II SA/Kr 1270/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 9 maja 2011 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia p o s t a n a w i a I. oddalić wniosek skarżącego E.W. o zwolnienie od kosztów sądowych II. ustanowić dla skarżącego E.W. adwokat, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K W dniu 14 września 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącego E.W. o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismami z dnia 6 października i 7 listopada 2011 r., w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. dnia [...] maja 2011 r. We wniosku tym skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i pełnoletnim synem P.W. Ich wspólny miesięczny dochód wynosi 3.050 zł i składa się na niego wynagrodzenie za pracę skarżącego w wysokości [...] zł oraz świadczenie emerytalne żony w wysokości [...]. Syn skarżących, który prowadzi wraz z nimi wspólne gospodarstwo domowe nie pracuje, uczy się w systemie studiów stacjonarnych. Według oświadczenia w skład posiadanego majątku wchodzi mieszkanie o pow. 40 m2 oraz samochód osobowy Marku Ford- rok produkcji 1997. Na uzasadnienie wniosku skarżący podał, iż zarabia [...] zł, z czego [...] zł przekazuje na utrzymanie syna - studenta matematyki i informatyki UJ. Pozostałą kwotę przeznacza na pokrycie bieżących opłat i utrzymanie. Żona skarżącego ze swej emerytury pokrywa koszt zakupu podręczników dla syna, oraz wszelkie inne płatności. Do pism z dnia 7 października i 7 listopada 2011 r. uzupełniających wniosek skarżących dołączył wszystkie wymagane przez sąd dokumenty obrazujące jego sytuację finansową tj. kserokopie faktur za media, za usługi telekomunikacyjne - w tym internet, decyzje ZUS o wymiarze świadczenia emerytalnego żony skarżącego, zaświadczenie o zarobkach skarżącego, historię rachunku bankowego skarżącego i jego żony. Z przedstawionych dokumentów wynika, iż całkowity koszt miesięcznego utrzymania wynosi [....] zł. oprócz tego skarżący przekazuje [...] zł na utrzymanie syna studenta. Jego żona ze swych dochodów dodatkowo przekazuje 150 zł na zakup potrzebnych podręczników. Daje to więc ogólną kwotę wydatków 2.700 zł. skarżącemu pozostaje więc do dyspozycji kwota 350 zł. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zgodnie zaś z treścią art.. 246 § 1 pkt 1 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Każdy wnosząc sprawę do sądu powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Występując z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku ( jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, ze poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu ). Zdaniem sądu skarżący nie wykazał należycie, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata. W ocenie sądu zasadnicze znaczenie ma fakt, iż zarówno skarżący jak i jego żona posiadają stałe źródło dochodu w postaci stosownych świadczeń, bez obciążeń. Nie jest on zatem osobą uboga, pozbawiona środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Dlatego też odmówiono skarżącemu zwolnienia od kosztów sadowych, które na obecnym etapie sprowadzają się wpisu o wysokości 100 zł a mogą być pokryte z pozostałej nadwyżki w wysokości 350 zł. Dokonując jednak oceny przedstawionego materiału dowodowego w postaci dokumentów obrazujących sytuację finansową skarżącego i jego rodziny, Sad uznał, iż spełnia on przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie pełnomocnik z urzędu, uznając, iż koszt ustanowienia takiego pełnomocnika z wyboru mógłby narazić skarżącego i jego rodzinę na uszczerbek w utrzymaniu koniecznym. Podsumowując należy zauważyć, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać w dwóch aspektach : z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Przeprowadzona w niniejszym postępowaniu analiza nie pozwala na stwierdzenie, że strona spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu i ustanowienie adwokata. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).