II SA/Kr 1278/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie WSA Małgorzata Brachel –Ziaja WSA Ewa Rynczak (spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi I.P. i J.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 5 sierpnia 2010r. , nr [...] w przedmiocie umorzenia postepowania odwoławczego skargę oddala Decyzją warunkową z dnia 2 lipca 2010r. znak: [...] Wójt Gminy J., działając na podstawie art. 93 ust. 1, art. 96 ust. 1, art. 97 ust. 1 art. 99 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 240, póz. 2027) oraz art. 104 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku J. i M. T., A. W., O. M. W., F. W. i J. S., zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w L., gmina J. zgodnie z projektem podziału nieruchomości sporządzonym przez mgr inż. M. G., L.ks.zam.[...] z dnia 06.04.2010, przyjętym do zasobu PODGK w N. pod numerem [...] stanowiącym integralną część decyzji, w następujący sposób: - zmodernizowana działka gruntowa nr "1" o pow.0.4443 ha, powstała z dz. ew. nr "2" o pow. 0.3779 ha i z dz. ew. nr "3" o pow.0.0318 ha, objętych aktem własności ziemi nr "4" z dnia 25.04.1980r. wydanym przez Naczelnika Gminy J. rzecz I. i A. małż. W. dzieli się na nowe zmod. Działki gruntu: zmod. dz.ew.nr "5" o powierzchni 0.1486 ha i zmod. dz.ew.nr "6" o powierzchni 0.2957 ha - zmodernizowana działka gruntowa nr "7" o pow.0.0492 ha - objęta księgą wieczystą nr [...] dzieli się na nowe zmod. działki gruntu: zmod. dz.ew.nr "8" o powierzchni 0.0466 ha i zmod. dz.ew.nr "9" o powierzchni 0.0026 ha pod warunkiem, że wydzielone w wyniku podziału zmod. działki gruntu nr "6" i "9" utworzą wraz z działkami "10" i "11" jedną nieruchomość z bezpośrednim dostępem do drogi publicznej o nr [...], wydzielona w wyniku podziału zmod. działka gruntu nr "8" utworzy wraz z działką gruntu nr "12" jedną nieruchomość dla której zostanie ustanowiona służebność drogowa przez działki gruntu "9", "10" i "11" zapewniająca dostęp drogi publicznej o nr [...]. W uzasadnieniu, organ l instancji podniósł, że postanowieniem z dnia 24.02.2010r. znak [...] Wójt Gminy J. zaopiniował pozytywnie proponowany podział przedmiotowych nieruchomości. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy J. dla sołectwa L. -zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy Jabłonka Nr XV/143/2004 z dnia 22 marca 2004 r. (Dz. U. Woj. Małopolskiego Nr 95 póz. 1339 z dnia 11 maja 2004r.) działki o nr ew. "1" i "7" położone są częściowo w terenie o symbolu "MU" stanowiącym tereny zabudowy mieszkaniowej oraz usług o nieuciążliwej działalności usługowej oraz częściowo w terenie o symbolu "RP" stanowiącym tereny użytków rolnych. Wydzielona w wyniku podziału zmod. działka gruntu nr "5" posiada bezpośredni dostęp do drogi publicznej o nr [...]. Wydzielone w wyniku podziału zmod. działki gruntu nr "6" i "9" utworzą wraz z działkami "10" i "11" jedną nieruchomość z bezpośrednim dostępem do drogi publicznej o nr [...]. Dla wydzielonej w wyniku podziału zmod. działki gruntu nr "8" zostanie ustanowiona służebność drogowa przez działki gruntu "9", "10", "11" zapewniająca dostęp do drogi publicznej o nr [...]. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli J. i I. P. zarzucając, że działka będąca przedmiotem postępowania stanowiła i stanowi dojazd do ich nieruchomości oznaczonej nr ewid. "13". Odwołujący wskazali, że zwracali się do Wójta Gminy J., że nie wyrażają zgody na w/w podział, gdyż nie została naniesiona służebność na nieruchomości dzielonej, która była ustalona od wielu lat, a obecnie w związku z tym zostali pozbawieni możliwości dojazdu do swojej nieruchomości. W ocenie odwołujących organ nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy oraz nie zapewnił im w postępowaniu czynnego udziału, czym naruszył art. 7, 9, 10 § 1 oraz 77 § 1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 5 sierpnia 2010r. znak: SKO [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 oraz art. 28 k.p.a. w związku z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, umorzyło postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu organ wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że zmodyfikowana działka ew. nr "1" stanowi współwłasność A. W., O. W., F. W. oraz J. S. natomiast zmodyfikowana działka ew. nr "7" stanowi współwłasność M. i J. T. - oraz, że postępowanie podziałowe zostało wszczęte na wniosek wskazanych właścicieli w/w działek. Zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Stronami postępowania podziałowego są zatem właściciele (współwłaściciele) oraz użytkownicy wieczyści (współużytkownicy wieczyści). W żadnym zaś razie stronami postępowania nie są osoby, które nie mają do nieruchomości żadnego tytułu prawnego. Podziału nieruchomości można zatem dokonać na wniosek osoby posiadającej tytuł prawny do nieruchomości, a osoba nie posiadająca takiego tytułu nie może skutecznie żądać czynności w sprawie podziału nieruchomości. J. i I. P. w dacie opiniowania podziału nieruchomości nie przysługiwało żadne prawo rzeczowe do nieruchomości dzielonej, co nie daje mu praw strony w postępowaniu podziałowym. Samo korzystanie z w/w nieruchomości, jako dojazd do nieruchomości stanowiącej ich własność również, nie ma wpływu na przyznanie odwołującym się statusu strony w niniejszym postępowaniu. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego fakt ustanowienia służebności na nieruchomościach objętych podziałem. Dołączony do akt sprawy dokument z badania Księgi wieczystej dla nieruchomości ozn. nr "7" również potwierdza, że nieruchomość ta nie jest obciążona żadnymi ograniczeniami. Dla działki ozn. nr "1" został dołączony Akt Własności Ziemi - brak natomiast odpisu z Księgi Wieczystej. W orzecznictwie Sądu Administracyjnego utrwaliło się jednolite stanowisko, dotyczące statusu prawnego właścicieli nieruchomości sąsiedniej do nieruchomości podlegającej podziałowi. Wynika z niego, że właściciele nieruchomości przyległej do nieruchomości stanowiącej własność innej osoby, w odniesieniu do której wszczęto postępowanie administracyjne o jej podział nie są stronami tego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13.07.2003r. II SA/Gd 1024/99 LEX nr 44203 stwierdził, że z przepisów art. 97 i 98 ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wynika, iż w zasadzie o tym, w jaki sposób będzie podzielona nieruchomość, decyduje jej właściciel. Jeżeli projektowany podział nieruchomości jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nikt poza właścicielem nieruchomości nie może decydować o sposobie przebiegu granic działek na jego nieruchomości. Uprawnienia właściciela w tym zakresie mogą być ograniczone tylko w przypadkach, kiedy z mocy wyraźnego przepisu podział nieruchomości może być dokonany z urzędu lub na wniosek osoby, która nie jest właścicielem nieruchomości. Osoba nie będąca właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nie może być stroną postępowania podziałowego, a zatem nie może skutecznie ani uczestniczyć w tym postępowaniu, ani przeciwdziałać zatwierdzeniu projektu podziału - wyrok NSA z 21.10.1999r. l SA 285/99 LEXnr48618. Zatem odwołujący, którym nie przysługuje żadne prawo rzeczowe do nieruchomości nie mogli być stroną postępowania podziałowego dotyczącego tych nieruchomości. Dalej organ podał, że stroną w myśl art. 28 k.p.a. jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym czy określonemu podmiotowi przysługuje uprawnienie strony przesądzają zatem przepisy prawa materialnego. W sytuacji gdy podmiot składający wniosek, nie będąc do tego uprawnionym, domaga się rozstrzygnięcia w sprawie, wówczas organ winien wydać decyzję umarzającą postępowanie jako bezprzedmiotowe z powołaniem się na brak interesu prawnego. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w drodze orzeczenia o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 §1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. Niezależnie od powyższego Kolegium wyjaśniło, że odwołujący nie są pozbawieni możliwości wykonywania przysługujących im praw na skutek dokonania podziału nieruchomości, gdyż mogą to uzyskać na drodze cywilnoprawnej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyli J. i I. P. powtarzając zarzuty zawarte w odwołaniu. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji jak też decyzji organu l instancji oraz o zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę zaskarżony organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art.1§ 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr153, póz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością: uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala. Skarga jest nieuzasadniona. Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, jak też decyzji organu l instancji, uznał, że decyzje te nie naruszają prawa. Stosownie do przepisu art. 97ust.1 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma interes prawny. Przepis ten dopuszcza zgłoszenie wniosku o podział nieruchomości przez każdą osobę, która ma interes prawny. Ustawodawca wprawdzie nie zdefiniował pojęcia interesu prawnego, jednakże przy wykładni tego pojęcia znajdą zastosowanie kryteria wypracowane w orzecznictwie na tle art.28 k.p.a., dotyczące pojęcia strony. Należy jednak podkreślić, że interes prawny nie może wynikać z uznania organu administracji lecz z konkretnej normy prawnej, która w sposób bezpośredni lub pośredni określa interes prawny w zgłoszeniu wniosku podziałowego. Oznacza to, że stroną takiego postępowania jest jej właściciel, a także użytkownik wieczysty tej nieruchomości oraz osoby którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe, jeżeli oczywiście wykażą swój interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. Stosownie do tego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zdecydowanie dominuje pogląd, że tylko przepis prawa materialnego, stanowiąc podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Legitymacji tej nie stanowi interes faktyczny ( po. wyrok NSA w Gdańsku z dnia 8.10.1998r. UII/SA/Gd 1095/98 LEX nr 44159, wyr. WSA w Krakowie z dnia 12.08.2008r. syg. IISA/Kr 1262/06 LEX nr 499808, wyr. WSA w Warszawie z dnia 1.02.2008r. syg.l SA/Wa 1775/07 LEX nr 456731). Jak wynika z akt administracyjnych i ustaleń organów administracji obu instancji skarżący nie mają żadnego tytułu prawnego, w tym również ograniczonego prawa rzeczowego do przedmiotowych nieruchomości podlegających podziałowi, a zatem nie mogą mieć interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a., aby żądać czynności organu dokonania podziału przedmiotowych nieruchomości. Zarzut skarżących, że w wyniku podziału zostali pozbawieni dojazdu do swojej nieruchomości nr "13" nie może świadczyć o ich interesie prawnym tylko o interesie faktycznym, który nie stanowi przesłanki przyznania im przymiotu strony w postępowaniu działowym. Roszczeń w tym zakresie mogą dochodzić przed sądem powszechnym, a nie w niniejszym postępowaniu administracyjnym. W ocenie Sądu organ odwoławczy zasadnie ustalił, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony i dlatego umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w myśl którego sąd w razie nieuwzględnienia skargi, skargę oddala.