II SA/Kr 1280/21

WyrokWSA w Krakowie2022-02-04

Skład orzekający: WSA Paweł Darmoń, WSA Mirosław Bator, WSA Małgorzata Łoboz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku garażu, który został samowolnie zmieniony na budynek mieszkalny, pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego, nakazując przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku garażu, który został samowolnie zmieniony na budynek mieszkalny. Działanie to było uzasadnione, ponieważ zmiana sposobu użytkowania nastąpiła pomimo wniesienia sprzeciwu przez Starostę, a inwestor nie wykazał, aby zmiana ta była związana z przeciwdziałaniem COVID-19, co mogłoby uzasadniać inne postępowanie w okresie zawieszenia przepisów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku garażu na budynek mieszkalny przez inwestora J. Z. Pomimo wniesienia sprzeciwu przez Starostę w dniu 27 lipca 2020 r. wobec zgłoszeń zmiany sposobu użytkowania, inwestor przystąpił do użytkowania obiektu jako mieszkalnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, co zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Inwestor złożył skargę do WSA, zarzucając m.in. wadliwość decyzji Starosty i powołując się na okres zawieszenia przepisów Prawa budowlanego związany z COVID-19.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Protokolant : referent sądowy Kamila Maśloch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2022 r. w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] października 2021 r., znak: [...] w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego skargę oddala. Uzasadnienie: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. S. dla Powiatu N. decyzją z dnia 29 września 2020 r., znak: [...], na podstawie art. 71a ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz. U. 2020 r. poz. 1333 z późn. zm.), po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku garażu położonego na dz. [...] w W. gm. C. na budynek mieszkalny, nakazał inwestorowi J. Z. przywrócić poprzedni sposób użytkowania ww. budynku jako garażu. W uzasadnieniu organ podał, że przedmiotem prowadzonego postępowania była samowolna zmiana sposobu użytkowania istniejącego budynku garażu na budynek mieszkalny na dz. nr [...] w W. , gdzie inwestorem był J. Z.. Zmiana nastąpiła pomimo wniesienia sprzeciwu decyzjami Starosty [...] znak [...] i [...] z dnia 27 lipca 2020 r. Fakt wskazanej zmiany utrwalony został w protokole z kontroli podpisanym przez inwestora. Powyższe ustalenia nie zostały podważone przez inwestora, który dodatkowo potwierdził stwierdzone okoliczności pismem z dnia 8 września 2020 r. Na funkcję mieszkalną budynku wskazują wyraźnie: wyposażenie, układ funkcjonalno-przestrzenny jak i komplet instalacji i urządzeń budowlanych wymaganych i charakterystycznych dla mieszkania, a nie garażu. W tym zakresie nie dano wiary wyjaśnieniom złożonym przez inwestora do protokołu z kontroli. Zmiana sposobu użytkowania garażu na mieszkanie wyczerpuje hipotezę normy prawnej zawartej w art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W przypadku stwierdzenia samowolnej zmiany sposobu użytkowania (bez zgłoszenia lub pozwolenia) organ nadzoru budowlanego (PINB) prowadzi stosowne postępowanie legalizacyjne - art. 71a ust. 1-3 PBU, z zastrzeżeniem jednak sytuacji przystąpienia do użytkowania pomimo wniesienia sprzeciwu - ust. 4 art. 71a ustawy Prawo budowlane. J. Z. wniósł odwołanie od decyzji, kwestionując wniesienie przez Starostę N. sprzeciwu wobec jego zgłoszeń. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 1 października 2021 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 71a ust. 4 ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w mocy W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że decyzją z dnia 27 lipca 2020 r., znak: [...] Starosta [...] po rozpatrzeniu zgłoszenia inwestora J. Z., które wpłynęło w dniu 3 czerwca 2020 r. wniósł sprzeciw w przedmiocie przystąpienia do zmiany sposobu użytkowania garażu położonego na działce nr [...] w obrębie ewid. W. , gm. C. na budynek rekreacji indywidualnej. Decyzją z dnia 27 lipca 2020 r., znak: [...] Starosta [...] po rozpatrzeniu zgłoszenia inwestora J. Z., które wpłynęło w dniu 3 czerwca 2020 r. wniósł sprzeciw w przedmiocie przystąpienia do zmiany sposobu użytkowania garażu położonego na działce nr [...] w obrębie ewid. W. , gm. C. na budynek mieszkalny. W dniu 24 sierpnia 2020 r. upoważnieni pracownicy PINB w obecności J. Z. przeprowadzili kontrolę zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku garażowego. Podstawą materialnoprawną skarżonej decyzji jest art. 71a ust. 4 w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 471). Definicję zmiany sposobu użytkowania zawarto w art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Organ I instancji w dniu 24 sierpnia 2020 r. podczas wykonywania czynności kontrolnych stwierdził m.in. iż cyt. "Na terenie dz. nr [...] w m. W. zlokalizowany został obiekt o konstrukcji murowanej gospodarczy poddasze nieużytkowe z dachem dwuspadowym kryty blachą. Obiekt wyposażony w instalacje wodociągową (z małej studni), kanalizację (zbiornik na nieczystości) oraz energetykę (przyłącz kablem ziemnym) Obiekt pełni funkcję rekreacyjną." Tym samym przystąpiono do zmiany sposobu użytkowania pomimo decyzji Starosty [...]. Organ odwoławczy podkreślił, że dokumentacja fotograficzna sporządzona przez organ I instancji wyraźnie dokumentuje, iż obiekt nie pełni funkcji garażu. Przemawia za tym znajdujące się w obiekcie wyposażenie, m.in. takie jak: biurka, krzesło, szafy, kwiaty, lodówka, mikrofalówka, w pełni wyposażona toaleta. Co więcej sam inwestor wskazuje, iż zmienił sposób użytkowania przedmiotowego obiektu. Cytując art. 71 ust. 2 ustawy Prawo budowlane organ II instancji stwierdził, że nastąpiła samowolna zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu z garażu na budynek mieszkalny. Zmiana sposobu użytkowania garażu niewątpliwie spowodowała zmianę warunków użytkowania przedmiotowego obiektu w zakresie bezpieczeństwa pożarowego i higieniczno - sanitarnego. Taka zmiana sposobu użytkowania wymagała uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Opisane wyżej rozstrzygnięcia Starosty [...] zapadły w związku z dokonaną oceną, iż zmiana sposobu użytkowania obiektu, o którą wnosił inwestor wymaga wykonania robót budowlanych, objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Przedmiotowy obiekt pomimo wniesionych sprzeciwów użytkowany jest jako obiekt mieszkalny, co wyczerpuje przesłankę z art. 71 a ust. 4 ustawy Prawo budowlane. J. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.. Skarżący zarzucił, że organ odwoławczy nie uwzględnił argumentów o wadliwości decyzji Starosty [...] z dnia 27 lipca 2020 r. znak: [...]) wnoszącej sprzeciw wobec zmiany sposobu użytkowania garażu (G) 35 zabudowy na Budynek Rekreacji Indywidualnej (BRI) 35 zabudowy. Skarżący nadmienił że zgłoszenie zamiaru zmiany sposobu użytkowania obiektu dokonał w dniu 28 maja 2020 r. tj. w okresie obowiązywania zawieszenia przepisów prawa budowlanego na okres od 8 marca 2020 r. do 5 września 2020 r. zgodnie z art. 12 ustawy z 2 marca 2020 r. poz. 374 (Covid-19). W związku z powyższym nałożenie obowiązku uzupełnienia zgłoszenia o dokumenty było niedopuszczalne. Skarżący stwierdził ponadto, że część dokumentów dostarczył, a odnośnie pozostałych wezwanie było niezasadne. Wskazał również, że stwierdzenie nieważności decyzji Starosty, o co wnioskował byłoby równoznaczne z wyrażeniem milczącej zgody na zmianę sposobu użytkowania. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wyjaśnił, że samowolna zmiana sposobu użytkowania garażu na budynek mieszkalny nie może być uznana za przeciwdziałanie epidemii. Zdaniem organu musi być wyraźnie zachowany związek przyczynowo - skutkowy między danym działaniem a tym, czy ono zwalcza, ogranicza bądź broni przed COVID-19. Jeśli inwestycja służy bądź może służyć także innemu celowi, to nie podlega pod art. 12 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna. Przedmiotem kontroli jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (MWINB) z dnia 1 października 2021 r., w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku garażu położonego na dz. [...] w W. gm. C. na budynek mieszkalny, nakazująca inwestorowi J. Z. przywrócić poprzedni sposób użytkowania ww. budynku jako garażu. Jest to bardzo istotne stwierdzenie wobec zarzutów odwołania, które w części dotyczą sprzeciwów wniesionych w innych sprawach. Istnienie tych sprzeciwów było tylko przesłanką rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a nie jego sednem. Skarżący mógł skarżyć wspomniane sprzeciwy odrębnie, czego nie uczynił i decyzje wnoszące sprzeciw są obecnie ostateczne i prawomocne. Stąd Sąd w niniejszym postępowaniu nie będzie oceniał, czy prawidłowo wystosowano w innych sprawach wezwanie o brakujące dokumenty, gdyż nic z tego nie wyniknie; sprawy te są zakończone. Na marginesie jedynie, w odniesieniu do zarzutu że wezwanie o dokumenty miało miejsce w okresie obowiązywania zawieszenia przepisów prawa budowlanego na okres od 8 marca 2020 r. do 5 września 2020 r. stwierdzić trzeba, że zgodnie z art. 12 ust. 2 i 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (DZ.U. 2021.2095), zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 wymagają niezwłocznego poinformowania organu administracji architektoniczno – budowlanej, a w informacji tej należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Niezależnie od tego, że chodzi o inną sprawę ( w zasadzie sprawy, gdyż były dwa sprzeciwy co do zmiany na budynek mieszkalny i budynek rekreacji indywidualnej – k. 11 i 12 akt adm. I inst.) – stwierdzić trzeba, że skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu, z którego by wynikało, iż zawiadomił właściwe organy o tym, iż planuje zmianę sposobu użytkowania garażu w związku z przeciwdziałaniem COVID-19. Tym samy argumenty podniesione w tym zakresie nie są poparte żadnym dowodem, niezbędnym w świetle ustawy. Powstaje zatem pytanie, czy nastąpiła zmiana sposobu użytkowania pomimo wniesienia sprzeciwu o którym mowa w art. 71 ust. 3-5 p.b., gdyż taka sytuacja wymaga od organu nadzoru budowlanego przywrócenia, w drodze decyzji, poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części ( art. 71a ust. 4 p.b.). Jest to decyzja o charakterze związanym, to znaczy, że w sytuacji zajścia hipotezy przepisu, to jest wniesienia sprzeciwu co do zmiany sposoby użytkowania obiektu i następnie stwierdzenia takiej zmiany, organ obowiązany jest wydać wskazywaną decyzję. Przypomnieć trzeba, że w dniu 17 maja 2018r. do organu wpłynęło zgłoszenie skarżącego o zamiarze budowy na działce nr [...] wolnostojącego garażu o pow. 35 m2 /k.5 akt adm./. Następnie skarżący dokonał dwóch zgłoszeń zamiaru zmiany sposobu użytkowania tego garażu na budynek mieszkalny oraz na budynek rekreacji indywidualnej. Od dokonanych zgłoszeń organ wniósł sprzeciwy z dnia 27 lipca 2020r./k.11 i 12 akt adm./. Następnie w dniu 24 września 2020r. przeprowadzono w terenie czynności wyjaśniające, które wykazały, że w budynek na działce nr [...] jest przystosowany w całości do zamieszkania. Załączone zdjęcia obrazujące wnętrze budynku nie pozostawiają Sądowi co do tego żadnej wątpliwości /k.13 i 6-7/. Wobec tego nie ulega kwestii, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego pomimo wniesienia co do tego sprzeciwu, a więc organ I instancji prawidłowo zastosował dyspozycję art. 71a ust. 4 p.b. (tj. nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku). Z wymienionych przyczyn, skoro skarga nie miała uzasadnionych podstaw, na zas. art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło