II SA/Kr 1261/02
WyrokWSA w Krakowie2005-03-16
Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Bożenna Blitek, Grażyna Danielec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie uznania zarzutów strony (art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) wywołuje skutki prawne określone w art. 60 tej ustawy, w tym konieczność uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania egzekucyjnego, które nastąpiło w wyniku uznania zarzutów strony na podstawie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wywołuje skutki prawne określone w art. 60 tej ustawy, jeśli podstawa wniesienia zarzutu była tożsama z jedną z przyczyn umorzenia wymienionych w art. 59 § 1 pkt 1-8 ustawy. W takim przypadku organ egzekucyjny powinien wydać postanowienie o uchyleniu dokonanych czynności egzekucyjnych.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na postanowienie Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie o umorzeniu. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego, który nie został doręczony skarżącemu, a z jego świadczenia emerytalnego wyegzekwowano pewną kwotę. Skarżący podnosił, że jego zarzuty nie zostały rozpoznane, a następnie złożył skargę na bezczynność organu, która skutkowała zobowiązaniem organu do wydania postanowienia w sprawie zarzutów. Organ I instancji umorzył postępowanie egzekucyjne, uznając zarzuty za uzasadnione. Organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie o umorzeniu, uznając, że nie zachodzi potrzeba uchylania dokonanych czynności egzekucyjnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji i zasądził od Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 10 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer (Spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek NSA Grażyna Danielec Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2005 r. sprawy ze skargi C. K. na postanowienie Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. z dnia 11 kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzającą je postanowienie organu pierwszej instancji II. zasądza od Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. na rzecz skarżącego tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę 10 zł (dziesięć złotych)
Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2002r. znak [...], po rozpatrzeniu zażalenia C. K., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. z dnia [...] listopada 2001r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Postanowienia zostały wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny: Bezspornym jest w sprawie, że skarżącemu nie doręczono tytułu wykonawczego, zaopatrzonego w klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji. Na podstawie tego tytułu organ egzekucyjny wyegzekwował kwotę [...] zł z świadczenia emerytalnego skarżącego. Skarżący złożył zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, które nie zostały rozpoznane. Następnie skarżący złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skargę na bezczynność Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Rejonowy w K. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyrokiem z dnia 21 maja 2001r. sygn. akt II SAB/Kr 43/00 zobowiązał Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Rejonowy w K. do wydania postanowienia w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
W wykonaniu powyższego wyroku organ I instancji na podstawie art. 34 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r.o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wydał postanowienie z dnia [...] listopada 2001r. umarzające postępowanie egzekucyjne. W uzasadnieniu podano, że organ uznał zarzuty strony za uzasadnione, w związku z tym postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe i należało orzec jak w sentencji.
W zażaleniu na to postanowienie skarżący domagał się zwrotu pobranej w postępowaniu egzekucyjnym kwoty [...] zł i zarzucał nie wydanie postanowienia dotyczącego uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych na podstawie art. 60 §2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Organ II instancji postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2002r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Jako podstawę prawną wskazał art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Natomiast w uzasadnieniu podał, że umorzenie postępowania nastąpiło w trybie art. 34 § 4 ustawy, nie zachodzi zatem potrzeba zastosowania art. 60 ustawy tj. wydania postanowienia o uchyleniu dokonanych czynności egzekucyjnych, które wydaje się w razie potrzeby i umorzenia postępowania z przyczyn, o których mowa w art. 59 § 1 pkt 1-8 i 10 ustawy.
W skardze na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego a to : art. 60, art. 34 § 2 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżący podnosi, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem prawnym ochrony zobowiązanego przed naruszeniem podstawowych zasad tego postępowania, jak również przed niedopuszczalną egzekucją. Jeżeli organ stwierdzi istnienie uzasadnionych zarzutów, to wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania, umorzeniu postępowania albo zastosowaniu innego mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Skarżący podnosi, że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje wówczas gdy spełniona jest przesłanka określona w art. 59 § 1 ustawy, w przedmiotowej sprawie podstawą umorzenia jest art. 59 § 1 pkt 7 ustawy. Nadto skarżący podaje, że w przypadku gdy pomiędzy zajmującym lokal mieszkalny, a organem istnieje spór co do istnienia lub wysokości świadczeń, o których mowa w art. 37 ust.1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, to dla dochodzenia tych należności organ administracyjny jest obarczony uzyskać orzeczenie sądowe zaopatrzone w klauzulę wykonalności. W przedmiotowej sprawie organ nie uzyskał orzeczenia sądowego, a zatem prowadzenie postępowania egzekucyjnego jest niedopuszczalne. Skarżący kwestionuje niezastosowanie przez organ egzekucyjny art. 60 i 61 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które to przepisy stanowiąc skutkach umorzenia postępowania egzekucyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo wyjaśnił, że w dniu 30 listopada 2001r. uległ zmianie art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /art. 1 pkt 31 ustawy z dnia 6 września 2001r. Dz. U. Nr 125, poz.1368/, dodanie dwóch paragrafów spowodowało zmianę porządkową i § 2 przed nowelizacją /na który powołuje się organ I instancji/ stał się po zmianie § 4, bez merytorycznej zmiany jego treści. Nadto organ stwierdził, że roszczenie skarżącego zwrotu kwoty [...] zł po wydanym postanowieniu o umorzeniu postępowania egzekucyjnego jest roszczeniem cywilno-prawnym, a zatem jej ewentualne dochodzenie winno mieć miejsce przed sądem powszechnym a nie administracyjnym.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego, przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga w przedmiotowej sprawie jest zasadna.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 34 § 2, w związku z art. 59 i art. 60 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ w uzasadnieniu postanowienia stwierdził ogólnie, iż uznając zgłoszone przez skarżącego zarzuty za uzasadnione umarza postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 34 § 4 ustawy.
Należy zaznaczyć, że instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego została uregulowana w art. 59-61 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić w przypadkach określonych w § 1 i § 2 art.59 ustawy. W przypadkach , o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art.34 §4 ustawy /art.59 §3 /.
Umorzenie postępowania egzekucyjnego może zatem nastąpić w związku z rozpoznaniem zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji /art.34 § 4 / wówczas organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów w którym następuje umorzenie postępowania, bądź też na podstawie postanowienia w sprawie umorzenia postępowania w przypadkach wskazanych w art.59 § 1 i 2 ustawy.
Zarówno umorzenie postępowania egzekucyjnego dokonane w ramach: postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów, jak i postanowienia w sprawie umorzenia postępowania może być dokonane gdy spełnione zostaną określone przesłanki ustawowe. Art. 33 ustawy określa jakie mogą być podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji. A zatem, aby wydać postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów na podst. art. 34 §4 ustawy i ewentualnie umorzyć postępowanie egzekucyjne musi być spełniona jedna z podstaw do wniesienia zarzutu.
Z kolei wydanie postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego możliwe jest w przypadkach określonych w art. 59 § 1 i § 2 ustawy. Analizując podstawy do wniesienia zarzutu określone w art. 33 ustawy i podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego określone w art. 59 § 1 ustawy dostrzegamy, że znaczna część tych przesłanek jest taka sama. Stąd też skutki umorzenia postępowania egzekucyjnego powinny być takie same zarówno w przypadku gdy umorzenia dokonano w ramach postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów, jak i postanowienia o umorzeniu, jeżeli w obu przypadkach przesłanka ich podjęcia jest taka sama. Skutki umorzenia postępowania egzekucyjnego reguluje art. 60 ustawy.
Zgodnie z art. 60 § 1 ustawy umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1-8 i 10, powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Pozostają jednak w mocy prawa osób trzecich nabyte na skutek tych czynności. Natomiast § 2 stanowi organ egzekucyjny wydaje w razie potrzeby postanowienie dotyczące uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych wskutek umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Dlatego też zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie umorzenie postępowania egzekucyjnego, które dokonane zostało w ramach postanowienia w sprawie zarzutów wydanego na podst. art. 34 § 4 ustawy, wywołuje skutki prawne określone w art. 60 ustawy, jeżeli podstawa wniesienia zarzutu była tożsama z jedną z przyczyn o których mowa w art. 59 § 1 pkt 1-8 ustawy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270/ uwzględnił skargę i uchylił postanowienie, albowiem stwierdził naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 powołanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło