II SA/Kr 1286/16
PostanowienieWSA w Krakowie2017-01-25
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Małgorzata Łoboz, Anna Szkodzińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący radnymi, wykazali naruszenie swojego interesu prawnego lub uprawnienia w związku z uchwałą Rady Miejskiej w sprawie wyrażenia zgody na poddzierżawienie części nieruchomości komunalnej, co uzasadniałoby ich legitymację do zaskarżenia tej uchwały na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, uznając, że skarżący, będący radnymi, nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia w związku z zaskarżoną uchwałą. Brak wykazania naruszenia interesu prawnego oznacza brak legitymacji procesowej do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Dodatkowo, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o udziale radnego w głosowaniu (art. 25a i 24f u.s.g.) nie mogły być badane, ponieważ nie zostały podniesione w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, a skarżący nie wykazali, w jaki sposób uchwała narusza ich uprawnienia jako radnych.Stan faktyczny
Skarżący, będący radnymi Rady Miejskiej w Miechowie, zaskarżyli uchwałę wyrażającą zgodę na poddzierżawienie części nieruchomości komunalnej Ochotniczej Straży Pożarnej. Zarzucili naruszenie przepisów dotyczących udziału w głosowaniu radnego będącego jednocześnie prezesem OSP oraz zarządzania przez niego działalnością stowarzyszenia z wykorzystaniem mienia komunalnego. Wnieśli o stwierdzenie nieważności uchwały. Organ wniósł o odrzucenie skargi z powodu niewykazania interesu prawnego i niezachowania procedury wezwania do usunięcia naruszenia prawa, wskazując, że zarzuty w skardze były inne niż w wezwaniu.Rozstrzygnięcie
Skargę odrzucono i zwrócono skarżącym kwotę 300 zł tytułem uiszczonego wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie : WSA Małgorzata Łoboz (spr.) NSA Anna Szkodzińska Protokolant : specjalista Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi L.B. i E.S. na uchwałę Rady Miejskiej w Miechowie z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na poddzierżawienie części nieruchomości stanowiącej własność Gminy Miechów postanawia: I. skargę odrzucić; II. zwrócić skarżącym L.B. i E.S. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi.
Rada Miejska w Miechowie w dniu [...] r. podjęła uchwałę [...] w sprawie wyrażenia zgody na poddzierżawienie części nieruchomości, stanowiącej własność Gminy Miechów.
Uchwała została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r. poz.446 z późn. zm., dalej "u.s.g.").
Pismem z dnia 27 lipca 2016 r. L. B. oraz L. S. – dalej skarżące, na podstawie art. 101 u.s.g. wezwały do usunięcia naruszenia prawa tj. podjęcia właściwej uchwały Rady Gminy w sprawie wyrażenia zgody na poddzierżawienie części nieruchomości, stanowiącej własność Gminy Miechów, dot. pomieszczenia Ochotniczej Straży Pożarnej w [...]. W ocenie skarżących podjęta uchwała jest sprzeczna ze stanem faktycznym oraz podjęta bez przedstawienia akceptacji dzierżawcy. Ponadto podjętej uchwale skarżące zarzuciły: brak pisemnego stanowiska wyrażonego przez Zarząd Ochotniczej Straży Pożarnej w [...] lub stanowiska walnego zebrania członków w formie podjętej uchwały w przedmiotowej sprawie, brak przejrzystej informacji, podającej precyzyjnie warunki finansowe poddzierżawy oraz brak przejrzystej polityki informacyjnej adresowanej do wyborców z nadania.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Rada Miejska w Miechowie poinformowała, że projekt został przygotowany starannie i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a uchwała została podjęta przez Radę Miejską z prawidłową podstawą prawną. Rada Miejska w Miechowie powołując się na treść art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a u.s.g. stwierdziła, że czynności związane z wydzierżawieniem lub wynajmowaniem nieruchomości wykonuje organ wykonawczy za zgodą Rady, a przedmiotowa uchwała stanowi taką zgodę. Ponadto wyjaśniono, że Rada ma tylko kompetencje w przedmiocie wyrażenia zgody na konkretne czynności obrotu nieruchomości, natomiast nie posiada kompetencji do wskazywania, z kim dana umowa i na jakich zasadach ma zostać zawarta bowiem, mogłaby stanowić przekroczenie kompetencji Rady. W związku z powyższym brak w uchwale innych uregulowań poza zgodą na poddzierżawę nie stanowi o jej wadliwości.
Pismem z dnia 24 września 2016 r. skarżące wniosły skargę na uchwałę [...] w sprawie wyrażenia zgody na poddzierżawienie części nieruchomości, stanowiącej własność Gminy Miechów, zarzucając jej obrazę przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:
- art. 25 a u.s.g. poprzez uczestnictwo - branie udziału w głosowaniu Rady Miejskiej Prezesa OSP w sprawie, która dotyczy jego interesu prawnego;
- art. 24 f ust. 1 u.s.g. poprzez zarządzanie przez Prezesa OSP [...] (radny) działalnością lub bycie przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu działalności Stowarzyszenia OSP z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy.
Wskazując na powyższe skarżące wniosły o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały oraz zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania oraz o przeprowadzenie na rozprawie dowodów z dokumentów dołączonych do skargi. Ponadto wniosły o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały. W uzasadnieniu skargi skarżące podniosły, że radny Rady Miejskiej w Miechowie [...] nie mógł brać udziału w głosowaniu, ponieważ przedmiotowa uchwała dotyczy jego interesu prawnego bowiem jest Prezesem OSP [...]. Ponadto powołując się na treść art. 24 f ust. 1 u.s.g., skarżące wskazały, że radny [...] złamał zakaz, uzyskał mandat w Radzie Miejskiej w Miechowie i zarządza działalność gospodarczą (Stowarzyszenie [...] której jest Prezesem).
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Gminy i Miasta Miechów wniósł o odrzucenie skargi, a w razie jej nieuwzględnienia, o oddalenie skargi w całości, zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W ocenie Organu, skarga powinna być odrzucona z powodu niewykazania interesu prawnego przez Skarżące oraz niezachowania procedury wezwania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 101 ust. l ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym. Organ podniósł, że z przedłożonych dokumentów wynika co prawda, że Skarżące wezwały Radę Miejską do usunięcia naruszenia prawa w dniu 27.07.2016r., ale przedmiotem skargi na uchwałę są zarzuty inne niż pierwotnie podniesione przez Skarżące w ww. piśmie. W związku z powyższym, przed wniesieniem skargi na uchwałę nr [...]. Skarżące powinny były wezwać Radę Miejską do usunięcie naruszenia prawa, wskazując naruszenie, które godziło w ich interes prawny lub uprawnienia. Nadto, Skarżące nie wykazały interesu prawnego, który uzasadniałby zaskarżenie przedmiotowej uchwały.
Na wypadek nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie skargi, w ocenie organu skarga powinna być oddalona. W protokole z [...] sesji Rady Miejskiej w Miechowie z dnia [...]., z głosowania nad projektem uchwały nr 21 wynika, że za uchwałą głosowało 12 radnych, dwie osoby były przeciwne zaś jedna wstrzymała się od głosu. Nie można zatem stwierdzić, że uchwała dotknięta jest wadą uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności. Rada Miejska w Miechowie liczy 15 radnych, którzy w dniu głosowania byli obecni na sesji i kworum niezbędne do ważności głosowania było zachowane (8 radnych). Uchwała podjęta została zwykłą większością głosów.
Odnosząc się do zarzutu złamania zakazu wynikającego z art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, organ wyjaśnił, że na chwilę podjęcia uchwały stowarzyszenie nie prowadziło działalności gospodarczej, a zgoda na poddzierżawę była potrzebna OSP w [...], aby taką działalność z wykorzystaniem mienia gminy mogła prowadzić w przyszłości. W związku z powyższym prowadzenie bądź nieprowadzenie działalności gospodarczej przez OSP nie ma wpływu na ważność podjętej uchwały, bowiem wyrażanie zgody na poddzierżawę nieruchomości gminnej nie jest uzależnione od prowadzenia działalności gospodarczej przez wskazany w niej podmiot. Uchwała wyrażająca zgodę na dokonanie czynności objętej hipotezą art. 18 ust. 2 lit a u.s.g., nie jest aktem kształtującym konkretną czynność prawną. Nadto, uchwała taka powinna zawierać treści aprobujące, a nie imperatywne.
W odpowiedzi na wezwanie z dnia 28 października 2016 r. skarżące w piśmie z dnia 24 listopada 2016 r. wyjaśniły, że mają interes prawny w postępowaniu, ponieważ pomiędzy ich sytuacją prawną a przedmiotem postępowania istnieje — uzasadnione treścią normy prawa materialnego - realne i rzeczywiste powiązanie, czyniące je "zainteresowanymi" tym postępowaniem i w konsekwencji uprawnionymi do udziału w nim w charakterze strony. W ocenie skarżących zaskarżona uchwała narusza uprawnienia radnych poprzez:
- brak możliwości wykonania przez Radnych swoich obowiązków, z uwagi na niekompletność przedstawionej dokumentacji niezbędnej przy procedowaniu uchwały, a w szczególności brak załączonego pisemnego stanowiska wyrażonego przez Zarząd lub Walne Zgromadzenie Stowarzyszenia Ochotniczej Straży Pożarnej w [...]
- branie udziału w głosowaniu i lobbowanie w Radzie Miejskiej Prezesa OSP w sprawie, która dotyczy jego interesu prawnego sprawia, że obowiązki radnych nie mogły być realizowane bowiem nie mogli reprezentować wspólnoty rzetelnie;
- zarządzanie przez Prezesa OSP [...] (radny) działalnością lub bycie przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu działalności Stowarzyszenia OSP z wykorzystaniem mienia komunalnego i gminy, co sprawia, że udział w głosowaniu tego radnego powoduje, że uprawnienia radnych nie mogły być realizowane w sposób rzetelny - a przez to nie mogli właściwie reprezentować wspólnoty samorządowej.
Skarżące podkreśliły raz jeszcze, że radni powinni wykonywać swoje obowiązki rzetelnie i uczciwie. Natomiast w niniejszej sprawie nie można głosować za uchwałą, jeśli nie zna się jej szczegółów.
Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2016 r. WSA w Krakowie odmówił wtrzymania wykonania zaskarżonej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być zasadna.
Przepis art. 101 u.s.g. stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przepis ten, jak słusznie podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie, nie daje podstawy do korzystania przez każdego z prawa wniesienia skargi w interesie publicznym, czy w swoim subiektywnie pojętym interesie prawnym. Wskazuje się doktrynalnie, że interes prawny, o którym mowa w art. 101 u.s.g., wywodzić się musi z prawa materialnego. Nie chodzi przy tym stricte o przepis prawa administracyjnego materialnego ( choć często spotyka się takie skrótowe określenie), ile o "przepis prawa materialnego dotyczący bezpośrednio sfery prawnej podmiotu, który się na niego powołuje i który daje możliwość ochrony temu podmiotowi w postępowaniu administracyjnym" (por. J. Zimmermann, glosa do wyroku NSA z 2 lutego 1996r., IV SA 846/95, OSP 1997, nr 4, poz. 83, s.203). Przy takim określeniu jest oczywistym, że ów przepis prawa materialnego nie będzie mógł się wywodzić z przepisów dotyczących zadań gminy.
Drugim wymogiem materialnym z art. 101 u.s.g. jest naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę, co oznacza, że skarżący musi wykazać, że kwestionowany akt organu gminy wpłynął ujemnie na jego prawa chronione normami materialnymi lub na uprawnienia z tych norm wynikające. Naruszenie interesu musi być aktualne, nie ewentualne/przyszłe, musi ograniczać sytuację prawną, uszczuplać uprawnienie, zatem negatywnie wpływać na już ukształtowany stan prawny podmiotu, wynikający z normy materialnej (por. wyrok NSA z 10.02.2015r., I OSK 2349/14, publ. Lex/el.). Podkreśla się także, że przesłanką legitymacji skargowej jest interes prawny uprawniający skarżącego jeszcze przed wniesieniem skargi do żądania działania organu administracyjnego i że ten interes, istniejący już w dniu podejmowania uchwały, został tą uchwałą naruszony (por. A Duda w: "Pojęcie interesu prawnego w prawie administracyjnym", Warszawa 2008, s. 35).
Mówiąc krótko, ustawa o samorządzie gminnym wprowadza trzy warunki, które muszą zostać spełnione, aby można było wnieść skargę na uchwałę rady gminy do sądu administracyjnego w trybie art. 101 tej ustawy: 1) zaskarżona uchwała musi być uchwałą podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej, 2) wniesienie skargi musi zostać poprzedzone bezskutecznym wezwaniem rady gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, 3) skarżący musi wykazać, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie.
Powracając do kwestii interesu prawnego, skarżące definiują ten interes jako 1/ naruszenie ich uprawnienia jako radnych do rzetelnego reprezentowania mieszkańców gminy, wobec faktu, że nie przedstawiono stanowiska Zarządu lub Walnego Zgromadzenia OSP, z którym mogłyby się jako radne zapoznać; 2/ naruszenie uprawnień radnych "w ogólności" poprzez branie udziału w głosowaniu prezesa OSP, a więc osoby, która w ocenie skarżących, w podjęciu zaskarżonej uchwały ma interes prawny, nadto uczestniczącej (wedle skarżących) w prowadzeniu działalności Stowarzyszenia OSP z wykorzystaniem mienia komunalnego, co miało spowodować, że uprawnienia radnych nie mogły być właściwie realizowane.
Rozpoczynając od drugiej kwestii, wskazać trzeba, że zarzut naruszenia art. 25a i 24f u.s.g., który jako jedyny eksponuje się w samej skardze, nie był w ogóle poruszony w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Trzeba zatem wskazać, że "Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 4 p.p.s.a. i wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego i uprawnienia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., mają taki sam charakter prawny i służą temu samemu celowi, którym jest wykorzystanie możliwości załatwienia sprawy przez organ bez konieczności wnoszenia skargi do sądu." (por. postanowienie NSA z dnia 9 maja 2013 r. II FSK 2140/12, LEX nr 1318864). Skoro tak jest, to mając na uwadze cel wezwania, jego zakres powinien pokrywać się z zakresem wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Jest to istotne, gdyż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie jest wymogiem czysto formalnym. Daje ono możliwość organowi zastosowania się do żądań podmiotu, którego zapisy kwestionowanej uchwały dotyczą i eliminacji z aktu tych zapisów, które w ocenie organu, naruszają interes prawny lub uprawnienie podmiotu wzywającego do usunięcia naruszenia prawa, oraz są niezgodne z porządkiem prawnym. Tym samym należy uznać, iż wnoszący skargę do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. jest związany zakresem wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, jakie wcześniej skierował do organu, który wydał kwestionowaną uchwałę lub zarządzenie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2014 r. II OSK 117/13, publ. Lex/el., tak samo Andrzej Matan, Bogdan Dolnicki w: Komentarz do art. 101 u.s.g., publ. Lex/el.). Wobec tego zarzut naruszenia art. 25a i 24f u.s.g., jako nie ujęty w wezwaniu, pozostaje poza zakresem badania Sądu.
Co do drugiego zarzutu ( sformułowanego nie w samej skardze, ale w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia jej braków formalnych), a mianowicie zarzutu, że z uwagi na niekompletność przedstawionej dokumentacji, niezbędnej w ocenie skarżących przy procedowaniu uchwały, uchwała ta narusza art. 23 w zw. z art. 23 a w zw. z art. 24 u.s.g., konieczne jest przytoczenie wspomnianych przepisów ustawy o samorządzie gminnym.
Art. 23. 1. Radny obowiązany jest kierować się dobrem wspólnoty samorządowej gminy. Radny utrzymuje stałą więź z mieszkańcami oraz ich organizacjami, a w szczególności przyjmuje zgłaszane przez mieszkańców gminy postulaty i przedstawia je organom gminy do rozpatrzenia, nie jest jednak związany instrukcjami wyborców. 2. Radni mogą tworzyć kluby radnych, działające na zasadach określonych w statucie gminy.
Art. 23a. 1. Przed przystąpieniem do wykonywania mandatu radni składają ślubowanie: "Wierny Konstytucji i prawu Rzeczypospolitej Polskiej, ślubuję uroczyście obowiązki radnego sprawować godnie, rzetelnie i uczciwie, mając na względzie dobro mojej gminy i jej mieszkańców". 2. Ślubowanie odbywa się w ten sposób, że po odczytaniu roty wywołani kolejno radni powstają i wypowiadają słowo "ślubuję". Ślubowanie może być złożone z dodaniem zdania: "Tak mi dopomóż Bóg".
3. Radni nieobecni na pierwszej sesji rady gminy oraz radni, którzy uzyskali mandat w czasie trwania kadencji, składają ślubowanie na pierwszej sesji, na której są obecni.4. (uchylony).
Art. 24. Radny jest obowiązany brać udział w pracach rady gminy i jej komisji oraz innych instytucji samorządowych, do których został wybrany lub desygnowany.
Jak widać z powyższego przytoczenia, treść zarzutu nijak się ma do wskazanych przepisów, albowiem skarżona uchwała nr [...]. dotyczyła wyrażenia zgody dla Ochotniczej Straży Pożarnej w [...] na poddzierżawienie dwóch pomieszczeń na parterze budynku dwukondygnacyjnego wielofunkcyjnego, oznaczonych na załączniku graficznym nr 1 - 8 i 9, na rzecz firmy S. S.A. na okres od 1 sierpnia 2016r. do 31.12.2018r., pod działalność biurową związaną z realizacją inwestycji północnej obwodnicy M. , w oparciu o art. 18 ust. 2 pkt 9 lit.a u.s.g. W ocenie Sądu żadne z powyższych uprawnień radnego związanych z wykonywaniem przez niego mandatu, nie zostało naruszone zaskarżoną uchwałą. Z treści zaskarżonej uchwały nie wynika, by Rada Miejska w jakikolwiek sposób ograniczyła skarżącym ich uprawnienia jako radnych, w tym zwłaszcza te uprawnienia, o jakich wspominają skarżące, czyli kierowanie się dobrem wspólnoty.
Natomiast warto w tym miejscu przywołać treść protokołu [...] sesji Rady Miejskiej w Miechowie z dnia [...]. /k.35 akt adm./. Otóż w trakcie procedowania nad tą uchwałą została przedstawiona poprawka radnej [...] dotycząca dodania do projektu uchwały wyrażającego zgodę na poddzierżawę: 1/ tego, że środki finansowe uzyskane przez OSP w [...] za poddzierżawienie pomieszczeń będą gromadzone na wydzielonym subkoncie jako środki przeznaczone na cele statutowe, w tym 80 % na remont i modernizację budynku w [...], oraz 2/ zobowiązania OSP w [...] do przedłożenia pisemnej informacji Radzie Miejskiej w Miechowie dotyczących warunków poddzierżawy pomieszczeń na rzecz firmy S. S.A. W trakcie dyskusji [...] wycofała się z procedowania nad poprawką dotyczącą przedstawienia dokumentów i debatowano tylko nad pierwszą poprawką a to przeznaczeniem środków finansowych. Należy zatem uznać, iż skoro kwestia przedstawienia dokumentów zgodnie z wycofana poprawką miała być częścią uchwały o wyrażeniu zgody na poddzierżawę, czyli miała stanowić jej treść, to logicznie rzecz biorąc, ich nieprzedstawienie przed jej uchwaleniem nie mogło warunkować zgody na poddzierżawę i wniosek ten jest dodatkowo wzmocniony argumentem, iż skarżąca wycofała się z tej poprawki. Wobec tego stwierdzić należy, że w procesie podjęcia zaskarżonej uchwały ta kwestia, choć została zasygnalizowana jako poprawka, ostatecznie nie miała żadnego znaczenia, także dla skarżącej [...] która się z tej poprawki wycofała.
W tym miejscu należy powtórzyć słuszną tezę postanowienia WSA w Krakowie z dnia z dnia 29 marca 2013 r., III SA/Kr 1786/12, publ. Lex/el., wspomnianego zresztą przez skarżące. W orzeczeniu tym Sąd podkreślił, że w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. nie daje radnemu prawa do zaskarżenia każdej uchwały gminy, gdyż intencją tego przepisu nie jest uczynienie z sądu organu odwoławczego, z którego mógłby zawsze korzystać radny w razie podjęcia przez radę uchwały wbrew jego stanowisku wyrażonemu podczas głosowania. Radny musi wykazać dokonanie taką uchwałą naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia, co w istocie sprowadza się do ograniczenia lub pozbawienia go jego własnych uprawnień chronionych prawem (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 1997 r. sygn. akt II SA 8/97, Wspólnota 1997/41/26, Lex nr 30351, postanowienie NSA z dnia 9 listopada 1995 r. sygn. akt II SA 1933/95, ONSA 1996/4/170, Lex nr 25895, postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2003 r. sygn. akt V SA 1785/02, niepubl.). Stanowisko takie jest konsekwentnie podtrzymywane w orzecznictwie. W wyroku WSA w Łodzi z dnia 6 lipca 2016 r. III SA/Łd 422/16, LEX nr 2089589 podkreślono, że skarga na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. przysługuje w przypadku, gdy zaskarżona uchwała godzi w sferę prawną podmiotu przez wywołanie negatywnych dla niego następstw prawnych, np. przez zniesienie, ograniczenie czy też uniemożliwienie realizacji jego uprawnienia lub interesu prawnego. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony, natomiast podstawą do wyprowadzenia tej ochrony są przepisy prawa materialnego, które regulują treść działania organów administracji publicznej, na mocy których kształtowane są uprawnienia lub obowiązki jednostki. Inny przykład stanowi wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 czerwca 2016 r. II SA/Gl 1418/14, LEX nr 2077978: " Interes prawny, którego istnienie umożliwia przyznanie legitymacji skargowej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., powinien bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu wnoszącego skargę. Oznacza to, że stronie skarżącej powinno przysługiwać konkretne prawo podmiotowe o charakterze prywatnoprawnym, bądź publicznoprawnym, wynikające z przepisów prawa materialnego, które najpóźniej w dniu wniesienia skargi zostało naruszone zaskarżonym aktem. Jak jednolicie przyjmuje się w judykaturze skarżący wnosząc skargę musi wykazać, że zaskarżona uchwała naruszając prawo jednocześnie negatywnie wpływa na jego sytuację prawną, np. pozbawia go pewnych uprawnień, czy też uniemożliwia ich realizację".
W świetle przytoczonych judykatów stwierdzić należy, że skarżące nie wykazały, w jaki sposób zaskarżona uchwała wpływa w sposób bezpośredni na ich interes prawny wywodzony z konkretnego przepisu prawa materialnego. Natomiast co do procedury jej uchwalenia, sama postawa skarżących w trakcie procedowania zaprzecza tezie, że uchwała została podjęta bez kompletu dokumentów, skoro głosując nad nią nie złożyły stosownych poprawek w tym zakresie lub się z nich wycofały (skarżąca [...]). Natomiast skarżące nie wskazały, jakie uprawnienia płynące z przepisów prawa zostały naruszone przy procedowaniu uchwały, albowiem uczestniczyły w dyskusji, zgłaszały poprawki ( [...]) i głosowały w sposób nieskrępowany. Należy wyraźnie podkreślić, że sam fakt, że uchwała zapadła sprzecznie ze stanowiskiem wyrażonym przez radnego, nie jest powodem do twierdzenia, że narusza ona jego interes prawny. Natomiast uprawnienia do reprezentowania mieszkańców gminy zgodnie ze złożonym ślubowaniem nie zostały w przypadku skarżących w żaden sposób naruszone.
Na marginesie należy też zaznaczyć, celem wyjaśnienia skarżącym, że nawet gdyby przyjąć, iż w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa skarżące zawarłyby zarzuty naruszenia art. 25a i 24f u.s.g. formułowane następnie w skardze, to i tak brak jest także w tym zakresie istnienia interesu prawnego skarżących oraz jego naruszenia. Nadal bowiem brak wskazania, jak przedmiotowa uchwała w takim wypadku przekłada się na naruszenie interesu prawnego skarżących, jako że brak jakichkolwiek twierdzeń, że wyrażenie zgody na poddzierżawienie części nieruchomości wpływa w jakikolwiek sposób na sferę interesu prawnego skarżących. Natomiast podkreślenia wymaga, że hipotetyczny fakt brania udziału w głosowaniu radnego wyłączonego z mocy art.25 a u.s.g. (gdyby przyjąć takie założenie, choć sąd w tym miejscu nie przesądza, że tak jest), czy radnego naruszającego zakaz z art. 24f u.s.g. nie spowodował ograniczenia uprawnień skarżących, gdyż, jak to wyżej wyjaśniono, z protokołu sesji wynika, że w sposób nieskrępowany mogły zabierać głos, zgłaszały poprawki ([...]) czy głosowały nad uchwałą. Twierdzenie, że udział w głosowaniu osoby ewentualnie podlegającej wyłączeniu, sam w sobie powoduje, że radne nie mogą wykonywać rzetelnie swoich obowiązków związanych z mandatem radnego, nie może się ostać, jako pozbawione podstaw prawnych. Natomiast nie nastąpiła żadna jego konkretyzacja, na czym ta niemożliwość w danym przypadku miałaby polegać. Nawiasem mówiąc, przy procedowaniu uchwały radne nie zgłaszały żadnych zastrzeżeń w tej materii (protokół – k. 59-63 akt adm.).
Końcowo należy zaznaczyć, że skarżące zgłosiły wspólne zarzuty, wyjaśniając interes prawny /k.60 akt sądowych/, podczas gdy jeśli skargę wnosi więcej niż jedna osoba, to każdy ze skarżących ma obowiązek wykazania naruszenia swojego własnego interesu prawnego (konkretnego, indywidualnego i bezpośredniego) – por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia z dnia 31 maja 2016 r., II SA/Sz 1239/15, LEX nr 2116221.
Podsumowując, należy uznać, że zaskarżona uchwała nie naruszyła żadnego interesu prawnego lub uprawnienia skarżących. Brak naruszenia interesu prawnego po stronie skarżącej powoduje, iż skarżące nie mają wymaganej przez art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym legitymacji procesowej do zaskarżenia przedmiotowej uchwały. Należy zatem przyjąć, że złożona w niniejszej sprawie skarga pochodziła od osób nie mających legitymacji skargowej. Z tego powodu skarga ta podlega odrzuceniu w oparciu o art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.
O zwrocie kosztów orzeczono w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło