II SA/Kr 126/20
WyrokWSA w Krakowie2020-08-04
Skład orzekający: Tadeusz Kiełkowski, Paweł Darmoń, Agnieszka Nawara - Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość, dla której nie ustalono wszystkich spadkobierców zmarłych współwłaścicieli, może być uznana za nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami, co wpływa na obowiązek przeprowadzenia rokowań przed ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nieruchomość, dla której nie ustalono wszystkich spadkobierców zmarłych współwłaścicieli, jest nieruchomością o nieuregulowanym stanie prawnym w rozumieniu art. 113 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W konsekwencji, zastosowanie znalazł art. 124a tej ustawy, który wyłącza obowiązek przeprowadzenia rokowań z właścicielami przed wydaniem decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Postępowanie organów było zgodne z przepisami dotyczącymi nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym.Stan faktyczny
Prezydent Miasta wydał decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości (działki nr [...] i nr [...]) poprzez zezwolenie na założenie rurociągu tłocznego ścieków sanitarnych. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę. Skarżąca I. P. kwestionowała uznanie nieruchomości za posiadającą nieuregulowany stan prawny i brak przeprowadzenia rokowań. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym ze względu na stan epidemii.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II SA/Kr 126 720 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 sierpnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2019 r. [...],[...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.
Decyzją z 16 września 2019 r. znak: [...] Prezydent Miasta K. orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0943 ha obręb [...] jedn. ewid. [...] i działka nr [...] o pow. 0,0955 ha obręb [...] jedn. ewid. [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta [...], w której jako współwłaściciele figurują J. Ś., S. G., I. P. - poprzez zezwolenie Firma A z siedzibą w K. na założenie i przeprowadzenie przewodu - rurociągu tłocznego ścieków sanitarnych DN 250 mm na działce nr [...] w pasie o szerokości 6,5 m i długości 11,4 m, a na działce nr [...] w pasie o szerokości 6,5 m i długości 11,6 m o przebiegu zakreślonym na mapach ewidencyjnych, które stanowią załącznik do ww. decyzji i jej integralną część — w celu realizacji inwestycji określonej ostateczną decyzją nr [...] o ustaleniu lokalizacji celu publicznego wydaną przez Prezydenta Miasta K. w dniu 31.12.2010 r. pod sygnaturą [...] dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "Budowa sieci wodociągowej i rurociągów tłocznych ścieków sanitarnych dla firma B w rejonie ulic: [...] (...)".
Odwołanie od decyzji złożyła I. P. podnosząc, że nieruchomość, co do której wydano zaskarżoną decyzję nie może być uznana za nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym.
Wojewoda decyzją z dnia 28 listopada 2019 r., znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, jako podstawę prawną wskazując art. 9a, art. 124a w związku z art. 124 ust. 1, ust. 2 i art. 113 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.) – dalej "u.g.n." - oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2019 r., poz. 2096 ze zm.).
W uzasadnieniu tej decyzji Wojewoda przytoczył treść art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n. wskazując, iż ustawodawca uzależnił możliwość udzielenia przez starostę zezwolenia danemu podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie stanowiące cel publiczny, na czasowe zajęcie niezbędnej do tego nieruchomości, od spełnienia dwóch ściśle określonych przesłanek: tego aby zezwolenie zgodne było z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz tego, aby wystąpienie z wnioskiem o wydanie ww. decyzji, dany podmiot poprzedził przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań mających na celu udostępnienie przez tę osobę nieruchomości w sposób dobrowolny.
Jak ustalił organ I instancji, w księdze wieczystej nr [...], jako współwłaściciele działek nr [...] i nr [...], obręb [...], jedn. ewid. K. - [...] pozostają ujawnieni: J. Ś., c. J. i F. w udziale [...] cz., S. G., s. J. i F. w udziale [...] cz. oraz I. P., c. C. i S. w udziale [...] cz. Dalej szczegółowo wyliczono postanowienia spadkowe dotyczące następców prawnych S. G. i wskazano, że nie zostali dotychczas ustaleni spadkobiercy po zmarłych: W. G., S. G., E. G. i I. G..
W niniejszej sprawie, z uwagi na nieustalenie wszystkich spadkobierców poprzedniego współwłaściciela przedmiotowej nieruchomości – spadkobierców po W. G., S. G., E. G. i I. G. - nie było możliwości skutecznego przeprowadzenia rokowań, bowiem nieznane są wszystkie podmioty, którym przysługują udziały w prawie własności tej nieruchomości. W tym przypadku odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy art. 114 ust. 3 zd. 1 i ust. 4 w związku z art. 124a i art. 113 ust. 7 u.g.n., zgodnie z którymi przepisy art. 124 ust. 1-2 i 4-7, art. 124b oraz art. 125 i art. 126 stosuje się odpowiednio do nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Do postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z tych nieruchomości stosuje się art. 114 ust. 3 i 4, art. 115 ust. 3 i 4 oraz art. 118a ust. 2 i 3 (art. 124a u.g.n.). W przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym informację o zamiarze wywłaszczenia starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, podaje do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości oraz na stronach internetowych starostwa powiatowego, a także przez ogłoszenie w prasie o zasięgu ogólnopolskim. Jeżeli ograniczenie dotyczy części nieruchomości, ogłoszenie zawiera również informację o zamiarze wszczęcia postępowania w sprawie podziału tej nieruchomości (art. 114 ust. 3 u.g.n.). Jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia, o którym mowa w ust. 3, nie zgłoszą się osoby, które wykażą, że przysługują im prawa rzeczowe do nieruchomości, można wszcząć postępowanie w sprawie podziału i postępowanie wywłaszczeniowe, (art. 114 ust. 4 u.g.n.). Przepisy dotyczące nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym stosuje się również, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie żyje i nie przeprowadzono lub nie zostało zakończone postępowanie spadkowe (art. 113 ust. 7 u.g.n.).
Jak wynika z uregulowań prawnych zawartych w Kodeksie cywilnym, własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność) - art. 195 Kodeksu cywilnego - zaś po myśli art. 196 § 1 Kodeksu cywilnego, współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną. Kluczowym jest jednak, iż co prawda stosownie do treści art. 198 Kodeksu cywilnego, każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli, to jednak zgodnie z art. 199 powołanego kodeksu, do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu (a do takich bez wątpienia należy ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., odpowiadające w swej istocie służebności przesyłu), potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Instytucja uregulowana w art. 124 ust. 1 u.g.n. odnosi się zawsze do określonej (terytorialnie) części nieruchomości, w której udział przysługuje niepodzielnie każdemu ze współwłaścicieli, zaś do dokonania czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu (a za taką należy niewątpliwie uznać ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, tj. instytucji odpowiadającej w swej istocie służebności gruntowej - por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 2872/15) wymagana jest zgoda wszystkich uprawnionych osób. Z tych też względów w przepisie art. 124a u.g.n. całkowicie zrezygnowano z odesłania do art. 124 ust. 3 u.g.n., statuującego obowiązek poprzedzenia złożenia wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości przeprowadzeniem rokowań.
W dalszej kolejności należy wskazać, iż planowana inwestycja - zgodnie z ostateczną decyzją nr [...] Prezydenta Miasta K. z dnia 31 grudnia 2010 r. znak: [...] o ustaleniu lokalizacji celu publicznego pn.: "Budowa sieci wodociągowej i rurociągów tłocznych ścieków sanitarnych dla firma B. w rejonie ulic: [...] na działkach nr (...) [...], [...], (...) obr. [...] w [...] oraz na działkach nr [...], [...], [...] obręb B. jedn. ewid. Z. " - obejmuje kilkanaście sąsiadującym ze sobą nieruchomości. Przebieg inwestycji, a tym samym usytuowanie w granicach poszczególnych nieruchomości (działek ewidencyjnych) wyznacza załącznik nr 2C (tj. mapa w skali 1:1000 z wkreślonymi liniami rozgraniczającymi teren inwestycji) do ww. decyzji Prezydenta Miasta K.. Treść ww. załącznika graficznego potwierdza, iż projektowany na przedmiotowej nieruchomości obiekt mieści się w obszarze wyznaczonym liniami rozgraniczającymi teren przedmiotowej inwestycji i postanowienia tej decyzji są wiążące dla organów orzekających w mniejszej sprawie.
