II SA/Kr 1280/14

WyrokWSA w Krakowie2014-10-21

Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Mariusz Kotulski, Agnieszka Nawara-Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy montaż dmuchanego balonu reklamowego o wysokości 12 metrów, mocowanego na wolnostojącym fundamencie o wymiarach 5,20 m x 5,20 m, wymaga pozwolenia na budowę, czy też wystarczy zgłoszenie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że planowany dmuchany balon reklamowy, ze względu na swoje parametry techniczne, wielkość i sposób umocowania na żelbetowym fundamencie, stanowi budowlę trwale związaną z gruntem w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. W związku z tym jego realizacja wymaga pozwolenia na budowę, a nie jedynie zgłoszenia. Naruszenie przepisów o doręczeniach elektronicznych przez organ pierwszej instancji nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ strona skarżąca i tak skutecznie dowiedziała się o decyzji i mogła podjąć działania prawne.
Stan faktyczny
Spółka "B" Sp. z o.o. złożyła zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na instalacji tablicy reklamowej, a następnie zastąpiła je zgłoszeniem montażu dmuchanego balonu reklamowego na fundamencie. Prezydent Miasta wniósł sprzeciw, uznając, że oba urządzenia są budowlami trwale związanymi z gruntem i wymagają pozwolenia na budowę. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów o doręczeniach elektronicznych oraz merytoryczne rozpoznanie dwóch spraw w jednym postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski (spr.) WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu w dniu 21 października 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi "B" Spółka z o. o. spółka komandytowa z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia 20 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych skargę oddala. Pismem z dnia [...] grudnia 2013r. "B[...]" Sp. z o.o. Sp. komandytowa z siedzibą w W. wystąpiła ze zgłoszeniem zamiaru wykonania robót budowlanych określonych jako: "instalacja tablicy reklamowej wraz z oświetleniem" na działce nr: [...],[...],[...], obr. [...],, przy ul. M. w K. Ww. spółka w piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. zatytułowanym "oświadczenie" poinformowała, że – "w uzupełnieniu do zgłoszenia z dnia [...].12.2013r. (...) zastępuje treść poprzedniego zgłoszenia, następującą treścią: "Montaż dmuchanego balonu o wys. 12 m z wy klejoną treścią reklamową, wykonany z materiału PCV mrozo i wodoodpornego wypełnionego helem, mocowanego na wolnostojącym fundamencie nie związanym na stale z gruntem o wymiarach 5,20 m x 5,20 m. Balon dodatkowo będzie mocowany do gruntu za pomocą linek i kotew oraz oświetlony." Prezydent Miasta K. decyzją nr [...] z [...] stycznia 2014 r., na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane (zwanej dalej w skrócie P.b.) oraz art. 104 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (zwanej dalej w skrócie k.p.a.), wniósł sprzeciw wobec zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie wolnostojących urządzeń trwale związanych gruntem: konstrukcji nośnej na fundamentach z tablicą reklamową o powierzchni 12,2 m x 27,4 m wraz z oświetleniem, a także balonu o wys. 12,00 m z materiału PCV mrozo i wodoodpornego wypełnionego helem, mocowanego na wolnostojącym fundamencie oraz oświetlonego; teren inwestycji działki nr: [...],[...],[...], obr. [...], przy ul. M. w K. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, że dokonano zgłoszenia dwóch różnych urządzeń reklamowych, których konstrukcje wsporcze są osadzone na fundamentach: tablicy reklamowej na 18 betonowych podstawach ,a także balonu na fundamencie żelbetowym o wym. 5,20 m x 5,20 m (125 ton) i dodatkowo mocowanego do gruntu za pomocą linek i kotew oraz, że są trwale związane z gruntem, są budowlami i nie można ich zrealizować metodą instalacji dlatego też wymagają uzyskania pozwolenia na budowę w formie decyzji administracyjnej. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła "B[...]"Sp. z o.o. Sp. komandytowa, reprezentowana przez pełnomocnika r.pr. K. K.., zarzucając naruszenie k.p.a. poprzez niedoręczenie decyzji za pomocą środków komunikacji elektronicznej (zgodnie z załączonym do zgłoszenia wnioskiem), rozpoznanie dwóch spraw administracyjnych jedną decyzją. Strona odwołująca wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania przez organ odwoławczy wywodząc powyższe z faktu niedoręczenia decyzji drogą elektroniczną. Wojewoda M. decyzją z dnia [...] marca 2014r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 81 ust. 1 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 poz. 1409), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z [...].01.2014 r. o wniesieniu sprzeciwu wobec zgłoszenia z 31.12.2013 r. w sprawie zamiaru wykonania robót budowlanych określonych jako: "Instalacja tablicy reklamowej wraz z oświetleniem "(...), zastąpionego treścią wniesioną pismem z 2.01.2014 r. "Montaż dmuchanego balonu o wys. 12 m z wyklejoną treścią reklamową, wykonany z materiału PCV mrozo i wodoodpornego wypełnionego helem, mocowanego na wolnostojącym fundamencie nie związanym na stale z gruntem o wymiarach 5,20 m x 5,20 m. Balon dodatkowo będzie mocowany do gruntu za pomocą linek i kotew oraz oświetlony" utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Odnosząc się do zarzutu strony, organ odwoławczy ustalił, że wydana w przedmiotowej sprawie decyzja Prezydenta Miasta K. w formie pisemnej, po dwukrotnym awizowaniu przez pracownika operatora pocztowego, została odebrana przez pełnomocnika inwestora [...].01.2014 r., pomimo faktu, ze inwestor wniósł o doręczanie wszelkich pism na adres skrzynki na elektronicznej. Zdaniem Wojewody M., oznacza to zatem, iż organ I instancji dostarczając decyzję pisemnie sposobem tradycyjnym, nie uwzględniając wniosku inwestora naruszył przepis art. zaskarżenia, zatem takie naruszenie prawa nie miało wpływu na wynik sprawy. Ponadto, według organu II instancji, decyzja dotycząca sprzeciwu wydana przez Prezydenta Miasta K. wobec zamiaru wykonania robót budowlanych, powinna odnosić się jedynie do montażu dmuchanego balonu, gdyż zastąpienie przez inwestora treści pierwotnego zgłoszenia nową treścią, w ocenie organu, anulowało pierwotną treść tego zgłoszenia (dotyczącą instalacji tablicy reklamowej wraz z oświetleniem). Uznano, że wskazany przez inwestora wolnostojący fundament o wymiarach 5,20 m x 5,20 m będzie zapewniać stabilność i zabezpieczy nośnik reklamowy - balon przed działaniem czynników zewnętrznych i tym samym, balon, zgodnie z art. 3 pkt 3 Pb jest budowlą, wolnostojącym trwale związanym z gruntem urządzeniem reklamowym, niewymienionym w katalogu obiektów zawartych w art. 29 Pb, dlatego też, nie może być zrealizowany w trybie zgłoszenia. W ww. przepisie wymienione są bowiem obiekty i roboty budowlane, które mogą być zrealizowane w oparciu o zgłoszenie lub ich realizacja nie wymaga żadnych działań formalnych ze strony inwestora. Katalog ten stanowi zbiór zamknięty, co oznacza, że tylko wyszczególnione w nim obiekty nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła ‘B[...]" Sp. z o.o. Sp. komandytowa, reprezentowana przez pełnomocnika r.pr. K. K.., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy, w szczególności: a) przepisu art. 391 § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż pomimo niedoręczenia stronie decyzji drogą elektroniczną, decyzja została skarżącemu skutecznie doręczona, b) przepisu art.62 k.p.a. poprzez merytoryczne rozpoznanie dwóch spraw administracyjnych, zakończonych wydaniem decyzji administracyjnej w jednym postępowaniu, mimo braku przesłanek do łącznego rozpoznania spraw, c) przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 oraz art. 107 k.p.a. d) w konsekwencji powyższego, naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i orzeczenie o utrzymaniu w mocy decyzji wnoszącej sprzeciw w sytuacji, gdy właściwym było uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Powołując się na powyższe, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda M. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Omówienie motywów wydanego rozstrzygnięcia należy rozpocząć od przypomnienia, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli dokonywanej przez sąd z punktu widzenia kryterium legalności w rozpoznawanej sprawie jest zaskarżona decyzja Wojewody M., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru wykonania opisanych robót budowlanych. Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W pierwszej kolejności godzi się jednak odnieść do silnie akcentowanego przez stronę skarżącą zarzutu uchybienia przez organ przepisowi art. 391 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż pomimo niedoręczenia stronie decyzji drogą elektroniczną, doszło do skutecznego jej doręczenia. Wyżej powołany przepis stanowi, że doręczenie następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, jeżeli strona lub inny uczestnik postępowania wystąpił do organu administracji publicznej o doręczenie albo wyraził zgodę na doręczenie mu pism za pomocą tych środków. Ponadto podkreślenia wymaga to, że organy obu instancji doręczały decyzje pełnomocnikom strony skarżącej za pomocą operatora pocztowego, to jest zgodnie z przepisem art. 39 k.p.a. Doręczenia te wywierały skutek, albowiem strona skarżąca wniosła odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej, a następnie złożyła skargę do sądu administracyjnego. Nie można zatem w tych okolicznościach powiedzieć, że na skutek zaniechania doręczenia elektronicznego strona została pozbawiona możliwości działania, czy też uniemożliwiono jej podejmowanie określonych kroków prawnych. Dodatkowo sama strona skarżąca w treści skargi podała datę doręczenia jej decyzji wojewody, a zatem przyznała, że decyzję tę jej doręczono. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości pogląd wyrażony przez WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 18 września 2013 r. sygn. II SA/Wr 420/13, z którego wynika, że art. 39¹ § 1 k.p.a. nie wyłącza zasady pisemności postępowania administracyjnego. Jeśli więc doręczenie decyzji nastąpiło do rąk adresata (lub jego pełnomocnika), choćby w formie papierowej, to nie można powiedzieć, że nie doszło do doręczenia decyzji w jeden z przewidzianych przez k.p.a. sposobów. Tak doręczona decyzja administracyjna wchodzi więc do obrotu prawnego, bowiem strona miała możliwość zapoznania się z jej treścią. Niedopuszczalna byłaby natomiast sytuacja odwrotna, a mianowicie gdyby organ doręczył decyzję w formie dokumentu elektronicznego, mimo iż strona o to nie wnioskowała i nie uzyskano na to jej zgody. Takie doręczenie nie wywołałoby skutku, a to z tej przyczyny, że nie można by było uznać, że strona miała możliwość zapoznania się z decyzją. Racjonalny ustawodawca wychodzi bowiem z założenia, że umiejętność czytania jest powszechna (stąd zasada pisemności postępowania), natomiast nie jest powszechne posiadanie komputera z dostępem do internetu (stąd warunkowy charakter doręczeń elektronicznych). W realiach niniejszej sprawy wymaga jednak zauważenia, że pomimo, iż doszło do naruszenia przepisu art. 39¹ § 1 k.p.a. na etapie doręczenia decyzji organu l instancji, jednak naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Nie budzi wątpliwości, że przywoływany wniosek o doręczenie elektroniczne został w sprawie złożony, choć zdaniem Sądu nie zostało to w sposób przejrzysty wyartykułowane przez skarżącą spółkę. Żądanie doręczania pism za pośrednictwem komunikacji elektronicznej znajduje się w jednym z licznych pism dołączonych do formularza zgłoszenia, a w zasadzie został "wpleciony" w treść str. 4 pisma określonego mianem "Oświadczenie Inwestora do zgłoszenia z dnia [...].12.2013 r.- ul M. w K." (k. [...] i n. akt administracyjnych), w którym na siedmiu stronach zacytowano przepisy prawne związane ze zgłoszeniem robót budowlanych. Z uzasadnień wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych wynika, że jest to częsty model działania skarżącej spółki oraz spółek z nią powiązanych, powtarzający się w licznych sprawach zgłoszeń rozpatrywanych przez organy administracji (vide: wyroki WSA w Krakowie z dnia 4 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 85/14, WSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1710/13, WSA we Wrocławiu z dnia 18 września 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 420/13, z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 182/13, WSA w Gliwicach z dnia 14 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 648/13, WSA w Poznaniu z dnia 20 czerwca 2013 r., II SA/Po 357/13, WSA w Gdańsku z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 125/13). Wydaje się, że spółka prawa handlowego zawodowo trudniąca się szeroko rozumianą działalnością reklamową (wypis z KRS w aktach sprawy) winna jednak wykazać nieco więcej staranności w zgłaszaniu tak istotnych żądań. Nie zwalnia to oczywiście organu od obowiązku wzięcia pod uwagę wniosków strony co do sposobu doręczenia. Sąd rozpoznający skargę przyjął do wiadomości orzeczenia innych sądów cytowane w skardze, a dotyczące doręczeń, jednak ich analiza wykazała, że zapadły one w odmiennych okolicznościach faktycznych i jako takie nie mogą mieć wpływu na tok rozumowania sądu w niniejszej sprawie. Trzeba przecież pamiętać, że sąd administracyjny mógłby uchylić decyzję z powodu naruszenia przepisów postępowania, jeśli naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie opisane naruszenie procedury administracyjnej nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a zatem nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Kończąc ten wątek rozważań wskazać trzeba także na niekonsekwencję skarżącej spółki, która pomimo zgłoszenia żądania doręczania jej pism za pośrednictwem komunikacji elektronicznej (wspominane pismo z dnia [...] grudnia 2013 r.) sama na późniejszym etapie postępowań administracyjnych składała kolejne pisma w tradycyjnej formie pisemnej (na etapie odwoławczym samo odwołanie z dnia [...] lutego2014 r.). Przechodząc zaś do oceny zaskarżonej decyzji, należy zauważyć, że materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), w którym uregulowana została instytucja zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych. Jak wskazuje się w literaturze prawniczej, instytucja ta stanowi swego rodzaju substytut pozwolenia na budowę, a ściślej wniosku o pozwolenie na budowę (por. Z. Niewiadomski, Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2006, s. 366). Na skutek zgłoszenia zamiaru budowy wszczyna się zatem szczególne postępowanie administracyjne mające na celu ustalenie przez właściwy organ architektoniczno-budowlany, czy zamierzona budowa lub roboty budowlane są zgodne z wymogami prawa. Konsekwencją tego postępowania jest albo możliwość realizacji tych robót albo brak takiej możliwości, ze względu na niedopuszczenie do tego przez organ. Zgodnie natomiast z art. 30 ust. 2 Prawa budowanego w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2, oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji. Natomiast zawiadomienie jest alternatywną formą załatwienia sprawy, która z natury swej musi być wszczęta na żądanie strony (wniosek). Zgłoszenie zamiaru budowy czy zmiany sposobu użytkowania właściwemu organowi, zaliczane jest do czynności materialno-technicznych (czynności faktyczno-prawne), bowiem dokonanie zgłoszenia jest pewnym zdarzeniem, któremu ustawa przypisuje określone skutki prawne, podobne bądź identyczne jak te, które mogłyby zaistnieć na podstawie indywidualnego aktu administracyjnego - decyzji. Wniesienie sprzeciwu przez organ od dokonanego zgłoszenia, stanowi punkt zwrotny w tym postępowaniu z uwagi na to, że tak wydana decyzja jest pierwszym indywidualnym aktem władczym w sprawie, który podlega zaskarżeniu zgodnie z przepisami k.p.a., co inicjuje nowy etap tego postępowania. Wobec powyższego Sąd rozpoznający skargę zaaprobował pogląd wyrażany już w orzecznictwie sądowym, że dokonanie zgłoszenia wszczyna postępowanie administracyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jednak nie mają do tego postępowania w pełni zastosowanie przepisy Kodeksu, co wynika ze specyfiki tego postępowania. Postępowanie w sprawie zgłoszenia nie jest prowadzone na wniosek inwestora ani też z urzędu, lecz w wyniku dokonanej przez inwestora czynności wywołującej skutki procesowe (wszczęcie postępowania w sprawie zgłoszenia). Zgłoszenie jest czynnością o znaczeniu materialnoprawnym, która jest traktowana tak jak żądanie wszczęcia postępowania, jednakże niewątpliwie nie stanowi ono żądania wszczęcia tego postępowania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2005 r., sygn. akt II OSK 197/05, orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca w dniu [...] stycznia 2014 r.(data wpływu do organy i instancji) zgłosiła zamiar wykonania robót budowlanych polegających na "instalacji tablicy reklamowej wraz z oświetleniem" na działce nr: [...],[...],[...], obr. [...], przy ul. M. w K. Następnie ww. spółka w piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. zatytułowanym "oświadczenie" poinformowała, że – "w uzupełnieniu do zgłoszenia z dnia [...].12.2013r. (...) zastępuje treść poprzedniego zgłoszenia, następującą treścią: "Montaż dmuchanego balonu o wys. 12 m z wy klejoną treścią reklamową, wykonany z materiału PCV mrozo i wodoodpornego wypełnionego helem, mocowanego na wolnostojącym fundamencie nie związanym na stale z gruntem o wymiarach 5,20 m x 5,20 m. Balon dodatkowo będzie mocowany do gruntu za pomocą linek i kotew oraz oświetlony." Zatem słusznie organ odwoławczy, wobec wprost i wyraźnie wyartykułowanego przez stronę skarżącą żądania modyfikacji pierwotnego zgłoszenia, przedmiotem postępowania administracyjnego uczynił montaż wyżej opisanego dmuchanego balonu. Mając powyższe na uwadze zarzut o niezgodnym z procedurą administracyjną połączeniu w jednym postępowaniu dwóch zgłoszeń należy uznać za bezpodstawny. Podstawą do wniesienia sprzeciwu było uznanie przez organ, że zgłoszone przez inwestora roboty budowlane objęte są obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. W art. 28 ust. 1 tej ustawy sformułowana została ogólna zasada, zgodnie z którą roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zasada ta nie ma jednak charakteru bezwzględnego, gdyż w art. 29 ustawy określony został katalog zamknięty robót budowlanych, które nie wymagają pozwolenia na budowę. W art. 30 ustawy wskazane natomiast zostały roboty budowlane, które co prawda nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, ale co do których istnieje obowiązek zgłoszenia ich właściwemu organowi. Wśród robót budowlanych, które nie wymagają pozwolenia na budowę, lecz zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy konieczne jest ich zgłoszenie, wskazane zostały - w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy - roboty polegające na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Do wykonania powyższych robót można przystąpić po upływie 30 dni od dnia doręczenia organowi zgłoszenia, jeżeli w tym terminie właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniesie sprzeciwu w formie decyzji - art. 30 ust. 5 ustawy. Natomiast jedną z przesłanek wniesienia sprzeciwu przez organ, w myśl art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy, jest zgłoszenie wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie organy obu instancji zgodnie przyjęły, powołując się na przepis art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy, że objęty zgłoszeniem strony skarżącej nośnik reklamowy – balon jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy, której wykonanie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Stosownie do powyższego odnotować trzeba, że przepisy Prawa budowlanego przewidują dwa rodzaje urządzeń reklamowych. Pierwsze, wymienione jako budowle w przepisie art. 3 pkt 3 ustawy wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, na które wymagane jest pozwolenie na budowę. Drugie, to tablice i urządzenia reklamowe, na instalowanie których jest wymagane jedynie, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy, dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi. W tym miejscu wyjaśnić przyjdzie, że definicję robót budowlanych ustawodawca zawarł w przepisie art. 3 pkt 7 ustawy, ale wśród wymienionych robót brak jest pojęcia "instalacja". Powyższy przepis wymienia natomiast pojęcie "montaż". W świetle uregulowań ustawy nie może być jednak żadnych wątpliwości, że roboty polegające na instalowaniu urządzeń reklamowych ustawodawca traktuje jako rodzaj robót budowlanych. Wprawdzie oba pojęcia nie zostały w ustawie wyjaśnione, jednak stosując wykładnię językową uznać trzeba, że "instalowanie" oznacza "zakładanie, montowanie urządzeń technicznych" (por. "Uniwersalny słownik języka polskiego" pod red. S. Dubisza, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2003, Tom I, s. 1221), a "montaż" to "składanie maszyn, aparatów, urządzeń z gotowych części; zakładanie, instalowanie urządzeń technicznych", łączenie oddzielnych części w całość (Tom II s. 712). W związku z przytoczonymi definicjami nie sposób nie zauważyć, że pojęcie "instalacja" zakłada związek techniczny lub funkcjonalny z istniejącym już wcześniej obiektem i odnosi się do robót budowlanych na obiektach (por. wyroki NSA: z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 514/10, LEX nr 1080332; z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1405/10, LEX nr 1151867; z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1623/10, LEX nr 1134663). Dla klasyfikacji urządzeń reklamowych nie jest istotne, w jaki sposób inwestor zamierza zrealizować urządzenie reklamowe, albowiem nie od sposobu wykonania robót budowlanych będzie zależało, czy ma być ono budowane, czy też instalowane. W przypadku urządzeń reklamowych, dla ustalenia, czy dotyczące ich roboty budowlane mieszczą się w zakresie robót budowlanych określonych w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy, czy też stanowią budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy, polegającą na wykonaniu w określonym miejscu wolnostojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego, która nie została objęta zakresem art. 29 ust. 1 ustawy, ważne jest ustalenie, czy planowane prace zmierzają do wykonania urządzenia reklamowego będącego budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy. Zasadnicze znaczenie w tym przypadku będą zatem miały parametry techniczne urządzenia, a zwłaszcza jego wielkość i sposób związania z gruntem. Dostrzec należy, że w Prawie budowlanym nie wskazano wprost, jakie przesłanki przesądzają o uznaniu obiektu za trwale związany z gruntem. W tym zakresie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany został pogląd, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że o tym, czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, ani technologia wykonania fundamentu, możliwości jego szybkiego zdemontowania, jak i przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to, czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (por. wyroki NSA: z dnia 22 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 794/12; z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 271/12; z dnia 1 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2558/10; z dnia 27 października 2011., sygn. akt II OSK 1561/10; z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1405/10; z dnia 8 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1302/10, zamieszczone na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy, celowe jest przypomnienie, że zgłoszenie dotyczy montażu dmuchanego balonu o wysokości 12m z wyklejoną treścią reklamową, wykonanego z materiału PCV mrozo i wodoodpornego wypełnionego helem, mocowanego na wolnostojącym fundamencie o wymiarach 5,20 m x 5,20 m. Balon dodatkowo będzie mocowany do gruntu za pomocą linek i kotew oraz oświetlony. W ocenie Sądu, parametry techniczne planowanego urządzenia reklamowego, a zwłaszcza jego wielkość oraz umocowanie na żelbetowym fundamencie (125 ton) świadczą o tym, że stanowi ono trwale związane z gruntem wolno stojące urządzenie reklamowe. Posadowienie balonu jest bowiem na tyle trwałe i stabilne, że utrzyma całą ustawioną na nim konstrukcję, uniemożliwiając jej przesunięcie w inne miejsce, czy też zniszczenie przez działanie sił przyrody. Wyjaśnić również należy, że o tym, czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce. Nie jest więc decydujące, czy fundament jest zagłębiony w gruncie. Nadto, żaden z przepisów ustawy Prawo budowlane nie uzależnia kwalifikacji obiektu od tego, jaką metodą jest on budowany, ale znaczenie ma to, czy w wyniku robót budowlanych zostanie wybudowany w określonym miejscu obiekt budowlany (por. cyt. wyżej wyrok NSA z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 271/12). W świetle powyższego stwierdzić przyjdzie, że organy decyzyjne prawidłowo uznały, iż planowany obiekt spełnia kryterium trwałego połączenia z gruntem i w konsekwencji stanowi budowlę, o jakiej mowa w art. 3 pkt 3 ustawy, którego realizacja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Tym samym brak jest podstaw do zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy, co uzasadniało wniesienie przez organ sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania przez stronę skarżącą ww. obiektu. Podsumowując, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji podjęły w toku postępowania wszelkie wymagane przez ustawodawcę czynności i wywiązały się z obowiązków nałożonych na nie przepisami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. W tym stanie rzeczy, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło