odpowiedzieć, jak należy zakwalifikować ten obiekt, i czy jego realizacja (odtworzenie) wymagała uzyskania pozwolenie na budowę. Jak wynika z ustaleń organu "Podczas kontroli ustalono również, że budynki oznaczone literami E, F, G, H, J zostały zrealizowane w ramach ratowania zabytków i obecnie są odtworzone celem zabezpieczenia substancji obiektu przed utratą ich wartości konserwatorskich, a procedury związane z ich faktycznym i docelowym postawieniem w terenie będą realizowane przez inwestora po zmianie zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zakończeniu prac archeologicznych realizowanych na terenie nieruchomości. W chwili obecnie obiekty są usytuowane na tymczasowych punktowych fundamentach w związku z potrzebą prowadzenia i poddawania tych obiektów koniecznym zabiegom konserwatorskim." Z ustaleń tych wynika, że obiekt został zrealizowany (posadowiony na działce nr [...] w miejscowości Z.) w ramach ratowania zabytków a docelowe posadowienie tego budynku ma być inne i nastąpi po zmianie zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zakończeniu prac archeologicznych. Konsekwencją tego jest przyjęcie, że działka nr [...] w Z. nie jest docelowym miejscem posadowienia tego obiektu, nie posiada on fundamentu a celem jego realizacji (relokacji) jest ratowanie zabytku. Na pytanie, czy jego realizacja tj. pierwotna, legalna rozbiórka pod nadzorem konserwatorskim, i odtworzenie w innym miejscu, wymagała pozwolenia na budowę, w ocenie sądu należy odpowiedzieć negatywnie. Zgodnie bowiem z art 29 ust 2 pkt 22 ustawy nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa tymczasowych obiektów budowlanych stanowiących wyłącznie eksponaty wystawowe, niepełniących jakichkolwiek funkcji użytkowych, usytuowanych na terenach przeznaczonych na ten cel. Jak deklaruje skarżąca, a nie przeczą temu ustalenia organu, przedmiotowy obiekt pełnić może wyłącznie funkcję eksponatu wystawowego (muzealnego). Jak mowa wyżej, funkcja mieszkalna tego obiektu, jest wykluczona. Wynika to nie tylko ze jego stanu technicznego, ale kontekstu sprawy, co było przedmiotem ustaleń organu, o których mowa wyżej. Należy zatem ocenić, czy przedmiotowy obiekt ma cechy, by zakwalifikować go jako tymczasowy obiekt budowlany. Zgodnie z art 3 pkt 5 ustawy tymczasowy obiekt budowlany to obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe. W ocenie sądu, a wbrew stanowisku organu, przepis ten nie wyodrębnia dwóch kategorii tego typu obiektów, ale kategorii tych jest trzy. Pierwsza to obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej. Druga kategoria to obiekty przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki. Trzecia zaś obiekty niepołączone trwale z gruntem, których przykładowe wyliczenie wskazano w art 3 pkt 5 ustawy. Zdaniem sądu brak podstaw, by łączyć dwie pierwsze cechy obiektów wskazanych w art 3 pkt 5 ustawy tj. cechę przeznaczenia obiektu do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej i przewidzianego przeniesienia obiektu w inne miejsce lub do rozbiórki, do wspólnej klasyfikacji obiektu. Pierwsza cecha zakłada wykonanie obiektu do czasowego użytkowania (musi ono być krótsze niż jego trwałość techniczna), druga zaś przeniesienie obiektu w inne miejsce. Jego użytkowanie nie jest zatem ograniczone w czasie. Inne musi być tylko docelowe posadowienie obiektu lub jego rozbiórka zaplanowana, już na etapie jego realizacji. Nie jest zasadnym przyjęcie, że aby dany obiekt zaliczyć do obiektów tymczasowych musiał by być przeznaczony do czasowego użytku (w okresie krótszym od jego trwałości technicznej) i jednocześnie przewidziany do przeniesienia w inne miejsce, lub do rozbiórki. Przedstawionej wyżej interpretacji art. 3 pkt 5 ustawy, nie sprzeciwia się też wykładnia gramatyczna, ponieważ człon "obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej" od członu "przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki" odgrodzony jest przecinkiem na nie łącznikiem w postaci "i". Trzecia cecha, to brak trwałego połączenia obiektu z gruntem. Jak mowa wyżej wyliczenie zamieszczone w art 3 pkt 5 ustawy jest przykładowe i z całą pewnością w kategorii tej mieszczą się eksponaty wystawowe, niepełniące jakichkolwiek funkcji użytkowych, o których mowa w art 22 ust 2 pkt 22 co zresztą wprost wynika z ustawy. W ocenie sądu, przedmiotowy obiekt można zakwalifikować do dwóch, z trzech niezależnych kategorii obiektów, zaliczanych przez ustawę do obiektów tymczasowych. Pierwsza kategoria to obiekty przewidziane do przeniesienia w inne miejsce, co wynika nie tylko z deklaracji skarżącej, ale wywieść można też z ustaleń organu. Druga kategoria to brak trwałego połączenia obiektu z gruntem. Obiekt ten posadowiony jest bowiem bezpośrednio na pustakach osadzonych na gruncie, bez celowego (intencjonalnego) zakotwiczenia czy przytwierdzenia do gruntu (vide; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. III FSK 3450/21). W ocenie sądu, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, realizacja przedmiotowego obiektu, jako tymczasowego obiektu budowlanego stanowiącego wyłącznie eksponat wystawowy i niepełniący jakichkolwiek funkcji użytkowych, a usytuowanego w terenie przeznaczonych na ten cel tj. cel czasowego posadowienia do czasu uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i ukończenia badań archeologicznych, nie wymagała pozwolenia na budowę ani też nie podlegała procedurze zgłoszeniowej. Na koniec wskazać można na okoliczności, na które uwagę zwrócił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 29 listopada 2024 r, II SA/Kr 1257/24, wskazując że "Nie sposób również nie zauważyć, że zapytany przez organ nadzoru budowlanego prowadzący postępowanie w sprawie legalności budowy budynków na działce nr [...] w Z. stanowiących obiekty tradycyjnej architektury drewnianej wchodzącej w skład tzw. "[...], Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Krakowie stwierdził, że w pełni akceptuje lokalizację i sposób prowadzonych dotychczas prac konserwatorskich na terenie "[...]", że mają one charakter działań ratunkowych wykraczających poza standardowe procedury, że przeniesione budynki nie miały szans przetrwania w miejscach pierwotnej lokalizacji. Podkreślił, że "w wypadku [...] udało się zgromadzić i uratować kilkanaście obiektów z przełomu wieków. Właściciel za dotychczasowe działania na rzecz ratowania zabytków otrzymał na wniosek Sekcji Konserwacji Okręgu Krakowskiego ZPAP nagrodę główną za rok 2020 w konkursie Województwa Małopolskiego im. M. K.". W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz c a także 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.