Na podstawie decyzji nr [...] Wojewody z dnia 29 października 2012 r. znak: [...] o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pn. "Budowa połączenia kolejowego MPL "[...]" z K., odcinek [...]", działki nr [...] oraz nr [...], obr. [...] jedn. ewid. [...] zostały podzielone na działki nr [...] (pod inwestycję) i nr [...] oraz nr [...] (pod inwestycję) i nr [...]. Ww. decyzja stała się ostateczna z dniem 11 września 2013 r. na mocy decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej znak: [...]
Z porównania załączników graficznych do ww. decyzji lokalizacyjnej wynika, że budowa przedmiotowej sieci nastąpi na działkach nr [...] i nr [...], obręb [...], jedn. ewid. [...]
W świetle powyższego należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki do udzielenia Firma A wnioskowanego zezwolenia.
Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśniono, iż kwestie udziałów I. P. w nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...] stanowiły przedmiot rozstrzygnięcia w postanowieniu Sądu Rejonowego dla [...] w K. IV Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 6 grudnia 2016 r. [...], którego fragmenty przytoczono w uzasadnieniu. Przesądzono w nim, że dokumenty, na które powojuje się również obecnie strona odwołująca się, nie mogą stanowić dowodu na uznanie jej za współwłaścicielkę w 1/2 cz. przedmiotowej nieruchomości, lecz w 11/24 cz. Ustalenie to jest wiążące w przedmiotowym postępowaniu, zaś fakt, iż odmiennych ustaleń dokonano w postępowaniu przed Wojewodą o sygn. [...] wynikał z tego, że ww. postanowienie sądu zostało wydane ponad dwa lata po decyzji Wojewody z 6 października 2014 r.
Tym samym - wbrew twierdzeniom odwołania - stwierdzić należy brak podstaw do uznania I. P. za osobę posiadającą udziały w wysokości 1/2 części nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...] Odwołująca się ani na etapie postępowania organu I instancji, ani na etapie postępowania odwoławczego nie przedłożyła dokumentów potwierdzających jej uprawnienie w ww. udziale, które pozwalałyby na przyjęcie innych wniosków niż wynikające z treści ww. księgi wieczystej oraz postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w K. IV Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 6 grudnia 2016 r. [...], którego organ odwoławczy nie ma kompetencji kwestionować.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, iż powoływane przez stronę zasady postępowania określone w art. 8 § 1 i 2 k.p.a. dotyczą konkretnego postępowania i tożsamej kategorii spraw, co nie ma miejsca w przypadku przedmiotowego postępowania oraz prowadzonego w trybie tzw. specustawy kolejowej (o sygn. [...]). Ponadto powyższe zasady nie mają charakteru absolutnego i muszą być stosowane z poszanowaniem innych zasad postępowania, w tym zwłaszcza zasad praworządności (art. 6 k.p.a.) i prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.).
W tych okolicznościach należy wskazać, iż Prezydent Miasta K. prawidłowo orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości o (częściowo) nieuregulowanym stanie prawnym, oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,0943 ha i nr [...] o pow. 0,0955 ha, obręb [...] jedn. e wid. [...], a zatem należało utrzymać powyższe rozstrzygnięcie w mocy.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie I. P., zarzucając jej sprawy naruszenie:
1) Art. 7, 77 §1 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz istotne braki w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
2) Art. 124a w zw. z art. 113 ust. 6 i 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej: u.g.n.) poprzez przyjęcie, że przedmiotowa nieruchomość jest nieruchomością o nieuregulowanym stanie prawnym.
3) Art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości i udzielenie zezwolenia mimo, że przed udzieleniem zezwolenia nie odbyły się rokowania z właścicielami nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac objętych wnioskiem Firma A
4) Art. 8 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nieuzasadnione odstąpienie przez Organ II instancji od dokonanej na gruncie uprzednio prowadzonej sprawy oceny prawnej tej samej kwestii tj. przysługiwania Skarżącej prawa własności nieruchomości, mimo że ocena ta dokonywana była na gruncie obu spraw na podstawie tych samych dokumentów i dotyczyła tej samej rzeczy.
Na podstawie tych zarzutów wniesiono o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz - na podstawie art. 135 ppsa - poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępowania skarżącego przez radcę prawnego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.
Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany.
Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3).
Na mocy art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 lipca 2020 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Wojewoda prawidłowo ustalił, że objęte postępowaniem ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest zgodne z ostateczną decyzją nr [...] Prezydenta Miasta K. z dnia 31 grudnia 2010 r. znak: [...] o ustaleniu lokalizacji celu publicznego pn.: "Budowa sieci wodociągowej i rurociągów tłocznych ścieków sanitarnych dla firma B. w rejonie ulic: [...] na działkach nr (...) [...], [...], (...) obr. [...] w [...] oraz na działkach nr [...], [...], [...] obręb B. jedn. ewid. Z. ".
Zgodnie z art. 124 ust. 3 u.g.n. udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
Jednakże na mocy art. 124a przepisu tego nie stosuje się do nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, natomiast do postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z tych nieruchomości stosuje się art. 114 ust. 3 i 4, art. 115 ust. 3 i 4 oraz art. 118a ust. 2 i 3.
Zgodnie z art. 114 ust. 3 i 4 u.g.n. w przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym informację o zamiarze wywłaszczenia starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, podaje do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości oraz na stronach internetowych starostwa powiatowego, a także przez ogłoszenie w prasie o zasięgu ogólnopolskim. Jeżeli wywłaszczenie dotyczy części nieruchomości, ogłoszenie zawiera również informację o zamiarze wszczęcia postępowania w sprawie podziału tej nieruchomości. Jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia, o którym mowa w ust. 3, nie zgłoszą się osoby, które wykażą, że przysługują im prawa rzeczowe do nieruchomości, można wszcząć postępowanie w sprawie podziału i postępowanie wywłaszczeniowe.
W myśl art. 115 ust. 3 u.g.n. wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego następuje z dniem doręczenia zawiadomienia stronom lub z dniem określonym w ogłoszeniu o wszczęciu postępowania, wywieszonym w urzędzie starostwa powiatowego, po upływie terminu, o którym mowa w art. 114 ust. 4. Z kolei art. 115 ust. 4 u.g.n. stanowi, że odmowa wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, o które wystąpił organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego albo podmiot, który zamierza realizować cel publiczny, następuje w drodze decyzji.
Wreszcie art. 118a u.g.n. stanowi: Jeżeli w terminie określonym w art. 114 ust. 4, nie zostały ustalone osoby, które wykażą, że przysługują im prawa rzeczowe do nieruchomości, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje decyzję o nabyciu własności nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, wnioskującą o wywłaszczenie. Nabycie prawa własności następuje z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna (ust. 1). Decyzja podlega ogłoszeniu w sposób określony w art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego (ust. 2).
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy przedmiotowa nieruchomość (oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,0943 ha obręb [...] jedn. ewid. K. - [...] i działka nr [...] o pow. 0,0955 ha obręb [...] jedn. ewid. K. - [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta [...]) jest nieruchomością o nieuregulowanym stanie prawnym. Jak wynika z powyższego okoliczność ta istotnie wpływa na tryb procedowania w sprawie o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości.
Definicja nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym znajduje się w art. 113 ust. 6 u.g.n., zgodnie z którym przez nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym rozumie się nieruchomość, dla której ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe. Stosownie do ust. 7 art. 113 u.g.n. przepis ust. 6 stosuje się również, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie żyje i nie przeprowadzono lub nie zostało zakończone postępowanie spadkowe.
Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo przeanalizował przeprowadzone postępowania spadkowe po zmarłym właścicielu nieruchomości S. G., wpisanym do księgi wieczystej oraz po jego następcach prawnych. Wprawdzie postępowanie spadkowe po osobie wpisanej do księgi wieczystej tj. S. G. zostało przeprowadzone, jednakże jego spadkobiercy zmarli i nadal nie ustalono wszystkich następców prawnych. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że nie są ustaleni spadkobiercy po W. G., S. G., E. G. i I. G.. Z tego względu, wbrew zarzutom skargi, przedmiotowa nieruchomość jest nieruchomością o nieuregulowanym stanie prawnym, stosownie do powołanego wyżej art. 113 ust. 7 u.g.n.
W świetle powyższego niezasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 124a w zw. z art. 113 ust. 6 i 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej: u.g.n.) poprzez przyjęcie, że przedmiotowa nieruchomość jest nieruchomością o nieuregulowanym stanie prawnym. W konsekwencji za nieuzasadniony należało również uznać zarzut naruszenia art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości i udzielenie zezwolenia mimo, że przed udzieleniem zezwolenia nie odbyły się rokowania z właścicielami nieruchomości. Również zarzut naruszenia art. 7, 77 §1 i 107 § 3 k.p.a., bowiem organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy i ustaliły wszystkie istotne dla sprawy okoliczności.
Także zarzut naruszenia art. 8 § 1 i 2 k.p.a. trzeba uznać za nieuzasadniony. Przepisy z powołanych przepisów stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Z kolei § 2 art. 8 k.p.a. przewiduje, że organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.
Prawdą jest, że w decyzji nr [...] z 16 października 2014 r., znak [...] (k. 26 akt administracyjnych II instancji) Wojewoda przyjął, że I. P. jest właścicielką 1/2 części nieruchomości wpisanej do księgi wieczystej [...] – a więc odmiennie niż w niniejszej sprawie. Zmiana stanowiska miała jednak uzasadnioną przyczynę tj. pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Rejonowego dla K. – [...] w K. z dnia 6 grudnia 2016 r., [...], szeroko zacytowanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Oznacza to, że wobec treści tego orzeczenia tj. odmowy wpisu skarżącej jak współwłaścicielki spornej nieruchomości powyżej udziału wynoszącego 11/24 do księgi wieczystej [...]; organ nie mógł tej okoliczności nie uwzględnić.
Obrazowo mówiąc, gdyby hipotetycznie skarżąca (wraz z drugą właścicielką J. Ś.) chciały zbyć całą przedmiotowa nieruchomość, to również nie mogłyby tego uczynić do czasu ustalenia następców prawnych S. G., właśnie z tego powodu, że nieruchomość ma nieuregulowany stan prawny co do wszystkich udziałów. Należało więc dojść do wniosku, że art. 8 k.p.a. nie został w okolicznościach niniejszej sprawy naruszony.
Jak wynika z powyższego – przedmiotowa nieruchomość została w kontrolowanym postępowaniu prawidłowo uznana za nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym, konsekwencją czego było m. in. wyłączenie przepisu przewidującego obowiązek przeprowadzenia rokowań. Wypełniono przy tym wymogi wynikające z cytowanych wyżej przepisów art. 114 ust. 3 i 4, art. 115 ust. 3 i 4 oraz art. 118a ust. 2 i 3 u.g.n.
Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane wyżej okoliczności Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło