II SA/Kr 1282/09

PostanowienieWSA w Krakowie2009-11-25

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania, jeśli strona nie uzupełniła braków wniosku w wyznaczonym terminie?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został uzupełniony o wymagane dokumenty i oświadczenia w wyznaczonym terminie, podlega pozostawieniu bez rozpoznania na podstawie art. 257 w zw. z art. 258 § 2 pkt 6 PPSA. Brak uzupełnienia wniosku przez stronę, mimo wezwania sądu, skutkuje brakiem możliwości oceny jej stanu majątkowego i płatniczego, co uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie wniosku.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęły dwa wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata: jeden od J. C., drugi od H. S. Wniosek J. C. został rozpoznany pozytywnie, gdyż sąd uznał, że jej trudna sytuacja materialna (niski zasiłek pielęgnacyjny, pomoc od rodziny, schorowanie) uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie. Wniosek H. S. został pozostawiony bez rozpoznania, ponieważ skarżąca nie uzupełniła braków wniosku w wyznaczonym terminie, mimo wezwania sądu.
Rozstrzygnięcie
Postanowieniem referendarza sądowego J. C. została zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiono dla niej adwokata. Zarządzeniem referendarza sądowego wniosek H. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata został pozostawiony bez rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. C. i H. S. na decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 30 grudnia 2008 r. Nr: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. Sygn. akt II SA/Kr 1282/09 Z A R Z Ą D Z E N I E Dnia 25 listopada 2009 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. C. i H. S. na decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 30 grudnia 2008 r., Nr: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy z a r z ą d z a pozostawić wniosek bez rozpoznania Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. C. i H. S. na decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Z danych zawartych we wniosku wynika, że skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródłem jej dochodów jest zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. W skład majątku skarżącej wchodzi 100 letni dom parterowy o powierzchni 120 m², mieszkanie o powierzchni 32 m², zdewastowana działka o powierzchni 5 arów stanowiąca nieużytek oraz budynek gospodarczy. Skarżąca nie posiada zasobów pieniężnych, jak również przedmiotów wartościowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż oprócz zasiłku pielęgnacyjnego nie uzyskuje żadnych świadczeń (emerytalnych, czy rentowych). W utrzymaniu pomaga jej rodzina. Skarżąca jest osobą w podeszłym wieku (liczy 8.. lat), schorowaną. Opłaca podatek od nieruchomości, gaz, prąd, wodę, telefon i lekarstwa. Wykonując wezwanie Referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, iż środki na konieczne utrzymanie w wysokości 500 zł uzyskuje od swojej siostry i jej córki za pomoc w prowadzeniu ich gospodarstwa, gotowanie i sprzątanie. Skarżąca nie korzysta z pomocy społecznej. Nie uzyskuje żadnych dochodów z tytułu posiadania domu (siostra skarżącej jest współwłaścicielką tego domu w 1/3). Skarżąca zajmuje w tym budynku jedynie jeden pokój z kuchnią. Odnośnie wysokości ponoszonych wydatków skarżąca oświadczyła, że za lekarstwa płaci 50 zł miesięcznie, za gaz 48 zł (jedna butla) na 6 miesięcy, zaś za opał około 400 zł za rok. Do pisma J. C. załączyła rachunki za wodę, energię elektryczną i telefon. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Instytucja przyznania prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie orzekającego skarżąca J. C. w wystarczającym stopniu wykazała, iż znajduje się w sytuacji kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jej sytuacja materialna jest bowiem bardzo trudna. Źródłem utrzymania skarżącej jest zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł oraz środki pieniężne w wysokości 500 zł uzyskiwane za pracę urodziny (sprzątanie, gotowanie). Skarżąca jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną, na konieczne leczenie wydaje kwotę 50 zł miesięcznie. Uzyskiwane w miesiącu środki finansowe z trudem wystarczają na pokrycie podstawowych kosztów koniecznego utrzymania skarżącej. Nie posiada ona przy tym żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone. Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. W tym miejscu orzekający pragnie podkreślić, iż rozpoznając kwestię przyznania stronie kwalifikowanego pełnomocnika w ramach prawa pomocy kierowano się jedynie przesłankami ekonomicznymi (tj. badano czy stronę stać na poniesienie określonego wydatku), nie zaś charakterem sprawy. Jedynym kryterium, od którego przepis art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia przyznanie prawa pomocy jest bowiem brak możliwości poniesienia przez stronę jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami). Sygn. akt II SA/Kr 1282/09 U Z A S A D N I E N I E Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek H. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. C. i H. S. na decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Oświadczenie skarżącej zawarte we wniosku było niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, dlatego na podstawie art. 255 powołanej wyżej ustawy została ona wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie odpowiednich dokumentów i złożenie oświadczeń na okoliczność wykazania stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawczyni. Przedmiotowe braki winny być uzupełnione w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Wezwanie, jak wynika z nadesłanego przez właściwy urząd pocztowy potwierdzenia odbioru, zostało doręczone H. S. w dniu 19 października 2009 roku. Tym samym siedmiodniowy termin na uzupełnienie braków upłynął z dniem 26 października 2009 roku. Mimo upływu zakreślonego terminu skarżąca nie uzupełniła braków wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy ma charakter sformalizowany. Po pierwsze, ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w art. 252 wprowadza wymaganie złożenia go na urzędowym formularzu, którego wzór określa Rada Ministrów w rozporządzeniu z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Po drugie zaś, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona, na wezwanie sądu, jest zobowiązana złożyć w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 powołanej ustawy). W myśl art. 257 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o przyznanie prawa pomocy, którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie pozostawia się bez rozpoznania. W niniejszej sprawie skarżąca nie wykonała wezwania do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należało zarządzić o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 257 w zw. z art. 258 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło