II SA/Kr 1282/98

WyrokWSA w Krakowie2000-05-09

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę może zostać wydane, jeśli inwestor nie wykazał prawnie zapewnionego dostępu do drogi publicznej, a istniejący dojazd jest przedmiotem sporu sądowego i zakazu korzystania z niego?
Ratio decidendi
Pozwolenie na budowę może być wydane tylko wtedy, gdy inwestor wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co obejmuje prawnie zapewniony dostęp do drogi publicznej. Sam fakt istnienia drogi w terenie nie jest wystarczający, jeśli dostęp ten nie jest prawnie zagwarantowany i jest przedmiotem sporu sądowego. Organy administracyjne mają obowiązek badać prawo dojazdu do nieruchomości, a nie mogą ignorować orzeczeń sądów powszechnych w tym zakresie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Ireny i Edwarda S. na decyzję Wojewody K. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-magazynowego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Prawa Budowlanego i prawa procesowego, w szczególności w zakresie braku prawnie zapewnionego dojazdu do nieruchomości, co było przedmiotem sporu sądowego. Organy administracyjne uznały, że kwestia dojazdu wykracza poza ich kompetencje.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody K. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (Prezydenta Miasta K. z dnia 13 października 1997 r.).

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Ireny i Edwarda S. na decyzję Wojewody K. z dnia 15 kwietnia 1998 r. (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; (...). Decyzją z dnia 22.08.1996 r. (...) Prezydent Miasta K. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pod nazwą budynek gospodarczo-magazynowy wraz z infrastrukturą techniczną z przeznaczeniem na przechowywanie maszyn i narzędzi rolniczych i ogrodniczych oraz płodów rolnych na dz. ewid. 98 obr. 95 położonej w K. W pkt 6.2 załącznika do tej decyzji postanowiono, że dojazd do budynku należy wykonać po działce sąsiedniej nr 94 zgodnie z wyznaczoną służebnością przejazdu za zgodą właścicieli działki nr 94. Po rozpoznaniu odwołania Ireny i Edwarda S. oraz Władysławy Ś. i Ryszarda R. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 23 października 1996 r. (...) uchyliło pkt 6.2 załącznika i orzekło, że dojazd do projektowanego budynku na dz. ewid. 98 będzie możliwy pod warunkiem uzyskania przez inwestora tytułu prawnego umożliwiającego przejazd drogą przez dz. ewid. 94. W następstwie wyżej powołanych decyzji Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 13 października 1997 r. (...) rozpoznając wniosek Józefa Cz. - zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę inwestycji pod nazwą budynek gospodarczo-magazynowy z przeznaczeniem na przechowywanie maszyn, narzędzi rolniczych i ogrodniczych oraz płodów rolnych. Zarzuty, że przedmiotowa nieruchomość nie posiada dojazdu, jest położona w terenie przeznaczonym w planie pod zieleń, nie będzie wykorzystywana zgodnie z przeznaczeniem, a także iż granica między nieruchomościami jest sporna uznał organ I instancji za nie istotne, bowiem wniosek jest zgodny z przeznaczeniem terenu w miejscowym planie ogólnym oraz decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Obawy, że inwestycja nie będzie wykorzystywana zgodnie z przeznaczeniem nie mogą być przedmiotem niniejszego postępowania. Co do spornej granicy, podniesiono, że decyzje oparto na aktualnych podkładach geodezyjnych a ewentualne spory mogą być przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym. Do nieruchomości objętej planowaną inwestycją prowadzi utwardzona droga, co oznacza, że inwestor posiada dostęp do nieruchomości, a spory w przedmiocie własności mogą być przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym. Odwołanie Ireny i Edwarda małżonków S. nie zostało uwzględnione i Wojewoda K. decyzją z dnia 15 kwietnia 1998 r. (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu II instancji zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem a co do zastrzeżeń odwołujących się podtrzymano stanowisko organu I instancji. Podniesiono, w szczególności, że zadaniem organów budowlanych jest badanie tylko prawa do terenu na którym ma być realizowana inwestycja, spory dotyczące prawa do dojazdu wykraczają poza granice kompetencji organów administracyjnych. Zarzut nieprawidłowej lokalizacji, nie może być uwzględniony skoro postępowanie rozgraniczeniowe zostało umorzone. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli Irena i Edward małżeństwo S. i zarzucili naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 Prawa Budowlanego oraz par. 14 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie a także rażące naruszenie prawa procesowego "poprzez zaniechanie ustalenia kręgu podmiotów, które winny być stronami postępowania" i w związku z tym wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniesiono, że organy orzekające w sprawie nie odniosły się do wątpliwości natury faktyczno-prawnej zawartej w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 października 1996 r. w przedmiocie dojazdu do nieruchomości na której ma być realizowana inwestycja a do "dnia dzisiejszego organ I instancji nie nowej decyzji o warunkach zabawy i zagospodarowania terenu, po uchyleniu w poprzedniej części". Sprawa o ustanowienie służebności drogi koniecznej toczy się przed Sądem Rejonowym dla K.-P. (...). Skarżący kwestionują pogląd organu II instancji, jakoby sam fakt istnienia drogi w terenie przemawiał za tym, że inwestor posiada dostęp do drogi publicznej, tym bardziej jeszcze, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego stanowiła, iż decyzja może być wydana pod warunkiem uprzedniego uzyskania przez inwestora tytułu prawnego umożliwiającego przejazd przez działkę sąsiednią. Zakwestionowali również fakt, że postępowanie rozgraniczeniowe zostało umorzone. Przyznali, że umorzone zostało postępowanie z ich wniosku, bowiem wcześniej zostało wytoczone z wniosku Józefa Cz. i toczy się przed Wydziałem Geodezji Urzędu Miasta K. w sprawie (...). Podniesiono także, że w postępowaniu nie brały udziału osoby, których interesu lub obowiązku dotyczyło postępowanie a wymienione w decyzji osoby Zofia i Franciszek R. nie żyją, nie żyje również Stefan K. W odpowiedzi na skargę Wojewoda K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargę należy uznać za uzasadnioną. Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa Budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto m.in. wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z analizy tego przepisu wynika, że nie wystarcza wykazanie samego prawa do dysponowania nieruchomością /nawet położoną w terenach budowlanych/ ale musi być wykazane prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Warunkiem uznania nieruchomości za nieruchomość zdatną na cele budowlane oprócz jej położenia w terenach budowlanych jest zapewnienie dla takiej nieruchomości dojścia i dojazdu do drogi publicznej /par. 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - obecnie tj. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140/. Przy czym nie wystarcza faktycznie istniejący dostęp ale musi być to prawnie zapewniony dostęp. Tak więc pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji jakoby sprawa dostępu do nieruchomości leżała poza zainteresowaniem organów orzekających w sprawie należy uznać za błędny. Zwrócić należy uwagę, że wyrokiem z dnia 19 października 1998 r. (...) Sąd Rejonowy dla K.-P. w K. w procesie negatoryjnym zakazał Józefowi Cz. przechodzenia i przejeżdżania przez dz. ewid. 94, a apelacja tego ostatniego została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 4 października 1999 r. (...). W tym stanie rzeczy trafny jest zarzut skargi, iż zaskarżona decyzja narusza dyspozycję art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa Budowlanego. Mając na uwadze wyżej naprowadzone okoliczności na podstawie art. 22 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło