II SA/Kr 128/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA -del. Krystyna Kutzner Sędziowie : NSA-del. Alina Paluch (spr.) WSA Elżbieta Kremer Protokolant : Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2004 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 29 grudnia 2000r. Nr [...]. w przedmiocie choroby zawodowej - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji - Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie- Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 20.04.2000 roku, Sygn. akt: IISA/Ka1462/98 uchylona została decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 1997r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej Pana K. C., Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku wskazał na to, że orzeczenia lekarskie wydane zarówno przez Poradnię Chorób Zawodowych w [...] jak i przez Instytut Medycyny Pracy w Sosnowcu pozostają w sprzeczności z definicją choroby zawodowej. Brak jest podstaw do wyłączenia choroby zawodowej słuchu ze względu na samą wielkość ubytku słuchu. Naczelny Sąd Administracyjny zarzucił Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu w [...] iż bezkrytycznie przyjął w swojej decyzji orzeczenia lekarskie nie zawierające dostatecznego oparcia w prawie. Decyzją z dnia 29 grudnia 2000r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] , na podstawie art. 138 §1 pkt. 1 kpa oraz w związku z §10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz 294 zm. Dz. U. nr 61 z 1989r, poz. 364) po rozpatrzeniu odwołania K. C. od decyzji Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 1997r. znak: [...] . nie stwierdzającej choroby zawodowej narządu słuchu - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono co następuje: K. C. był zatrudniony w A. Z. P. B. "[...] " S.A w [...] w okresie od [...] 1961r do [...] 1996r na stanowiskach: mistrza przewlekarni, nastawiacza maszyn, brakarza przędzy i zakładacza osnów. Pracował w hałasie o natężeniu dźwięku przekraczającym normatywy higieniczne. Od dnia [...] 1996r. przebywa na emeryturze. K. C. był badany w Poradni Chorób Zawodowych w [...] , która w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] 1996r stwierdziła brak podstaw do rozpoznania zawodowego uszkodzenia słuchu. Był także badany w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu. W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] 1997r. Instytut stwierdził u K. C. niedosłuch obustronny typu odbiorczego, ze średnimi ubytkami słuchu, wynoszącymi po odliczeniu poprawki na wiek w UP-23 dB, w UL-24 dB. W uzasadnieniu orzeczenia podano, że obustronna wielkość ubytku słuchu nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. Rozpatrując ponownie sprawę choroby zawodowej K. C. [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny wystąpił do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu o uzupełnienie uzasadnienia wydanego w dniu 12.03.1997r. orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. W wystąpieniu podał, iż K. C. pracował w latach 1961-1996r. w A. Z. P. B. "[...]" S.A. w narażeniu na hałas ponadnormatywny. W odpowiedzi na wystąpienie Instytut Medycyny Pracy w Sosnowcu w piśmie z dnia [...] .2000r., Nr [...] wyjaśnił, iż u K. C. po badaniach w Poradni Chorób Zawodowych Instytutu rozpoznano niedosłuch obustronny odbiorczy /UP-23 dB, UL-24 dB/ ale nie każde audiometrycznie określone przesunięcie progu słuchu można kwalifikować jako uszkodzenie narządu słuchu skutkujące upośledzeniem funkcji narządu słuchu. W przypadku K. C. ustalono na podstawie specjalistycznych badań występowanie audiometrycznie określonego odchylenia od prawidłowego stanu zdrowia, jednocześnie ustalono, iż funkcja narządu słuchu jest zachowana- słuch jest społecznie wydolny. Organ odwoławczy mając na uwadze powyższe orzeczenia lekarskie oraz uwzględniając stanowisko zespołu ekspertów w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu u osób wykonujących pracę zawodową w ekspozycji na hałas, w przypadku stwierdzenia na podstawie specjalistycznych badań ubytku słuchu o wielkości nie przekraczającej 30 dB w uchu lepiej słyszącym (pismo MZ i OS z [...]. 1999r., znak [...]) stwierdził, iż wobec braku rozpoznania choroby zawodowej brak jest podstaw do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej, a to stosownie do postanowień §10 ust.1 powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. W świetle powyższego brak jest podstaw do zmiany decyzji organu I instancji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję K. C. wnosi o jej uchylenie, bowiem orzeczenia lekarskie w oparciu o które została wydana zaskarżona decyzja pozostają w sprzeczności z definicją choroby zawodowej i brak jest podstaw do wyłączenia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu, ze względu na samą wielkość ubytku słuchu co stwierdził już Naczelny Sąd Administracyjny OZ w Katowicach w wyroku z dnia 20 kwietnia 2000r. sygn. akt II SA /KA 1462/98. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga K. C. i tym razem zasługuje na uwzględnienie. W dalszym ciągu nie wyjaśniono wszystkich okoliczności w których doszło u K. C. do uszkodzenia słuchu, co narusza art. 7 i 77 kpa i to w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z §1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz 294 ze zm. ) za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Z przepisu tego wynika, że definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w określonym wykazie, a drugi dotyczy sytuacji określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy, których bardziej szczegółowe określenie zawarte jest w ustępie 2 wymienionego wyżej przepisu. W pozycji 15 przedmiotowego wykazu chorób zawodowych znajduje się "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu". W takim określeniu zawarte zostało pewne ograniczenie chorób polegających na uszkodzeniu słuchu, ale jest ono ściśle określone związkiem z hałasem. Brak jest natomiast podstaw prawnych do tego, ażeby z prawnego pojęcia choroby zawodowej eliminować "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu" ze względu na stopień uszkodzenia słuchu. Takiego ograniczenia omawianej choroby nie przewidują przepisy prawa materialnego w związku z czym odmienna praktyka orzecznicza pozostaje w sprzeczności z prawem. Podkreślić należy, iż taki pogląd prawny został wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Katowicach, o którym mowa na wstępie. Również źródłem prawa nie może być powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko ekspertów zawarte w piśmie MZiOS z dnia 26 października 1999r. - nie mieści się w konstytucyjnym katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego ( art. 87 Konstytucji RP ), a zatem nie mogą ograniczać uprawnień obywateli wynikających z ustaw i rozporządzeń. Przesłanki określenia schorzenia jako choroby zawodowej zostały wyczerpująco określone w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych i wprowadzenie w tym zakresie jakichkolwiek ograniczeń i wymagań dodatkowych jest niedopuszczalne. W tej sytuacji wymaganie, że za chorobę zawodową uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu, może być uznany ubytek słuchu o wielkości co najmniej 30 dB nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, a tylko takie przepisy mogą stanowić podstawę prawną, kierowanych do obywateli rozstrzygnięć organów inspekcji sanitarnej. Istotne jest zatem, aby w toku ponownego postępowania organy służby zdrowia wypowiedziały się jednoznacznie co do tego, czy uszkodzenie słuchu stwierdzone u K. C. ( bez względu na jego wielkość) jest spowodowane warunkami pracy a to hałasem, który przekraczał normatywy higieniczne, czy też innymi przyczynami. Podkreślić bowiem należy, iż w sytuacji skarżącego jedynym powodem powodującym brak stwierdzenia u niego choroby zawodowej wymienionej pod poz. 15 wykazu chorób zawodowych jest wykazanie, że stwierdzone u niego uszkodzenie słuchu spowodowane zostało innymi czynnikami a nie hałasem. Z przyczyn powyżej naprowadzonych orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270).