II SA/Kr 1286/08
WyrokWSA w Krakowie2009-02-27
Skład orzekający: Jan Zimmermann, Joanna Tuszyńska, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która zmienia przeznaczenie działek z terenów budowlanych na tereny zieleni nieurządzonej o szczególnym znaczeniu przyrodniczym, narusza prawo i interes prawny właścicieli tych działek?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie narusza prawa. Analiza wykazała, że działki skarżących w poprzednim planie nie były terenami budowlanymi, lecz rezerwą drogową, co oznacza, że zmiana przeznaczenia na tereny zieleni nie obniżyła ich wartości ani nie pozbawiła możliwości zabudowy, której i tak wcześniej nie było. Gmina posiada władztwo planistyczne do ustalania przeznaczenia nieruchomości, a ewentualne szkody dla właścicieli regulowane są przepisami o odszkodowaniach.Stan faktyczny
Skarżący L.F. i W.F. zaskarżyli uchwałę Rady Gminy w Rabie Wyżnej z dnia 27 lutego 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi S. Podnieśli, że ich działki, na których stoi budynek mieszkalny, zostały przeznaczone w planie na pas zieleni nieurządzonej o szczególnym znaczeniu przyrodniczym, co pozbawiło ich możliwości dysponowania własnością i obniżyło jej wartość. Po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, wnieśli skargę do WSA w Krakowie.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zimmermann (spr.) Sędziowie NSA Joanna Tuszyńska WSA Barbara Pasternak Protokolant: Joanna Obrał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2009 r. sprawy ze skargi L.F. i W.F. na uchwałę Rady Gminy w Rabie Wyżnej z dnia 27 lutego 2006 r. nr XLIV/331/2006 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego skargę oddala
II SA/Kr 1286/08
UZASADNIENIE
Rada Gminy w R. podjęła w dniu 27 lutego 2006 r. Uchwałę Nr XLIV/331/2006 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi S. w gminie R.
W dniu [...] listopada 2008 r. uchwałę tę zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie W.F. i L.F. zam. w [...]. Skarga została wniesiona po uprzednim bezskutecznym wezwaniu Rady Gminy w R. do usunięcia naruszenia prawa. Negatywna odpowiedź na to wezwanie została przyjęta uchwałą Rady Gminy R. z dnia 3 listopada 2008 r. Skarżący podnieśli w swojej skardze, że naruszono ich prawo własności, pozbawiono możliwości dysponowania tą własnością, gdyż ich działki Nr nr [...] , na której stoi budynek mieszkalny przeznaczono w planie na pas zieleni nie urządzonej o szczególnym znaczeniu przyrodniczym. W pasie tym obowiązuje zakaz realizacji nowych obiektów kubaturowych. Zmniejsza to znacznie wartość obu działek.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. W uzasadnieniu tej odpowiedzi stwierdzono, że główny zarzut strony skarżącej dotyczy rozstrzygnięcia polegającego zdaniem strony skarżącej na przekwalifikowaniu przeznaczenia działek nr nr [...] z terenów budowlanych na tereny oznaczone symbolem ZN - tereny zieleni nie urządzonej o szczególnym znaczeniu przyrodniczym, co zdaniem strony skarżącej zmniejszyło ich wartość. Porównanie poprzednio oraz obecnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego wsi S. dostarcza jednak odmiennych wniosków. Zgodnie bowiem z załączonymi do planów rysunkami, grunty wzdłuż drogi E-7, w obecnym planie z przypisaną kategorią "ZN", nie były według ustaleń poprzednio obowiązującego miejscowego planu, terenami budowlanymi. Grunty przyległe do drogi E-7, a leżące obecnie w terenie zieleni nie urządzonej, według rysunku poprzednio obowiązującego miejscowego planu leżały w terenie oznaczonym symbolem 2Et 2/2 oraz 1Et 2/2 "rezerwa terenu dla realizacji
przełożenia drogi krajowej", jako tzw. "rezerwa drogowa" były więc objęte nawet bardziej restrykcyjnymi regulacjami do tych, które obecnie przewidziane są dla terenów oznaczonych jako "ZN". Z porównania rysunków obu planów wynika, iż linie rozgraniczające tereny zieleni nie urządzonej wyznaczone w obecnym planie pokrywają się właśnie z granicami terenów 2Et 2/2 oraz 1Et 2/2.
Przekwalifikowanie statusu gruntów na mocy nowego miejscowego planu nie tylko nie pogorszyło sytuacji prawnej ich właścicieli, lecz wręcz przeciwnie, uczyniło ją lepszą. Zgodnie bowiem z ustaleniami obecnie obowiązującego planu, zakres korzystania z przedmiotowych nieruchomości został rozszerzony, gdyż stosownie do § 7 pkt zaskarżonej uchwały "istniejące budynki mieszkaniowe i usługowe, gospodarcze, garaże i inne obiekty położone poza trasami komunikacyjnymi ( . .) pozostawia się do utrzymania, przekształceń i rozbudowy". Sytuacja prawna nieruchomości gruntowych uległa zatem poprawie, w związku z czym stwierdzić należy, iż postanowienia zaskarżonego aktu nie naruszyły interesu prawnego strony skarżącej. Powyższy zarzut podniesiony przez skarżących należy więc uznać za całkowicie bezzasadny, co powinno skutkować oddaleniem skargi.
Niezależnie od powyższego podkreślono, iż w niniejszej sprawie nie może być mowy o naruszeniu interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, lecz jedynie o ewentualnej swoistej szkodzie, której skutki reguluje ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zmiana przeznaczenia nieruchomości gruntowej nie może stanowić naruszenia prawa, gdyż gminie została ustawowo zagwarantowana prawna możliwość samodzielnego decydowania o przeznaczeniu i sposobie zagospodarowania terenów leżących w jej obrębie. Bezzasadność podniesionego zarzutu została potwierdzona przez organ nadzoru, w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd Administracyjny został powołany do kontroli zaskarżanych do niego aktów z punktu widzenia ich zgodności z prawem, a wobec zaskarżanych do niego uchwał organów samorządu gminy Sąd ma do dyspozycji możliwość stwierdzenia nieważności w sytuacji, gdy uchwała ta jest sprzeczna z prawem. Obowiązujące prawo nie pozwala zatem Sądowi na badanie celowości, słuszności, ekonomiczności i innych cech zaskarżonych aktów, jeżeli cechy te nie są zdeterminowane przez
bardziej restrykcyjnymi regulacjami do tych, które obecnie przewidziane są dla terenów oznaczonych jako "ZN". Z porównania rysunków obu planów wynika, iż linie rozgraniczające tereny zieleni nie urządzonej wyznaczone w obecnym planie pokrywają się właśnie z granicami terenów 2Et 2/2 oraz 1 Et 2/2.
Przekwalifikowanie statusu gruntów na mocy nowego miejscowego planu nie tylko nie pogorszyło sytuacji prawnej ich właścicieli, lecz wręcz przeciwnie, uczyniło ją lepszą. Zgodnie bowiem z ustaleniami obecnie obowiązującego planu, zakres korzystania z przedmiotowych nieruchomości został rozszerzony, gdyż stosownie do § l pkt zaskarżonej uchwały "istniejące budynki mieszkaniowe i usługowe, gospodarcze, garaże i inne obiekty położone poza trasami komunikacyjnymi ( . .) pozostawia się do utrzymania, przekształceń i rozbudowy". Sytuacja prawna nieruchomości gruntowych uległa zatem poprawie, w związku z czym stwierdzić należy, iż postanowienia zaskarżonego aktu nie naruszyły interesu prawnego strony skarżącej. Powyższy zarzut podniesiony przez skarżących należy więc uznać za całkowicie bezzasadny, co powinno skutkować oddaleniem skargi.
Niezależnie od powyższego podkreślono, iż w niniejszej sprawie nie może być mowy o naruszeniu interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, lecz jedynie o ewentualnej swoistej szkodzie, której skutki reguluje ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zmiana przeznaczenia nieruchomości gruntowej nie może stanowić naruszenia prawa, gdyż gminie została ustawowo zagwarantowana prawna możliwość samodzielnego decydowania o przeznaczeniu i sposobie zagospodarowania terenów leżących w jej obrębie. Bezzasadność podniesionego zarzutu została potwierdzona przez organ nadzoru, w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd Administracyjny został powołany do kontroli zaskarżanych do niego aktów z punktu widzenia ich zgodności z prawem, a wobec zaskarżanych do niego uchwał organów samorządu gminy Sąd ma do dyspozycji możliwość stwierdzenia nieważności w sytuacji, gdy uchwała ta jest sprzeczna z prawem. Obowiązujące prawo nie pozwala zatem Sądowi na badanie celowości, słuszności, ekonomicznosci i innych cech zaskarżonych aktów, jeżeli cechy te nie są zdeterminowane przez
prawo. Aktualny stan prawny nie pozwala również na weryfikację zaskarżanych aktów wyłącznie ze względu na fakt naruszenia przez nie czyichś interesów prawnych lub uprawnień, jeżeli to naruszenie nie pociąga za sobą niezgodności z obiektywnie istniejącą normą prawną. W przypadku skarg na uchwały organów samorządu terytorialnego, naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia stanowi wprawdzie warunek istnienia legitymacji skargowej, ale nie wyznacza Sądowi kryterium wydania końcowego orzeczenia.
Należy również podkreślić, że zgodnie z Konstytucją RP prawo własności nie ma charakteru absolutnego, a ustawy mogą je w uzasadnionych przypadkach ograniczać pod warunkiem nie naruszania istoty prawa własności (art.64 ust. 3). Tak czyni ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, póz. 717 z późn. zm.), która pozwala na ingerencję w prawo własności dla realizacji celów publicznych, przyznając w tym celu organom gmin (radom) władztwo planistyczne, upoważniające je do ustalania przeznaczenia nieruchomości.
Analizując zaskarżoną uchwałę Sąd doszedł do wniosku, że nie narusza ona prawa. Została ona wydana zgodnie z przepisami cyt. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zostały dochowane wszystkie elementy formalne postępowania planistycznego, o jakich mowa w art. 17 tej ustawy, w tym kwestionowane przez skarżących zawiadomienie ich o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu. Z dokumentacji sprawy wynika, że należące do skarżących działki Nr nr [...] w poprzednio obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego nie leżały na terenie budowlanym, tylko na terenie przeznaczonym pod rezerwę drogową. Nie zmienia tego faktu to, że na jednej z tych działek stoi budynek mieszkalny. Dlatego, wbrew poglądowi skarżących, zmiana przeznaczenia działek nie pozbawiła ich możliwości zabudowy, gdyż takiej możliwości i tak wcześniej nie było. Zaskarżona uchwała nie obniżyła także wartości działek. Należy jednak podkreślić, że w ramach wspomnianego wyżej władztwa planistycznego rada gminy może zmienić przeznaczenie działki nawet w sposób naruszający interesy prawne właścicieli, w tym właśnie obniżając wartość danej nieruchomości. Dla takich sytuacji ustawa przewiduje specjalny tryb odszkodowawczy.
W przestawionej sytuacji, skoro zaskarżona uchwała nie narusza prawa, Sąd -oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło