II SA/Kr 1275/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 29 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 maja 2008 r. o sygn. II SA/Kr 17/08 p o s t a n a w i a I) oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych; II) oddalić wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu W dniu 8 lipca 2009 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 maja 2008 r. o sygn. II SA/Kr 17/08. Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód wynosi [...] zł i stanowi go emerytura wraz z dodatkiem z tytułu posiadania I grupy inwalidzkiej. W skład majątku skarżącej wchodzą dwa mieszkania w K. : spółdzielcze własnościowe o powierzchni 39,20 m² oraz stanowiące współwłasność z rodziną o powierzchni 27,29 m². Skarżąca nie dysponuje oszczędnościami, jak również przedmiotami wartościowymi. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, że ponosi koszty związane z utrzymaniem dwóch mieszkań, gdyż od stycznia 2009 roku nie może znaleźć lokatora do mieszkania przy ul. [...] Mieszkanie to ma trwałe wady techniczne, usytuowane jest przy komorze zsypów śmieci, jest zimne i zagrzybione, dlatego nikt nie chce w nim mieszkać. Również do mieszkania przy ul.[...] skarżąca nie może znaleźć lokatora, gdyż mieszkanie to nie jest wykończone, brakuje wejścia z klatki schodowej, drzwi, wentylacji i ścianki działowej. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca załączyła powiadomienie ZUS z dnia [...] maja 2009 roku o przekazaniu skarżącej kwoty [...] zł tytułem należnej emerytury za miesiąc maj 2009 roku oraz wypowiedzenie umowy najmu z dnia [..] grudnia 2008 roku. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy podnieść, że wniosek M.B. nie jest pierwszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Od postanowienia tego nie wniesiono sprzeciwu, zatem ma ono skutek prawomocnego orzeczenia sądu (art. 259 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zgodnie z art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Mając na uwadze brzmienie cytowanego przepisu należy podkreślić, iż przepisy wspomnianej ustawy przewidują możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę. W kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca jako nową okoliczność powołała fakt, iż od stycznia 2009 roku nie uzyskuje dochodów z najmu mieszkań, gdyż nie może znaleźć lokatora. Orzekający pragnie zauważyć, że twierdzenie skarżącej pozostaje w sprzeczności z jej oświadczeniem złożonym we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 16 lutego 2009 roku. Skarżąca wykazała wówczas, że uzyskuje dochody z najmu w wysokości 800 zł. Tym samym aktualne twierdzenie, że od miesiąca stycznia 2009 roku tych dochodów nie uzyskuje budzi wątpliwości orzekającego co do jego prawdziwości. W ocenie orzekającego przedstawione przez stronę dane dotyczące sytuacji majątkowej nie wpływają na odmienną ocenę możliwości poniesienia przez nią kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Należy bowiem zauważyć, że w orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem. Do osób takich zaliczyć można m. in. bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Skarżąca jako osoba będąca właścicielką dwóch mieszkań w K. , dysponująca stałymi miesięcznymi dochodami z tytułu świadczenia emerytalnego z dodatkiem z tytułu orzeczonej I grupy inwalidzkiej w wysokości [...] zł zdaniem orzekającego za osobę ubogą nie może być uznana. Zaakcentować także należy, że posiadanie majątku, a zwłaszcza nieruchomości w zasadzie wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie, zwłaszcza w sytuacji, gdy majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich i w żaden inny sposób nie została ograniczona możliwość jego zbycia. Istotne jest bowiem, że posiadany majątek może przynosić potencjalne pożytki, może również służyć jako zabezpieczenie pożyczki lub kredytu, jeżeli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków, brakuje bieżących środków finansowych. Pogląd ten prezentowany jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 24 marca 2004r., sygn. akt FZ 10/04; postanowienie z dnia 15 kwietnia 2004r., sygn. akt FZ 9/04; postanowienie z 17 października 2005r. sygn. akt II FZ 681/05). Podziela go również orzekający w niniejszej sprawie. Oceniając powyższe orzekający uznał, że sytuacja majątkowa skarżącej nie uzasadnia przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, skoro przesłanką uzasadniająca uwzględnienie takiego wniosku, zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest brak jakiegokolwiek dochodu. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Wysokość uzyskiwanych przez skarżącą w miesiącu dochodów, a także posiadany majątek pozwalają na poczynienie starań w celu zabezpieczenia środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów sądowych oraz kosztów związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru. Mając na uwadze powyższe orzekający stwierdza, że w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, aby nastąpiła taka zmiana okoliczności odnosząca się do jej sytuacji majątkowej, która uzasadniałaby zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy w trybie art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 mając na uwadze dyspozycję płynącą z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami.