II SA/Kr 1281/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi U. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 29 sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Wójt Gminy decyzją z dnia 11 lipca 2013r., znak: [...] orzekł o umorzeniu postępowaniaadministracyjnego w sprawie odprowadzenia wód oraz ścieków z działek [...], [...], [...] oraz [...] na grunty sąsiednie położone w miejscowości W. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 28 czerwca 2013r. stwierdzono, że nie zostały naruszone stosunki wodne, a na działkach został zachowany naturalny spływ wody opadowej. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła U. Z., wskazując na usytuowanie jej nieruchomości w tym budynkowej znacznie poniżej pól uprawnych z których spływa podczas opadów woda podtapiając nieruchomość odwołującej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 29 sierpnia 2013r. nr [...],na zasadzie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. - prawo wodne (Dz.U. z 2012 r., Nr 145) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż art. 29 ust. 1 i 3 ustawy Prawo wodne nie zobowiązuje organu wykonawczego gminy do ustalenia wszelkich przyczyn danego stanu wody na gruncie zgłaszającego roszczenie, ale nakazuje właściwemu organowi wyjaśnienie, czy powstałe szkody mogą być następstwem zmiany stanu wody na gruncie sąsiednim, co do którego zgłoszono roszczenie. Postępowanie administracyjne, prowadzone na podstawie art. 29 ustawy Prawo wodne ma wykazać zasadność nakazania właścicielowi danego gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, o którym mowa w tym przepisie. Z omawianego unormowania nie można wywieść istnienia po stronie organów obowiązku podjęcia działań zmierzających do ukształtowania inaczej niż dotychczas istniejących stosunków wodnych w terenie. Przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte z urzędu po wpłynięciu wniosku U. Z. o podjęcie kroków w celu rozwiązania konfliktu wynikającego z napływu wód i nanoszenia ziemi na działkę U. Z. z pola uprawnego m.in. A. M.. Organ I instancji podjął z urzędu postępowanie o czym zawiadomił strony i wyznaczył oględziny w terenie. Podczas wizji lokalnej w dniu 28.06.2013r. ustalono, że w czasie silnych opadów woda naturalnie spływa z działek [...] i [...], [...] na działkę która jest położoną niżej o nr [...]. Ustaleń tych nie kwestionuje odwołująca wskazując, że jej gospodarstwo rolne wraz z budynkami mieszkalnymi i gospodarczymi znajduje się poniżej sąsiadujących pól uprawnych, a sąsiadujące pola uprawne są nachylone w kierunku domu, który co do tych pól jest położony pod bardzo dużym kątem i spadkiem. W związku z takim ukształtowaniem następuje po ulewnych deszczach napływ wód i błota. Zdaniem Kolegium w rozważanej sprawie nie nastąpiła zmiana stosunków wodnych spowodowana działaniami jakiejś osoby lecz napływ wód wynika ze stanu zastanego i niekorzystnego ukształtowania terenu. Przepis art. 29 ustawy prawo wodne nie daje w takiej sytuacji możliwości nakazania jakiejś osobie przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom np. wykonania rowu czego żąda odwołująca. Zdaniem Kolegium, materiał dowodowy w powiązaniu z twierdzeniami odwołania jest niesprzeczny. Niekorzystne ukształtowanie terenu w powiązaniu z brakiem zmiany istniejącego kierunku spływu wód świadczy o braku spełnienia przesłanek z art. 29 ustawy Prawo wodne. Skargędo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła U. Z. zarzucając, iż nie chodzi o zmianę kierunku i spływu wody ale o to, aby woda mieściła się w swoim korycie i by nie przelewała się na posesję skarżącej. Wskazała ona, że kwestia zalewania gruntów skarżącej wynika ze sposobu zagospodarowania działki ornej przez jej sąsiada. Wskazała przy tym na konflikt sąsiedzki i brak dobrej woli ze strony sąsiada rozwiązania problemu. Na rozprawie dniu 10 stycznia 2014r. H. Z. wniósł o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym, gdyż jest współwłaścicielem działki nr [...] na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej, co wynika z przedstawionego na rozprawie postanowienia Sądu Rejonowego w Wadowicach Wydział I Cywilny z dnia [...] stycznia 2012r. sygn. [...] (k.31). W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia art. 10 § 1 kpa poprzez nie uznanie przez organy za stronę tego postępowania, H. Z., pomimo tego, że jest on współwłaścicielem działki nr [...] na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej wraz ze skarżącą U. Z., co wynika z przedstawionego na rozprawie w dniu 10 stycznia 2014r. postanowienia Sądu Rejonowego w Wadowicach Wydział I Cywilny z dnia [...] stycznia 2012r. sygn. [...] (k. 31). Pomijając tę okoliczność organy nie zapewniły H. Z. prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym także nie umożliwiły mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jest to o tyle dodatkowo istotne, iż przeprowadzone postępowanie wyjaśniające ograniczyło się jedynie do oględzin, o których zamiarze przeprowadzenia H. Z. nie został powiadomiony, co narusza art. 79 § 1 i 2 kpa, a tym samym w zakresie tego dowodu uniemożliwiono mu wyrażenie swojego stanowiska. Jak wynika z protokołu oględzin nie ustalono w ich trakcie jaki jest stan i sposób zagospodarowania działek sąsiednich tj. nr [...], [...] oraz [...] względem działki nr [...], wobec których podnoszono w trakcie postępowania zarzut nieprawidłowego oddziaływania w zakresie spływu wody na działkę nr [...]. W trakcie tych oględzin ustalono jedynie, że działka nr [...] znajduje się poniżej poziomu tychże działek. Samo stwierdzenie faktu położenia działek w zakresie ich poziomów, bez ustalenia czy nastąpiła zmiana sposobu zagospodarowania działek sąsiednich względem skarżącej mających wpływ na zmianę stosunków wodnych, nie wyczerpuje wszystkich okoliczności jakie winny ustalić organy, w zakresie oceny czy doszło do zmiany stosunków wodnych. W ponownie prowadzonym postępowaniu i po prawidłowym zapewnieniu wszystkim stronom, w tym H. Z., udziału w postępowaniu, organy winny jednoznacznie ustalić w zakresie przesłanek zawartych w art. 29 ustawy prawo wodne, czy na przedmiotowym terenie doszło do naruszenia stosunków wodnych, w tym zbadać podnoszone przez skarżącą zarzuty dotyczące zmiany sposobu zagospodarowania działek przez sąsiadów skarżącej np. poprzez zasypywanie istniejących dotychczas miejsc umożliwiających swobodny spływ wody. Dodać przy tym należy, że jeśli z dokonanych przez organ ustaleń wynikać będzie, że nie doszło do zmiany stanu wód na w/w gruntach, brak będzie podstaw do zastosowania przez organ art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" i "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a.