II SA/Kr 1276/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) asesor WSA Anna Kopeć po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 grudnia 2023 r. skargi H. J. na postanowienie nr 508/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z 10 lipca 2023 r. znak WOB.7722.123.2023.NOGI w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. – postanawia – 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej H. J. 100 zł (sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Przedmiotem skargi H. J. (dalej: skarżąca) reprezentowanej przez swojego syna Ł. J. jest postanowienie nr 508/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z 10 lipca 2023 r. znak WOB.7722.123.2023.NOGI w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. W stanie faktycznym sprawy syn skarżącej, działając w imieniu skarżącej, złożył 19 maja 2021 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Sączu wniosek o podjęcie interwencji w związku pracami budowlanymi na działce [...] obr. [...] przy ul. [...] w N. . W piśmie wskazano, że przez wykonywane prace zagrożona jest działka skarżącej. Pismem z 13 lipca 2021 r. organ poinformował syna skarżącej, że otrzymane pismo zostało potraktowane jako ogólnie pojęta skarga na naruszenie praworządności. Po analizie zgromadzonego materiału organ stwierdził, że na przedmiotowej działce nie jest prowadzona inwestycja budowlana, a wykonywane są jedynie roboty polegające na niwelacji terenu. Niwelacja nie stanowi realizacji robót budowlanych, które miałyby stanowić prace przygotowawcze na terenie objętym pozwoleniem na budowę lub zgłoszeniem. Nie doszło więc do naruszenia przepisów Prawa budowlanego. Organ uznał zatem skargę za bezzasadną. Pismem z 22 lutego 2023 r. syn skarżącej zwrócił się do PINB o natychmiastowe wstrzymanie prac budowlanych na przedmiotowej działce. Syn skarżącej wskazał, że działa w imieniu skarżącej i załączył do pisma pełnomocnictwo od matki. Pismem z 14 marca 2023 r. organ poinformował syna skarżącej, że podtrzymuje stanowisko wyrażone w zawiadomieniu z 13 lipca 2021 r. o sposobie załatwienia skargi, tj. brak podstaw do podejmowania jakichkolwiek działań naprawczych. Organ wskazał, że w jego opinii w wyniku przedmiotowych prac ziemnych nie powstał obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego, w tym budowla ziemna. Organ dodał, że przedmiotowe roboty były przedmiotem postępowania kontrolnego w czerwcu i lipcu 2021 r. Jak wówczas ustalono, realizacja prac nie była objęta pozwoleniem na budowę lub skutecznym zgłoszeniem zamiaru budowy, tym samym prac nie można było kwalifikować jako prac przygotowawczych w rozumieniu Prawa budowlanego. Organ wskazał również, że nie przesądza, że wykonane prace są zgodne z prawem, a jedynie wskazuje, że są wyłączone z zakresu przepisów prawa budowlanego, co nie pozbawia skarżącego możliwości zwalczania ich skutków w innych trybach administracyjnoprawnych i przed sądami powszechnymi. Pismem z 24 marca 2023 r. syn skarżącej wniósł zażalenie na pismo PINB z 14 marca 2023 r. Podkreślił, że w istocie stanowi ono postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wskazał, że PINB miał pełne podstawy do wszczęcia postępowania i nakazania wstrzymania robót ziemnych. Syn skarżącej podkreślił, że w piśmie z 22 lutego 2023 r. przedstawił nowe okoliczności, których nie uwzględnił organ. Syn skarżącej ocenił, że posiada interes prawny do wystąpienia z żądaniem do PINB. Postanowieniem z 10 lipca 2023 r. organ II instancji stwierdził niedopuszczalność zażalenia syna skarżącej na pismo PINB z 14 marca 2023 r. Organ wskazał, że skarżone pismo stanowi pismo o sposobie załatwienia skargi, w którym organ I instancji poinformował wnioskodawcę o braku podstaw do podejmowania jakichkolwiek działań naprawczych w sprawie przedmiotowego budynku, a także o podtrzymaniu stanowiska organu zawartego w zawiadomieni z 13 lipca 2021 r. o sposobie załatwienia skargi, wydanego w oparciu o art. 237 § 3 K.p.a. Jak podał organ, tryb ogólnoskargowy jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną. Skarga z art. 227 K.p.a. nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj, postepowania odwoławczego lub sądowoadministracyjnego. MWINB dodał, że zaskarżone pismo nie stanowiło postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, bowiem w szczególności nie zawiera rozstrzygnięcia. Ponadto postępowania naprawcze i legalizacyjne wszczyna się z urzędu. Wobec powyższego organ orzekł o niedopuszczalności zażalenia. W skardze na powyższe postanowienie skarżąca, reprezentowana przez syna, podniosła następujące zarzuty: – brak należytego rozpoznania szczegółów wniosku i podjęcia odpowiednich działań; – naruszenie prawa materialnego - tj. art. 50 ust. 1 punkt 2 w zw. z art. 81 ust. 1 punkt 1 litera b Prawa budowlanego - poprzez przyjęcie, że daleko idące roboty ziemne nie stanowią robót budowlanych i tym samym brak jest podstaw do wstrzymania postanowieniem prowadzenia robót budowlanych wykonywanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska. W skardze wniesiono o nakazanie PINB wszczęcia postępowania. Wskazano, że dla zakwalifikowania skutków robót ziemnych jako budowli ziemnej wystarczające jest, aby stanowiły one pewną całość techniczno-użytkową, o określonej konstrukcji i funkcji. Za taką całość można uznać także skutek wykonanych robót niwelacyjnych, jeśli doszło do celowego nawiezienia czy przemieszczenia wielkich mas ziemi, skutkującego powiększeniem płaskiej części terenu. W konsekwencji PINB miał pełne podstawy do wszczęcia postępowania i nakazania wstrzymania robót ziemnych. Przesądza o tym skala i zakres robót ziemnych, które w istocie stanowią roboty budowlane. Na wezwanie Sądu do skargi załączono pełnomocnictwo od skarżącej dla jej syna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, a ewentualnie o jej oddalenie. Organ wskazał, że skarżąca nie ma legitymacji do wniesienia skargi, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane w związku z zażaleniem wniesionym przez syna skarżącej, który w treści zażalenia nie wskazał, że działa w imieniu skarżącej. Postanowienie doręczone zostało jedynie synowi skarżącej, jako że organ stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez niego. Interes prawny z zaskarżeniu postanowienia ma jedynie ten podmiot, którego zażalenia dotyczy to postanowienie. Z kolei uzasadniając wniosek o oddalenie skargi, organ podtrzymał swoje stanowisko w zakresie niedopuszczalności zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie miał na uwadze, co następuje. Merytoryczne rozpoznanie skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest poprzedzone badaniem dopuszczalności wniesienia skargi. W niniejszej sprawie skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej P.p.s.a.) sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn – niż wskazane w poprzedzających punktach – wniesienie skargi jest niedopuszczalne Skargę w niniejszej sprawie wniosła H. J., w imieniu której działał Ł. J., co wynika z jednoznacznej treści oznaczenia strony skarżącej na s. 1 skargi (k. 4 akt sądowych). Również na wezwanie Sądu do przedłożenia pełnomocnictwa do działania w imieniu H. J., pełnomocnik w piśmie z 23 października 2023 r. potwierdził, że skarżącą w sprawie jest H. J. (k. 25 akt sądowych). Tymczasem zaskarżone postanowienie nie zostało skierowane do H. J., ale do Ł. J.. Zażalenie z 24 marca 2023 r. zostało złożone ewidentnie przez Ł. J., bez powoływania się na działanie w imieniu H. J.. Organ prawidłowo zakwalifikował zażalenie, jako złożone przez Ł. J.. Ewentualne uznanie, że zażalenie wniosła H. J., byłoby oceną dokonaną przez pryzmat późniejszego wniesienia przez nią skargi i nastąpiłoby wbrew jednoznacznej treści zażalenia. Na moment wniesienia zażalenia organ prawidłowo ocenił jego nadawcę. To wobec zażalenia Ł. J. została stwierdzona niedopuszczalność i to Ł. J. miał interes prawny w zaskarżeniu tego postanowienia. Podzielić należało zatem ocenę, że skarżąca nie była legitymowana do wniesienia skargi, co oznacza, że jej skarga była niedopuszczalna. Z tych względów, Sąd zobligowany był orzec jak w punkcie 1. sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Na marginesie można dodać, że w sytuacji, w której skarżąca uważa, że jej sprawy administracyjnej nie załatwiono w terminie, skarżącej przysługuje ewentualna skarga na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8) P.p.s.a. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. W niniejszej sprawie skarżąca uiściła wpis w wysokości 100 zł (k. 18 akt sądowych) i tę kwotę należało jej zwrócić.