II SA/Kr 1285/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie : NSA Wiesław Kisiel sprawozdawca NSA Krystyna Kutzner Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2004 r sprawy ze skargi S. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 28 marca 2001 r, Nr : [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] , odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej u S. S.. Decyzja ostateczna została wydana z powołaniem się na art.4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U.r.1998, nr 90, poz.575 ze zm.), §§ 1 i 10 ust.1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U.nr 65, poz.294 ze zm.) i art.138 § 1 pkt 2 K.p.a. W uzasadnieniu powołano się na rozpoznanie przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy zaćmy ocznej pochodzenia zawodowego. Jednakże po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] stanął na stanowisku, że nie można mówić o związku przyczynowym rozpoznanej choroby z narażeniem S. S. na działanie promieniowania podczerwonego i nadfioletowego. Organ odwoławczy uzupełnił materiał dowodowy przeprowadzając pomiary w F. K [...] SA, które wykazały stosunkowo nieduży zakres promieniowania. Zwrócono się ponadto do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, którego orzeczenie organ odwoławczy zinterpretował jako orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Skarga S. S. zarzuciła decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] naruszenie prawa materialnego tj. § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, jak również — sprzeczność z art.77 i art.80 K.p.a. Zdaniem S. S. organ administracyjny nie wykazał, że warunki w jakich pracował Skarżący chroniły go przed promieniowaniem. Nie została więc wykluczona możliwość, że choroba jest wynikiem pracy w F. K. [...] SA. Zagrożenie powtarzało się systematycznie i często. Zastosowano błędna metodę ustalania faktów istotnych w sprawie, tj. podstawą oceny warunków pracy S. S. w latach 1974-1998 są pomiary przeprowadzone w roku 1999. Skarga kwestionuje twierdzenie organu odwoławczego o dokonaniu przezeń własnych dodatkowych ustaleń faktycznych. Świadectwo Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi nie ma wartości dowodowej. Organ administracyjny powinien stosować domniemanie istnienia związku pracy z chorobą. Odpowiadając na skargę organ ponownie przytoczył swą argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Akta sprawy przedstawione Sądowi zawierają ponadto następujące dokumenty. F. K. [...] S A pismem z dnia [...] 1999 r. poinformowała Powiatowego Inspektora Sanitarnego, że już w 1984 r. w trakcie badań lekarskich okulista stwierdził u S. S. upośledzenie widzenia i słabe rozpoznanie barw. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] kilkakrotnie (tj. pismami z dnia [...] lutego 1999 r., [...] marca 1999 r., [...] sierpnia 1999 r. i [...] września 1999 r.) informował organy administracyjne, że w ocenie lekarza tego Ośrodka zaćma oczna S. S. może być spowodowana czynnikami szkodliwymi w czasie pracy. Natomiast w dniu 19 lutego 2001 r. Ośrodek odmówił wystąpienia o dodatkową ekspertyzę, uznając, że rozstrzygająca jest opinia Instytutu Medycyny Pracy w [...]. Orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w [...] [...] z dnia [...] 2000 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u S. S., zawiera konkluzję: należy przyjąć z przeważającym prawdopodobieństwem pozazawodową etiologię choroby S. S.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje : Na podstawie orzeczenia lekarskiego oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego właściwy ze względu na siedzibę zakładu pracy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia. (§ 10 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych – obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji). Oznacza to, że organ administracyjny musi otrzymać wyraźne orzeczenie lekarskie, stanowiące konieczną przesłankę decyzji administracyjnej. Ten wymóg nie został spełniony w niniejszej sprawie. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] do końca nie zmienił swej oceny przyczyn choroby S. S., uznając, że związek z pracą zawodową jest wysoce prawdopodobny. Orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w [...] [...] z dnia [...] 2000 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u S. S., jest bardzo ostrożne i zawiera jedynie konkluzję: należy przyjąć z przeważającym prawdopodobieństwem pozazawodową etiologię choroby S. S.. Powstała więc wyraźna rozbieżność opinii lekarzy. Dostrzegł to nawet organ odwoławczy w swym piśmie z dnia [...] 2001 r., skierowanym do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] . W takiej sytuacji organ odwoławczy miał jedynie dwie alternatywy. Albo uzna, że nie jest w stanie wykluczyć związku przyczynowego między pracą zawodową S. S. i jego zaćma oczną, stosownie do reguły, że wątpliwości w tym zakresie należy rozstrzygać na korzyść pracownika (patrz wyrok SN z dnia 19 lipca 1984 r., II PRN 9/84, ONC r.1985, nr 4, poz.53). Drugą możliwością było kontynuowanie postępowania wyjaśniającego przez zasięgnięcie opinii trzeciego niezależnego lekarza (zespołu lekarzy specjalistów). Skoro organ odwoławczy postąpił jeszcze inaczej, tj. mimo istotnych wątpliwości na temat faktów istotnych w sprawie wydał decyzję kończącą postępowanie, to należy uznać, że swą decyzją naruszył fundamentalną zasadę prawdy materialnej (art.7 i art. 77 K.p.a.). Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270). Decyzja odmowna nie podlega wykonaniu, dlatego w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zobowiązujący Sąd do określenia zakresu wykonania decyzji uchylonej przez Sąd. Prowadząc ponownie postępowanie w tej sprawie organ administracyjny winien uzyskać wyraźną wskazówkę lekarza, który wykorzysta swą wiedzę medyczną dla oceny całego materiału dowodowego w sprawie (ze świadectwami lekarskimi na czele). Konieczne jest uzyskanie przez organ administracyjnej fachowej opinii, czy bardziej prawdopodobne jest istnienie zależność przyczynowa warunków pracy i choroby, czy też wiedza i doświadczenie lekarskie skłania do przyjęcia, że ten związek jest raczej mało prawdopodobny. Zgodnie z orzecznictwem wątpliwości należy rozstrzygać na rzecz chorego (byłego) pracownika.