II SA/Kr 126/02

WyrokWSA w Krakowie2005-11-23

Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Małgorzata Brachel -Ziaja, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego umarzającą postępowanie w sprawie samowolnego wykonania muru ogrodzeniowego, stosując art. 138 par. 2 k.p.a.?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy naruszył art. 138 par. 2 k.p.a., stosując go w sposób nieuzasadniony. Organ odwoławczy nie powinien był uchylać decyzji organu I instancji i przekazywać sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż brak było przesłanek do zastosowania tego przepisu. Organ I instancji zgromadził wystarczający materiał dowodowy, a kwestia skuteczności zgłoszenia budowy była już wyjaśniona lub wynikała z dokumentów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnego wykonania muru ogrodzeniowego przez R.S. i M.S. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, uznając, że inwestorzy dokonali zgłoszenia zamiaru wykonania ogrodzenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i brak możliwości wypowiedzenia się stron. Skarżący R.S. i M.S. wnieśli skargę do sądu, kwestionując zasadność uchylenia decyzji przez organ odwoławczy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. i zasądzono od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel -Ziaja (spr) AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2005 r. sprawy ze skargi R.S. i M.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 6 grudnia 2001 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję , II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących R.S. i M.S. kwotę 10 zł (dziesięć ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] 12. 2001 r. znak: [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , na podstawie art. 138 par 2 i art. 104 k.p.a. w związku z art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 prawa budowlanego /tekst jednolity z 2000 r. Dz. U. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm/ po rozpatrzeniu odwołania J.D. uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki z dnia [...] 04. 2001 r., znak: [...] umarzającą postępowanie w sprawie samowolnego wykonania muru ogrodzeniowego przy ul [...] w K. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził co następuje: przedmiotem postępowania organu I instancji była budowa muru ogrodzeniowego miedzy działkami nr 1 , 2 oraz 3 przy ul. [...] w K. , przez inwestorów R. i M.S. Po rozpatrzeniu zgromadzonego w aktach materiału dowodowego , w tym uwierzytelnionej kopii dowodu nadania przesyłki poleconej adresowanej do Urzędu Miasta K. z dnia [...]. 03. 1998 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w sprawie samowolnego wykonania muru ogrodzeniowego, a w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził, iż inwestorzy zgłosili o zamiarze wykonania ogrodzenia, co potwierdza dowód nadania pisma na poczcie, a także udzielona odpowiedź Naczelnika Urzędu Pocztowego o autentyczności przedłożonego dowodu nadania, a zatem nie zaistniała samowola budowlana skutkująca rozbiórką obiektu. W odwołaniu od tej decyzji J.D. zarzucił; że zgłoszenia robót przez . inwestorów nie było, gdyż dowód nadania bez zwrotki nie może być dowodem, a decyzja organu jest bezprawna i pozbawiona sensu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego stwierdził, że zarzuty odwołującego się są zasadne i zasługują na uwzględnienie. W toku postępowania organ nie zapewnił gwarancji procesowych wszystkim stronom postępowania gdyż nie miały one możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i okoliczności faktycznych sprawy przed wydaniem decyzji. Zgromadził i rozpatrzył materiał dowodowy m.in.; w postaci opinii technicznej muru ogrodzeniowego, mapy sytuacyjno - wysokościowej, oświadczenia Poczty Polskiej, Urzędu Miasta K. Wydziału Architektury, Geodezji i Budownictwa, Biuro Architektury. W ocenie organu odwoławczego w trakcie prowadzonego postępowania organ I instancji naruszył przepisy art. 7, art. 10 oraz art. 77 k.p.a. Organ I instancji nie zastosował się do wskazań organu odwoławczego zawartych w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. , z dnia [...].10.1999r" znak: [...] uchylającej decyzję organu I instancji z dnia [...]. 03.1999r, znak :[...], a dotyczących konieczności uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie, celem ustalenia czy rzeczywiście dokonano prawnie skutecznego zgłoszenia. W ramach prowadzonego ponownie postępowania organ nie zebrał w sposób prawidłowy materiału dowodowego w sprawie; w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru nadania pisma, przyjmując; jako dowód skutecznego zgłoszenia zamiaru wykonania określonych robót, dowód nadania przesyłki w urzędzie pocztowym oraz, że potwierdzenie przez Pocztę Polską jego oryginalności stanowi dowód skutecznego wobec prawa dokonania zgłoszenia zamierzonych robot. W celu wiarygodnego zebrania dowodu w sprawie organ winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające . czy właściwy organ to jest Prezydent Miasta K. potwierdził odbiór zawiadomienia o zamiarze wykonania określonych robót. Należy także stwierdzić, iż odwołujący się J.D. nie mógł zapoznać się z całym materiałem dowodowym w sprawie, skoro materiał dowodowy zbierano jeszcze po dokonaniu zawiadomienia o jego kompletnym zebraniu, o czym odwołującego się nie powiadomiono i nie stworzono mu możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów oraz ustalonych faktów. Ponadto ze zgromadzonych w sprawie akt nie wynika czy postępowanie zostało wszczęte na wniosek (czyj), czy też z urzędu oraz kiedy. W ramach prowadzonego ponownie postępowania organ I instancji winien się zwrócić do właściwej placówki Poczty Polskiej o ustalenie czy w posiadaniu Urzędu Pocztowego znajduje się zwrotne potwierdzenie doręczenia przesyłki z dnia [...].03.1998 r., której adresatem miał być Urząd Miasta K. Wydziału Architektury, Geodezji i Budownictwa, Biuro Architektury. Ma to znaczenie dla właściwego zastosowania przepisów prawa. Należy zatem stwierdzić, iż umorzenie postępowania w sprawie było przedwczesne i nie znajdowało potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym przez organ I instancji. Zaszły zatem przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego R. i M.S. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając, że J.D. , z którego inicjatywy wszczęto postępowanie administracyjne od samego początku brał w nim udział wykazując żywe zainteresowanie. Organ I instancji zdaniem skarżących dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych przyjmując, jako dowód skutecznego zgłoszenia zamiaru wykonania określonych robót, dowód nadania przesyłki w Urzędzie Pocztowym oraz potwierdzenia przez Pocztę Polską jego oryginalności. Skarżący podnieśli też, iż działając w zakresie ' obowiązku wynikającego z art. 30 ust. l pkt. 2 prawa budowlanego dokonali prawidłowego zgłoszenia zamiaru dokonania budowy muru ogrodzeniowego pismem, które wysłali zgodnie z obowiązującymi przepisami za pośrednictwem Poczty Polskiej. Tym samym stwierdzenie, ż e zawiadomienie zostało nadane w polskiej placówce pocztowej jest wystarczające dla przyjęcia, iż zostało ono nadane skutecznie. Przepis art. 57 par 5 k.p.a. stanowi, że termin uważa się za zachowany jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskim urzędzie pocztowe- telekomunikacyjnym.. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru budowlanego wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte już w uzasadnieniu decyzji. Sąd zważył, do następuje: Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1. 01. 2004 r. Zatem stosownie do treści art. 97 par l ustawy z dnia 30. 08. 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1. 01. 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Właściwym przeto do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Stosownie do treści art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozpoznając skargę w granicach danej sprawy nie jest związany jej wnioskami oraz podstawą prawną. Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja została wydania z naruszeniem przepisu art. 138 parli par 2 k.p.a. Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 138 par 2 k.p.a. daje możliwość organowi odwoławczemu uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przepis ten ma wyjątkowe zastosowanie; tylko w przypadku zaistnienia wymienionej w nim przesłanki, którą należy interpretować ściśle. Wydanie decyzji kasacyjnej będzie możliwe w sytuacji, gdy organ I instancji nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub przeprowadził je z rażącym naruszeniem przepisów postępowania albo też braki postępowania wyjaśniającego są tak znaczne , ż e organ odwoławczy nie może ich uzupełnić w ramach swoich uprawnień w trybie art. 136k.p.a. gdyż mógłby przez to naruszyć zasadę dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 k.p.a. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. Jak wynika z akt sprawy organ I instancji zgromadził materiał dowodowy stosownie do wskazań Wojewódzkiego Inspektora NB zwartych w uzasadnieniu decyzji z dnia. [...]10.1999 r.. W szczególności dążąc do wyjaśnienia zasadniczej kwestii od której zależy wynik sprawy, a to; czy inwestorzy dokonali zgłoszenia właściwemu organowi o zamiarze budowy ogrodzenia stosownie do wymogu art. 30 ust. l pkt 2 prawa budowlanego, organ podjął szereg czynności i zgromadził na wskazaną okoliczność dowody, które znajdują się w aktach sprawy, /por. k. [...] Ponadto jest bezsporną okolicznością, że inwestorzy prócz przedłożonego dowody nadania przesyłki w Urzędzie Pocztowym nie maja zwrotnego , poświadczenia odbioru. Z pisma zaś znak: [...] Urzędu Miasta K. -. Wydziału Architektury Geodezji i Budownictwa wynika, że w materiałach archiwalnych z lat 1998 r,1999,2000 r. brak jest zgłoszenia inwestorów zamiaru budowy muru jako ogrodzenie działki, /por. k. [...]/ Bezcelowe jest zatem uchylanie decyzji dla przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego, w celu wyjaśnienia okoliczności, które są bezsporne, wyjaśnione lub wynikaj ą z dokumentu. . Uchylając się w istocie od merytorycznego rozpatrzenia sprawy, organ odwoławczy naruszył przepis art. 138 par l k.p .a. zgodnie z którym rozpatrując odwołanie ponownie rozstrzyga sprawę administracyjną w jej całokształcie wydając jedno z rozstrzygnięć o jakich mowa wart. 138 par l pkt 1-3 k.p.a. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 par l pkt l lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło