II SA/Kr 1285/10

WyrokWSA w Krakowie2011-01-20

Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Aldona Gąsecka-Duda, Ewa Rynczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że organ pierwszej instancji powinien był zbadać również podstawę wznowienia postępowania wskazaną w odwołaniu, mimo że nie została ona pierwotnie objęta wnioskiem?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy nie mógł pominąć faktu, że w odwołaniu wskazano kolejną podstawę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 kpa), nawet jeśli pierwotny wniosek dotyczył innej podstawy (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Wyjaśnienie tej okoliczności wymagało postępowania wyjaśniającego, a rozstrzygnięcie w tej kwestii przez Kolegium zapadłoby w instancji odwoławczej, co stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa) i uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 kpa.
Stan faktyczny
Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi B. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Starosty O. odmawiającą wznowienia postępowania. Wniosek o wznowienie postępowania dotyczył decyzji z 2009 r. w sprawie zmiany punktu decyzji z 1964 r. dotyczącej wspólnoty gruntowej. Organ pierwszej instancji odmówił wznowienia, uznając wniosek za złożony po terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, wskazując, że organ pierwszej instancji powinien był zbadać również inną podstawę wznowienia wskazaną w odwołaniu (art. 145 § 1 pkt 5 kpa). Skarżąca Spółka zarzuciła, że wnioskodawca (M.M.) nie był stroną postępowania, a jej zarząd był prawidłowo powołany.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Ewa Rynczak Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w 20 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 27 sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala Starosta O. decyzją z dnia 27 maja 2010r. znak: [....] , wydaną na podstawie art. 149 § 3 kpa w związku z art. 148 kpa i art. 145 § 1 pkt 4 kpa w związku z art. 8 ustawy z dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. Nr 28, poz. 169 ze zm.), odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty O. znak: [....] z dnia 11 kwietnia 2009r. dotyczącej zmiany za zgodą stron punktu pierwszego ostatecznej decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. znak: [....] z dnia 26 listopada 1964r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż wnioskiem z dnia 22 marca 2010r. M.M. zwrócił się do Starosty O. o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty O. z dnia 11 kwietnia 2009r. W toku przeprowadzonego postępowania Starosta podjął czynności mające na celu ustalenie, czy podanie zostało wniesione z zachowaniem terminu z art. 148 kpa Jak wynika z protokołu przyjęcia strony z dnia 13 maja 2010r. wnioskodawca dowiedział się o wydaniu przedmiotowej decyzji od pełnomocnika Zarządu Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej wsi B. podczas rozprawy sądowej, która odbyła się w drugiej połowie sierpnia 2009r. Tym samym wniosek o wznowienie postępowania złożony został po terminie. Jednocześnie organ podkreślił, iż z akt sprawy znak: [....] wynika, iż M.M. , jako użytkownik części działki nr [....] faktycznie brał czynny udział w postępowaniu prowadzonym przez organ orzekający w sprawie. Świadczy o tym m.in. jego udział w oględzinach nieruchomości oraz w rozprawie administracyjnej przeprowadzonej przez Starostę. Odwołanie od powyższej decyzji złożył M.M. , wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odwołaniu wskazał, iż postępowanie zakończone decyzją Starosty O. z dnia 11 kwietnia 2009r. powinno zostać wznowione nie tylko z powodu pozbawienia odwołującego udziału w postępowaniu, ale również na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Starosta, wydając decyzję, pominął istotne dla sprawy okoliczności faktyczne nieznane organowi, tj. okoliczność, iż Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej B. nie miała należycie powołanego zarządu, gdyż istniejący od kilkunastu lat zarząd Spółki nie został wybrany zgodnie ze statutem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 27 sierpnia 2010r. znak: [....] , wydaną na podstawie art. 145 § 1, art. 147, art. 148 oraz art. 138 § 2 kpa, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium uznało, że wniosek o wznowienie postępowania złożony na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa został złożony po terminie określonym w art. 148 § 2 kpa. Jednakże Kolegium zauważyło, że w złożonym odwołaniu M.M. wskazał na inną podstawę wznowienia postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W konsekwencji organ I instancji powinien zbadać, czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania także z tej przyczyny. Kolegium podkreśliło, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa może nastąpić również z urzędu. Dlatego też organ powinien rozważyć możliwość wszczęcia postępowania z urzędu. Skargę na powyższą decyzję złożył Zarząd Wspólnoty Gruntowej w B. , wnosząc o "uchylenie zaskarżonej decyzji i zatwierdzenie decyzji Starosty O". W uzasadnieniu wskazano, iż ani M.M. , ani jego ojciec E.M. nie są stronami postępowania, gdyż nigdy nie byli członkami Wspólnoty Gruntowej w B. Ponadto w skardze odniesiono się do zarzutu, iż Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej w B. nie miała należycie powołanego zarządu. Wskazano, że członkowie zostali wybrani na walnym zebraniu w dniu 25 stycznia 2008r. W odpowiedzi na skargę SKO w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uczestnik M.M. wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, że skarżący nie posiadają legitymacji do reprezentowania Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej w B. Podkreślił, że używanie przez skarżącego nazwy Wspólnota Gruntowa w B. nie jest tożsama ze Spółką dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej w B. Zdaniem uczestnika, zarówno w dacie wydania decyzji O. z dnia 21 kwietnia 2009 r., jak również obecnie, osoby występujące w imieniu zarządu nie posiadają legitymacji do jej reprezentowania. Na potwierdzenie tego uczestnik załączył wykaz osób fizycznych posiadających prawo udziału we wspólnocie wsi B. zgodnie z ustawą z dnia 29 czerwca 1963r. zagospodarowaniu wspólnot gruntowych wraz z osobistymi adnotacjami - uwagami , z których wynika , że żyją tylko nieliczne osoby ujęte w tym wykazie. Uczestnik podtrzymał twierdzenie, że nie zapewniono mu czynnego udziału w sprawie zakończonej wydaniem decyzji Starosty O. z dnia 11 kwietnia 2009r., ponieważ nie została mu ona doręczona. Na rozprawie strona skarżąca podniosła, że jej reprezentacja była prawidłowa, przedstawiając aktualny wypis z rejestru gruntów i zarzuciła, że uczestnik M.M. powołał się na listę sprzed pięćdziesięciu lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie – w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Na wstępie wskazać należy na zakres kontroli dokonywanej w niniejszej sprawie przez Sąd. Skoro, jak wskazano wyżej, art. 135 ppsa nakazuje orzekanie w granicach sprawy, to istotne znaczenie ma to, że zaskarżona decyzja SKO w K. została wydana w postępowaniu wznowieniowym. Dlatego Sąd był uprawniony jedynie do kontrolowania prawidłowości tego postępowania, zaś poza zakresem kontroli sądowej pozostawały kwestie związane z prawidłowością postępowania administracyjnego, którego wznowienia domaga się strona. Innymi słowy, Sąd badał jedynie, czy organy prawidłowo ustaliły, czy zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty O. znak: [....] z dnia 11 kwietnia 2009r. dotyczącej zmiany za zgodą stron punktu pierwszego ostatecznej decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. znak: [....] z dnia 26 listopada 1964r. SKO w K. zaskarżoną decyzją uchyliło decyzję organu I instancji, uznając, że wskazanie przez M.M. w odwołaniu kolejnej podstawy wznowieniowej (art. 145 § 1 pkt 5 kpa) rodziło konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do tej podstawy wznowieniowej. W ocenie Sądu było to rozstrzygnięcie prawidłowe ze względu na treść art. 138 § 2 kpa oraz art. 15 kpa. Niewątpliwie we wniosku o wznowienie postępowania z dnia 22 marca 2010r. M.M. , wskazywał tylko na podstawę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 kpa i organ I instancji badał jedynie, czy ta podstawa zachodziła. Nie była zaś rozważana podstawa wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, na którą strona powołała się w odwołaniu. W związku z tym nie można wprawdzie organowi I instancji postawić zarzutu nierozpatrzenia wniosku o wznowienie, jednakże istotne jest to, że organ odwoławczy nie mógł pominąć, że w odwołaniu wskazano kolejną podstawę wznowieniową. Wyjaśnienie tej okoliczności wymagałoby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, a ponadto rozstrzygnięcie Kolegium w tym zakresie zapadłoby w instancji odwoławczej i nie byłoby poddane kontroli w ramach dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego i stanowiłoby naruszenie art. 15 kpa. Dlatego Sąd uznał, że zaistniała sytuacja opisana w art. 138 § 2 kpa, uzasadniająca uchylenie rozstrzygnięcia wydanego w I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Z tego też powodu zarzuty podniesione w skardze, a dotyczące udziału M.M. w postępowaniu objętym wnioskiem o wznowienie, jak również składu i reprezentacji wspólnoty gruntowej nie mogły spowodować uchylenia zaskarżonej decyzji Kolegium. Kwestia prawidłowości reprezentacji Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej B. zostanie bowiem zbadana w ramach ustalania przez organ I instancji, czy zachodzi podstawa wznowienia postępowania opisana w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Mając na uwadze powyższe okoliczności, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło