II SA/Kr 1279/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 8 czerwca 2009 r., nr: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżącego W. J. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek W. J. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 8 czerwca 2009 roku nr: nr: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi. Z oświadczenia zawartego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną M. M. – J.. Ich miesięczny dochód wynosi około 1.500 zł brutto i stanowi go emerytura skarżącego w wysokości [...] zł oraz emerytura jego żony w wysokości około [...] zł. W skład majątku skarżącego wchodzi udział we własności nieruchomości o powierzchni 60,73 ara. Nie dysponuje on zasobami pieniężnymi, jak również przedmiotami wartościowymi. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uzyskiwane dochody ledwo wystarczają na pokrycie niezbędnych wydatków (prąd, telefon, opał na zimę, spłata raty pożyczki w wysokości 500 zł). Pomoc profesjonalnego prawnika jest niezbędna ze względu na stopień skomplikowania sprawy. W odpowiedzi na wezwanie Referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że łączne dochody netto małżonków J. wynoszą [...] zł. Nie posiadają oni rachunków bankowych. Mieszkanie, w którym zamieszkują ma powierzchnię 45,06 m² i składa się z się z pokoju, kuchni i łazienki. Skarżący posiada warsztat po ojcu, w którym znajduje się szlifierka własnej roboty, wiertarka stołowa ręczna, piła elektryczna własnej roboty i stara tokarnia z 1950 roku. Przydomowa działka ma około 15 arów i rosną na niej drzewa i krzewy ozdobne oraz cztery drzewa owocowe. Działka, ani warsztat nie przynoszą żadnego dochodu. Skarżący załączył odcinki emerytury swojej oraz żony za ostatnie trzy miesiące, rachunki za energię elektryczną, lekarstwa oraz telefon, dowody wpłaty raty kredytowej oraz zawiadomienie ZUS o zajęciu przez komornika emerytury małżonki. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Instytucja przyznania prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504). W ocenie orzekającego skarżący wykazał w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w sprawie oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przemawia za tym przedstawiona przez skarżącego sytuacja majątkowa. Zarówno skarżący, jak i jego małżonka otrzymują wprawdzie miesięczne dochody w łącznej wysokości [...] zł, jednakże miesięczne wydatki ponoszone na utrzymanie i leczenie są bardzo wysokie w stosunku do otrzymywanych świadczeń. Emerytura żony skarżącego jest zajęta przez komornika. Znacznym obciążeniem domowego budżetu są spłacane raty kredytowe w wysokości 500 zł. Co prawda zobowiązania cywilnoprawne (raty kredytu, pożyczki) nie mają pierwszeństwa przed należnościami publicznoprawnymi, jakimi są koszty sądowe, jednakże niewątpliwie wpływają na sytuację majątkową wnioskodawcy. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby być spieniężone, a nieruchomość, której jest współwłaścicielem nie przynosi dochodów. Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że skarżący nie jest w stanie we własnym zakresie uiścić kosztów sądowych oraz pokryć wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).