II SA/Kr 1283/02
WyrokWSA w Krakowie2006-03-02
Skład orzekający: Grażyna Firek, Małgorzata Brachel - Ziaja, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może dokonać zmiany decyzji administracyjnej (w tym przedłużyć jej ważność) na podstawie art. 155 k.p.a. po upływie terminu jej obowiązywania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może dokonać zmiany decyzji administracyjnej na podstawie art. 155 k.p.a. po upływie terminu jej ważności, ponieważ postępowanie w takiej sytuacji staje się bezprzedmiotowe. Decyzja, która wygasła, nie istnieje już w obrocie prawnym i nie można jej modyfikować. W przypadku, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe, organ odwoławczy powinien uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie.Stan faktyczny
Skarżący E. i Z. Z. domagali się zmiany decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z 1998 r. poprzez przedłużenie jej ważności. Decyzja ta została pierwotnie zmieniona w zakresie terminu ważności do 31.12.2001 r. Prezydent Miasta odmówił zmiany decyzji, powołując się na brak zgody stron. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta i umorzyło postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe po upływie terminu ważności decyzji o warunkach zabudowy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, kwestionując umorzenie postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Firek Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel - Ziaja WSA Barbara Pasternak ( spr.) Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2006 r. sprawy ze skargi E. Z. i Z. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu skargę oddala
II SA/Kr 1283/02
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...].01.2002r. [...] Prezydent Miasta K., na podstawie przepisu art. 155 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku E. i Z. Z. odmówił zmiany decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] stycznia 1998r. nr [...] znak [...] wydanej na wniosek E. i Z. Z.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji ustalił, co następuje: Wskazana wyżej decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...].01.2000r. nr [...] została zmieniona w zakresie terminu jej ważności w ten sposób, że termin 31.12.1999r. został zastąpiony terminem 31.12.2001r. w uzasadnieniu decyzji I instancji pomyłkowo umieszczono datę 2000r. zamiast 2001r. W dniu 14.12.2001r. inwestor złożył wniosek o przedłużenie terminu ważności przedmiotowej decyzji. W związku z wniesionym w trakcie postępowania sprzeciwem jednej ze stron- M.B., stwierdzono, że nie zachodzą przesłanki umożliwiające dokonanie wnioskowanej zmiany decyzji w zakresie terminu jej ważności, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki przewidziane przepisem art. 155 kpa, tj. zgoda stron na dokonanie takiej zmiany.
Od tej decyzji odwołali się E. i Z. Z. Zarzucili, że organ I instancji nieprawidłowo uznał za skuteczny sprzeciw M.B. w przedmiocie zmiany decyzji o wzizt. Zmiana decyzji jest dopuszczalna, ponieważ z wnioskiem takim wystąpił podmiot, który na podstawie decyzji nabył prawo w rozumieniu art. 155 kpa. Nabycie prawa odnosi się tylko do prawa materialnego i nie dotyczy uprawnień procesowych. Podstawową przesłanką zmiany decyzji na podstawie art. 155 kpa jest zgoda strony, która nabyła prawo. W myśl tego przepisu za stronę należy rozumieć wyłącznie inwestora, ponieważ tylko on nabył prawa z decyzji. Praw takich nie nabyli właściciele gruntów sąsiednich, którzy uzyskali przymiot strony na zasadach określonych w kpa. Ponieważ w sprawie nie zachodzi sprzeczność wnioskowanej inwestycji z Miejscowym Planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego Miasta K., wobec tego nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Podnieśli nadto, że wniosek o zmianę decyzji złożyli w terminie jej ważności.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Decyzją z dnia [...].03.2002r. [...], na podstawie przepisów art. 105 § l i l38 § l pkt 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie. Kolegium uznało, że podstawową kwestią w sprawie jest ustalenie dopuszczalności prowadzenia postępowania przez organ I instancji i wydania zaskarżonej decyzji. W ocenie Kolegium postępowanie prowadzone w sprawie po dniu 1 stycznia 2002 było bezprzedmiotowe. Decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pod nazwą "budynek usługowo-handlowy z garażem", zlokalizowanej na działce nr "1" obr. [...] przy ul. I., po dniu 31 grudnia 2001r. przestała obowiązywać. Po tej dacie nie wywierała już skutków prawnych. W takim stanie sprawy, organ I instancji nie mógł dokonać żadnej zmiany decyzji, która już nie obowiązywała. Organ administracji publicznej, rozstrzygając sprawę zobowiązany jest do uwzględnienia stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji. Prowadzenie przez organ I instancji postępowania i wydanie decyzji po dniu l stycznia 2002 r. pozbawione było podstaw prawnych. Wniesienie podania w przedmiotowej sprawie przed upływem terminu ważności decyzji, oraz wniesienie odwołania od decyzji nie mogą skutkować związaniem organu stanem prawnym w chwili zainicjowania postępowania. W tej sytuacji organ odwoławczy zobowiązany jest do umorzenia postępowania w sprawie, jako bezprzedmiotowego. Zarówno w chwili wydania decyzji przez organ I instancji jak i w chwili rozstrzygania sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze upłynął termin ważności decyzji z dnia [...].01.1998 r. nr [...] znak [...]
Powyższą decyzję zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. i Z. Z.
W skardze zarzucili, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób sformalizowany i arbitralny, nie rozstrzygając sprawy w sposób merytoryczny zamknęło im drogę do wyjaśnienia sprawy możliwości budowy obiektu na swojej posesji mimo sprzeciwu sąsiada. Decyzja z [...].01.2000r. Nr [...] została wydana po terminie obowiązywania decyzji ustalającej wzizt. Skarżący wnieśli o zmianę terminu ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Samorządowe Kolegium odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 , poz. 1271 z póz. zm./, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego sądu Administracyjnego prze dniem 1 stycznia 2004r. i sprawy nie zostały zakończone, podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /w skrócie ppsa/. Właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy ppsa uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związany granicami skargi /art. 134 ppsa. /
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała, aby Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło prawo materialne, względnie przepisy postępowania. W sprawie niniejszej zasadniczą kwestią jest uprawnienie organu do orzekania w przedmiocie objętym dyspozycją przepisu art. 155 kpa po upływie terminu ważności decyzji administracyjnej. Decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...].01.1998r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji p.n. budynek usługowo-handlowy z garażem przy ul. I., dz. nr "1" której dotyczył wniosek skarżących o przedłużenie terminu jej ważności została zmieniona decyzją tego samego organu z dnia [...].01.2000r. w zakresie terminu jej ważności w ten sposób, że termin 31.12.1999 r. zastąpiono terminem 31.12.2001r. Określenie w decyzji administracyjnej terminu ważności powoduje, że wygasa ona z upływem terminu, na który została wydana. Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wydana na wniosek skarżących wygasła więc z dniem 31.12.2001r. Wygaśnięcie decyzji oznacza usunięcie jej z obrotu prawnego. Jakakolwiek zmiana decyzji przez organ, który ją wydał, w trybie przepisu art. 155 kpa może mieć miejsce dopóty, dopóki znajduje się ona w obrocie prawnym, a więc w niniejszej sprawie zmiana mogła mieć miejsce do dnia 31.12. 2001r. Po upływie tego terminu orzekanie w przedmiocie przedłużenia decyzji, a przede wszystkim prowadzenie postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego w tej kwestii było bezprzedmiotowe. Decyzja organu I instancji została więc wydana z naruszeniem przepisu art. 105 § 1 kpa, ponieważ organ ten nie miał prawa po dniu 31.12.2001r. prowadzić postępowania w przedmiocie zmiany decyzji w oparciu o art. 155 kpa. Orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zostało wydane z uwzględnieniem powyższego stanowiska, wynikającego z regulacji zawartej w art. 105 § 1 i 138 § 1 pkt 2 kpa. Przepis art. 105 § l kpa stanowi bowiem, że organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania przed organem I instancji wynikała z nieistnienia po dacie 31.12.2001 r. decyzji o ustaleniu wzizt. Natomiast art. 138 § l pkt 2 kpa reguluje kompetencje organu odwoławczego w zakresie rodzajów rozstrzygnięć, jakie zapadają w wyniku przeprowadzenia postępowania odwoławczego. W przypadku, kiedy zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, organ II instancji nie orzeka co do istoty sprawy, ale ogranicza się do wyeliminowania decyzji organu I instancji. Zastosowanie więc przez SKO powyższych przepisów i orzeczenie o uchyleniu decyzji organu I instancji oraz umorzeniu postępowania pierwszej instancji jest uzasadnione, prawidłowe i nie narusza prawa. Zatem, ustosunkowując się do zarzutu skargi dotyczącego wydania przez SKO decyzji arbitralnej i sformalizowanej, stwierdzić należy, że zarzut ten nie może odnieść skutku.
Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skargi zważyć należy: Wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi, lecz jest związany przedmiotem rozstrzygnięcia. Oznacza to, że rozpoznając skargę sąd może badać tylko decyzję zaskarżoną i dokonać oceny jej legalności, czyli zgodności z prawem. W niniejszej sprawie sąd nie jest uprawniony do badania legalności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...].01.2000r. którą przedłużono termin ważności decyzji z [...].01.1998 r. Nie jest także uprawniony do badania i rozpoznawania przyczyn, dla których organ I instancji prowadził postępowanie w sprawie przedłużenia terminu ważności decyzji wzizt po dniu [...].12.2001r. Odnośnie natomiast zarzutu podniesionego zarówno w odwołaniu od decyzji I instancji jak i w skardze, a dotyczącego nieuprawnionego, zdaniem skarżących sprzeciwu M.B., to kwestia ta wobec bezprzedmiotowości postępowania troczącego się po 31.12.2001r. nie miała znaczenia dla treści ostatecznego rozstrzygnięcia. Jak już bowiem wyżej podkreślono, postępowanie toczące się po tej dacie było bezprzedmiotowe. Wbrew jednak stanowisku strony skarżącej, sąd orzekający w niniejszej sprawie prezentuje odmienny pogląd w tej kwestii, niż skarżący. Sąd przychyla się do poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w Wyroku z dnia 28. 11. 2002 r. IV NSA 2868/00, zgodnie z którym "W sytuacji, gdy określona osoba została uznana za stronę postępowania w decyzji wzt, wyłączenie jej z postępowania dotyczącego zmiany tej decyzji stanowiło naruszenie art. 61 § 4 i art. 10 kpa", a także w Wyroku NSA z dnia 15.01. 2000 r. I SA 1826/98 zgodnie z którym "Zgoda stron stanowi niezbędną przesłankę w przypadku wzruszenia decyzji w trybie art. 155 kpa. Jej brak prowadziłby bowiem do rażącego naruszenia prawa skutkującego nieważnością decyzji."
Ustosunkowując się do żądania skarżących zawartego w skardze tj. zmiany terminu ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zważyć należy, że żądanie takie nie może odnieść żadnych skutków, ponieważ nie podlega ono rozpoznaniu. Sąd administracyjny rozpoznając skargę nie może /poza wyjątkami przewidzianymi w art. 146 § 2 i 154 § 2 ppsa/, orzekać co do istoty sprawy administracyjnej, a więc wydać orzeczenia reformatoryjnego, które zmieniłoby zaskarżony akt. Uprawnienia sądu ograniczone są do orzekania o charakterze kasacyjnym.
Z powyższych względów, w oparciu o przepis art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji Wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło