II SA/Kr 1280/10
PostanowienieWSA w Krakowie2012-11-26
Skład orzekający: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, aby uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, ponieważ nie przedstawił wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń o sytuacji finansowej, w tym nie udokumentował miesięcznych kosztów utrzymania, kredytów i ich obsługi. W związku z tym sąd oddalił jego wniosek o przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na niskie dochody netto, zajęcie części pensji przez komornika na poczet alimentów i długów, wysokie zobowiązania kredytowe oraz koszty utrzymania. Referendarz sądowy wezwał do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów potwierdzających sytuację finansową i majątkową. Skarżący odmówił przedłożenia części dokumentów, powołując się na ich poufność i brak podstawy prawnej do ich udostępnienia stronom postępowania. Referendarz pozostawił wniosek bez rozpoznania. Skarżący wniósł sprzeciw, kwestionując brak rozpoznania wniosku i sposób prowadzenia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata po wniesieniu przez niego sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 października 2012 r. w sprawie ze skargi P. B. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 25 sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania czynności postanawia oddalić wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy.
W dniu 10 sierpnia 2012 r. P. B. złożył po raz trzeci w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. We wniosku wskazał, że jest właścicielem udziału 3/4 domu w budowie, nie ma żadnych oszczędności, otrzymuje pensję w wysokości 2700 zł netto, jednakże ze względu na toczące się postępowania egzekucyjne komornik zajął znaczną część pensji i skarżący otrzymuje z niej ok. 1060 zł. Skarżący ma syna w wieku 7 lat, natomiast żona odmówiła mu pomocy finansowej, a sąd nie uwzględnił wniosku P. B. o zobowiązanie jej do pomocy. Wnioskodawca podkreślił, że kolejnymi kredytami spłacał poprzednie zadłużenia, jednakże ze względu na działalność komornika nie ma możliwości dalszego zadłużania się. Na dzień składania wniosku zobowiązania wobec banków z tytułu kredytów wynosiły 44.279,22 zł. (25.571,90 [...], 18.707,32 [...]). Koszt obsługi zadłużenia wynikającego z umów kredytowych wynosi miesięcznie 1310 zł (w tym 847,86 zł kredyty w Banku [...] oraz 463,04 zł zadłużenie w Banku [...]). Dodatkowo debet w ROR około 1000 zł. Skarżący podniósł, że jeśli ich nie spłaci, banki mogą prowadzić od razu egzekucję z jego pensji (ustawią się w kolejce). Ponadto ponosi niezbędne wydatki na utrzymanie (tj. wyżywienie i opłaty za media) i nie ma wolnych środków na opłacenie kosztów sądowych. Jego sytuacja finansowa pogarsza się już od kilku lat. Do wniosku skarżący dołączył kserokopię zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez komornika z daty 20 lipca 2012 r. obejmującą egzekucję bieżących alimentów w kwocie po 600 zł miesięcznie oraz alimentów zaległych w kwocie 8 713,12 zł.
Zarządzeniem z dnia 7 września 2012 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, do uzupełnienia wniosku poprzez podanie dodatkowych informacji dotyczących stanu majątkowego skarżącego i jego rodziny, w tym udokumentowanie za pomocą rachunków i faktur miesięcznych kosztów utrzymania, w szczególności opłat za media za ostatni okres rozliczeniowy, przedłożenie stosownego zaświadczenia z urzędu komunikacji o posiadaniu lub braku pojazdów mechanicznych, przedstawienie historii rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące, przedłożenie kserokopii orzeczenia sądowego o separacji bądź rozwodzie, jeśli orzeczenia te nie regulowały sprawy alimentacji syna B. B., również orzeczenia przyznającego świadczenie alimentacyjne na jego rzecz, zeznania podatkowego za rok 2011, przedłożenia umów kredytowych i harmonogramu ich spłat, oświadczenia czy wnioskodawcza korzysta z pomocy opieki społecznej.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący w piśmie z dnia 25 września 2012 r. poinformował, iż informacje i dokumenty, o które został wezwany zawierają informacje poufne, chronione tajemnicą (w tym skarbową) i brak jest zdaniem wnioskodawcy podstawy prawnej do umożliwienia poznania tych danych przez strony postępowania, z którymi - jak wynika z akt - wnioskodawca jest w konflikcie. Ponadto wnioskodawca wniósł o wystąpienie przez sąd do UM w celu uzyskania zaświadczenia o jakim mowa w piśmie, albowiem nie jest on uzyskać go w zakreślonym przez sąd terminie oraz co ważniejsze go opłacić. Pismo to nie został przez skarżącego podpisane.
Zarządzeniem z dnia 17 października 2012 r., wobec niedostarczenia przez skarżącego wyżej wymienionych dokumentów, referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pozostawił jego wniosek o prawo pomocy bez rozpoznania.
P. B. wniósł sprzeciw od zarządzenia referendarza podnosząc, że nieprzesłanie dodatkowych dokumentów nie może być przyczyną nie rozpoznania wniosku o prawo pomocy, bowiem takie dokumenty nie stanowią braków formalnych wniosku w rozumieniu art. 49 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej "p.p.s.a."). Ponadto podniósł rażące naruszenie prawa poprzez rozpoznawanie wniosku pod tą samą sygnaturą, co sprawa główna, gdy tymczasem odpowiednie przepisy nakazują jej zrejestrowanie po nowa sygnatura. Zarzucił brak ustosunkowania się w uzasadnieniu skarżonego postanowienia do kwestii podnoszonych przeze niego w piśmie 25 września 2012 r., szczególnie w zakresie rozpoznania wniosku o wyłączenie ze spraw do osobnego rozpoznania po inną sygnaturą sprawy z wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych oraz niedołączanie do akt tych spraw tego rodzaju pism (w aktach winna znaleźć się jedynie informacja o złożeniu przeze mnie wniosku o PP), a także kwestii zawierania informacji poufnych -wrażliwe, chronione tajemnicą, w tym skarbową (np. dotyczące mojego małoletniego syna i mojej sytuacji rodzinnej) i brak podstawy prawnej do umożliwienia poznania tych danych przez strony postępowania, z którym jak wynika z akt jest w konflikcie prawnym. Dodatkowo skarżący stwierdził, że osobną kwestią jest spraw uzyskania zaświadczenia z UM w kontekście konieczności poniesienia dodatkowych kosztów jego uzyskania, jakich ponieść nie może.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. - w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Skarżący domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, a więc przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Skarżący powyższych okoliczności nie wykazał. Z jego wniosku wynika jedynie, że na miesięczne utrzymanie pozostaje mu kwota ok. 1 000 zł, jednakże nie wyjaśnił w jaki sposób dysponuje tą kwotą, a w szczególności jakie ponosi koszty opłat za media, koszty wyżywienia itp. bieżące koszty utrzymania. Przede wszystkim jednak skarżący - mimo wezwania referendarza WSA - nie poparł swoich twierdzeń żadnymi dokumentami, poza dołączonym do wniosku komorniczym zajęciem rachunku bankowego na dług alimentacyjny. Wskazywane we wniosku o prawo pomocy kwoty dwóch kredytów oraz koszty ich obsługi, jak również debet w ROR nie znajdują żadnego potwierdzenia w jakichkolwiek dokumentach. Sąd nie jest więc w stanie ustalić, czy skarżący faktycznie zaciągnął kredyty, o jakich pisze we wniosku, a także w jakich kwotach i terminach ewentualne kredyty spłaca i jaki ma to wpływ na możliwość poniesienia przez niego kosztów sądowych.
Jedynie na podstawie zajęcia rachunku bankowego przez komornika można pośrednio ustalić, że skarżący jest zobowiązany do alimentowania syna w kwocie 600 zł miesięcznie, a z tytułu zaległości alimentacyjnych ma dług w wysokości 8 713,12 zł. Informacja ta nie jest jednak wystarczająca, by choć w części uwzględnić wniosek skarżącego o prawo pomocy.
W kontekście braku wystarczających informacji dotyczących stanu majątkowego skarżącego, brak przedłożenia zaświadczenia o posiadaniu lub braku pojazdów mechanicznych ze względu na (jak twierdzi skarżący) niemożność poniesienia kosztów uzyskania takiego zaświadczenia - nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Należy wskazać, że w niniejszej sprawie P. B. już wcześniej prawomocnie odmówiono przyznania prawa pomocy (postanowienie z dnia 30 marca 2011 r. Sąd nie mógł obecnie badać, czy od tego czasu sytuacja skarżącego uległa pogorszenia, bowiem jak wynika z uzasadnienia tego postanowienia przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy było również podanie niewystarczających informacji o sytuacji majątkowej skarżącego. Sąd nie był wówczas w stanie ustalić nawet tego, czy skarżący posiada dochód, czy pracuje, czy też pobiera rentę, gdyż oświadczenia skarżącego były w tym zakresie sprzeczne.
Odnosząc się do zarzutu podniesionego w sprzeciwie, iż wniosek jest rozpoznawany pod tą samą sygnaturą, co sprawa główna, "gdy tymczasem odpowiednie przepisy nakazują jej zrejestrowanie pod nową sygnaturą" należy wskazać, że nie ma przepisów, o których mówi skarżący. Zgodnie z art. 12a § 1 p.p.s.a. akta tworzy się dla każdej sprawy z zakresu, o którym mowa w art. 1. Natomiast art. 1 stanowi: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne)". Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie kreuje odrębnej sprawy sądowoadministracyjnej, a więc nie ma podstaw, by rejestrować go pod odrębną sygnaturą i zakładać w tym celu nowe akta. Dodatkowo, jak wynika z § 72 ust. 1 zarządzenia nr 11 Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych, w repertorium "SO" rejestruje się między innymi wnioski o prawo pomocy składane przed wpłynięciem skargi do wojewódzkiego sąd administracyjnego, jednak z chwilą założenia właściwych akt - po wpłynięciu skargi - akta sprawy "SO" należy do nich dołączyć. Nie ma więc podstaw prawnych by uwzględnić wniosek skarżącego o wyłączenie sprawy dotyczącej przyznania mu prawa pomocy do osobnych akt.
Biorąc powyższe pod uwagę należało przyjąć, że skarżący nie wykazał zasadności jego wniosku, wobec czego Sąd oddalił jego wniosek na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło