II SA/Kr 1287/22

WyrokWSA w Krakowie2023-02-27

Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Joanna Człowiekowska, Jacek Bursa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody z istniejącego ujęcia na terenie parku narodowego, bez zmiany sposobu korzystania z wód, może zostać utrzymana pomimo zarzutów dotyczących ochrony przyrody i alternatywnych rozwiązań technicznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji jest związany treścią wniosku strony i nie musi rozważać alternatywnych wariantów dostarczania wody, jeśli sposób korzystania z wód nie ulega zmianie. Ponadto, definicja ochrony ścisłej nie stanowi bezwzględnego zakazu ingerencji człowieka, a pozwolenie wodnoprawne nie narusza planu ochrony parku narodowego. W konsekwencji decyzja o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego została uznana za zgodną z prawem i skarga oddalona.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy, działający jako wspólnicy spółki cywilnej prowadzącej schronisko, uzyskali pozwolenie wodnoprawne na pobór wody z Przedniego Stawu na potrzeby schroniska oraz na odprowadzanie niewykorzystanej wody do potoku Roztoka. Tatrzański Park Narodowy złożył sprzeciw, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ochrony przyrody, braku wyjaśnienia alternatywnych rozwiązań technicznych oraz braku odpowiednich urządzeń pomiarowych. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu organ wydał decyzję udzielającą pozwolenia wodnoprawnego na okres 30 lat. Skargę na tę decyzję złożył Tatrzański Park Narodowy.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Tatrzańskiego Parku Narodowego na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 9 września 2022 r. o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Joanna Tuszyńska SWSA Joanna Człowiekowska SWSA Jacek Bursa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2023 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Parku Narodowego na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 9 września 2022 roku, znak: KR.RUZ.423.1.12.2020 w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego skargę oddala Decyzją z dnia 13 marca 2020 roku, znak: KR.ZUZ.3.421.960.2018.MU, Dyrektor Zarządu Zlewni w Nowym Sączu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie udzielił M. K. - M. i M. K., działającym jako wspólnicy spółki cywilnej pod nazwą Schronisko [...] pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody z Przedniego Stawu, poprzez istniejące ujęcie drenażowe na dz. nr ewid.[...], obręb B., gm. Bukowina Tatrzańska, w tym dla zaopatrzenia w wodę do celów pitnych i socjalno-bytowych Schroniska PTTK w [...] oraz na odprowadzanie do wód potoku Roztoka w km 4+685, wód pobranych i niewykorzystanych dla potrzeb Schroniska PTTK w [...], za pośrednictwem Litworowego Żlebu. Od powyższej decyzji odwołanie złożył T. Park, podnosząc zarzuty: naruszenia art. 8 ustawy o ochronie przyrody oraz § 22 rozporządzenia Ministra Środowiska z 12 maja 2005 r. w sprawie sporządzania projektu planu ochrony dla parku narodowego, rezerwatu przyrody i parku krajobrazowego, dokonywania zmian w tym planie oraz ochrony zasobów, tworów i składników przyrody; wybiórcze rozpatrzenie całości materiału dowodowego, pominięcie w postępowaniu tej części materiału dowodowego, który wskazywał na istnienie innych bezawaryjnych rozwiązań technicznych do poboru wody, istniejących obecnie na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego, niwelujących negatywne oddziaływanie w ekosystem obszaru ochrony ścisłej, jakim w technologii ujęcia lewarowego z taranem wodnym, jest sztuczne przerzucanie wody pomiędzy zbiornikami za pomocą rurociągów, które to działanie zniekształca naturalne układy i procesy przyrodnicze w obszarze ochrony ścisłej Tatrzańskiego Parku Narodowego; brak odpowiednich urządzeń pomiarowych rejestrujących ilość wody faktycznie pobranej z Przedniego Stawu. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 8 grudnia 2020 r., znak KR.RUZ.423.1.12.2020 uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu m.in. wskazano, że zgodnie z art. 396 ust. 1 ustawy Prawo wodne pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać: 1) ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, z wyłączeniem okoliczności, o których mowa w art. 66; (...); 8) wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych. Z kolei art. 399 ust. 1 pkt 1) ustawy Prawo wodne stanowi, że wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli projektowany sposób korzystania z wód narusza ustalenia dokumentów , o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7, lub nie spełnia wymagań o których mowa wart. 396 ust. 1 pkt 8. Złożone dokumenty oraz przeprowadzone postępowanie administracyjne, zakończone wydaniem skarżonej decyzji nie wykazały, że udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na wnioskowany zakres i sposób korzystania z wód nie będzie naruszał wymagań ochrony środowiska, a więc, czy nie zachodzą okoliczności wynikające z art. 399 ust. 1 ustawy Prawo wodne. Opisaną wyżej decyzję zaskarżyły sprzeciwem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. K. – M. i M. K., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i wskazując, że w ich ocenie decyzja Organu I stopnia jest prawidłowa, przedstawiając w tym względzie obszerną argumentację. Podkreślono także, że nawet jeżeli w sentencji przedmiotowego rozstrzygnięcia brakowało ewentualnego wyrzeczenia co do celu, na jaki ma być przeznaczona pobrana woda, to wynika to wprost z jego uzasadnienia i w tym zakresie decyzja mogła być konwalidowana przez Organ II stopnia. Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2021r., sygn. akt II SA/Kr 64/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu WSA podkreślił, że organ II Instancji nie dostrzegł podstawowej dla niniejszej sprawy okoliczności, tj. tego, że obecnie kontrolowane postępowanie w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego nie dotyczy żadnego nowego urządzenia, ani też nowego czy innego niż dotychczasowy sposobu korzystania z wody, a nawet zmienionej faktycznej ilości jej poboru i odprowadzania nadmiaru. Niesporną w sprawie okolicznością jest bowiem to, że ujęcie wody na potrzeby schroniska PTTK działa w niezmieniony sposób od 65 lat, a pobór wód ze Stawu Przedniego jest stały - ze względu na stałą pracę taranu, co potwierdza także organ w zaskarżonej decyzji. Wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego oparty został na założeniu niezmiennego sposobu poboru wody i odprowadzania jej nadmiaru, przy użyciu ciągle tych samych urządzeń wykorzystujących prawa hydrauliki, z pominięciem energii elektrycznej. Wszystko to wiąże się ze specyficznymi warunkami atmosferycznymi panującymi w Dolinie [...] co opisał organ I Instancji w uzasadnieniu decyzji, a co znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, zaś co do warunków atmosferycznych jest także faktem notoryjnym. Skoro zatem w sferze faktycznej, dotyczącej rzeczywistej ilości poboru wody z Przedniego Stawu nic się nie zmieni, stan ten jest stały od lat, to analizy wykonane przez dr inż. R. K. oraz mgr. Inż. M. P. w Końcowym Operacie Hydrologicznym, dotyczące korelacji sumy opadów z wahaniami zwierciadła wody w Przednim Stawie w okresie od września 2009 r. do stycznia 2011 r. oraz wynikające z tych analiz wnioski pozostają aktualne, niezależnie od tego, jaka wielkość poboru wody zostanie przyjęta w założeniach operatu. Wobec powyższego Sąd doszedł do przekonania, że w żadnym wypadku w niniejszej sprawie nie ziściły wskazane przez organ II Instancji w zaskarżonej decyzji przesłanki z art. 138 § 2 kpa. Przesłanki te powinny być spełnione kumulatywnie, ale także powinien istnieć funkcjonalny i merytoryczny związek przesłanki pierwszej (naruszenie przepisów postępowania zaskarżoną decyzją) i przesłanki drugiej (konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie). Jeżeli organ II Instancji uważa, że operat hydrologiczny powinien zostać z innych względów niż wskazane w zaskarżonej decyzji, uzupełniony o inne niż dotychczas wykonane analizy, związane z ilością całkowitego poboru wód, to nie ma żadnych przeszkód, aby przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe we własnym zakresie, bo to nakazuje mu zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażona w art. 16 kpa. Polega ona na dwukrotnym rozpoznaniu sprawy przez dwa organy administracyjne różnych instancji, a nie wyłącznie na kontroli postępowania i decyzji organu I Instancji przez organ II instancji. Ponadto jeżeli organ twierdzi, że sentencja decyzji powinna brzmieć inaczej, to nie ma żadnych przeszkód, aby we własnym zakresie ją zreformował, co w żadnym razie nie narusza dwuinstancyjności postępowania i nie wymaga prowadzenia żadnego dodatkowego postępowania dowodowego. Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie decyzją z dnia 9 września 2022 r., znak KR.RUZ.423.1.12.2020, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2) kpa, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł co do istoty o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego M. K.-M. i M. K., działającym jako wspólnicy spółki cywilnej Schronisko PTTK w [...] na: I.1. pobór wód powierzchniowych z Przedniego Stawu poprzez istniejące ujęcie drenażowe zlokalizowane na dz. ew. nr [...], obręb B., gm. Bukowina Tatrzańska w ilości Qmaxs - 0.000977m3/s, Qśrd - 79,54 m3d, Qmaxh -3,517 m3/h, Qdop.r. - 29 033 m3/rok, w tym dla zaopatrzenia w wodę do celów pitnych i socjalnobytowych Schroniska PTTK w [...]: Qmaxs - 0,00016 m3/s, Qśrd - 8,984 m3/d, Qmaxh - 0,561 m3/h, Qdop.r. - 3279 m3/rok; I.2. odprowadzenie wód do potoku Roztoka w km 4+685, za pośrednictwem Litworowego Żlebu, wód pobranych z ujęcia o którym mowa w pkt 1 pozwolenia i niewykorzystanych, w ilości: Q maxs - 0,000817 m3/s, Q śrd - 70,56 m3d, Qmax/h - 2,94 m3/h, Qdop.r. - 25 754 m3/rok. W dalszych punktach organ ustalił warunki wykonywania uprawnień udzielonych decyzją oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, w tym co do sposobu prowadzenia pomiarów i rejestrowania ilości pobieranej wody oraz ustalił termin ważności pozwolenia udzielonego w punkcie I na okres do dnia 8 września 2052 r. W uzasadnieniu decyzji przywołano poglądy prawne i wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawarte w wyroku z dnia 27 kwietnia 2021r., sygn. akt II SA/Kr 64/21, którym po rozpoznaniu sprzeciwu uchylono pierwotną decyzję organu II instancji ze wskazaniem, że rzeczą organu będzie uzupełnienie postępowania dowodowego i zreformowanie decyzji we własnym zakresie, jeżeli będzie to konieczne. Przedstawiono przebieg dotychczasowego postępowania oraz wskazano w jakim zakresie w ponownym postępowaniu uzupełniony został materiał dowodowy oraz streszczono stanowiska stron postępowania. Uzasadniając rozstrzygnięcie co do udzielenia wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego, organ II Instancji odwołał się do wytycznych Sądu i zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym do Dodatku do operatu wodnoprawnego z grudnia 2021r., wyjaśnień autora Operatu wodnoprawnego oraz przedstawionych przez wnioskodawczynie przy piśmie 25 maja 2022r. argumentów, w szczególności: położenia schroniska w terenie wysokogórskim, braku drogi dojazdowej, długotrwałych zim, gdy pokrywa śnieżna uniemożliwia dotarcie do schroniska, niezawodność i bezawaryjność istniejącego systemu zaopatrzenia w wodę, ważne szczególnie z uwagi na przebywające w schronisku osoby oraz wieloletnie funkcjonowanie ujęcia (od 1954r.), które utrwaliło określone zależności i warunki funkcjonowania ekosystemów wodnych w Dolinie, nadto niestwierdzenie negatywnego wpływu na ocenę stanu JCWP o nazwie Białka od Rybiego Potoku do Jaworowego z Jaworowym od granicy państwa i o europejskim kodzie PLRW2000121415469, w aktualnym zatwierdzonym przez Radę Ministrów w dniu 18 października 2016r. Planie Gospodarowania Wodami dla obszaru dorzecza Wisły (Dz. U. 2016, poz. 1911). Ponadto wskazał, że nałożył na wnioskodawczynie, zgodnie z art. 403 ust.2 pkt 6) ustawy Prawo wodne obowiązek prowadzenia pomiarów i rejestrowania ilości wody pobieranej na potrzeby schroniska co najmniej jeden raz na miesiąc oraz prowadzenia pomiarów jakości wody pobieranej w stanie pierwotnym z częstotliwością minimum jeden raz na rok. Natomiast zakres badanych parametrów i częstotliwość wykonywania badań wody przeznaczonej do spożycia reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U. 2017 poz. 2294). Natomiast z uwagi na to, że art. 400 ust. 1 ustawy Prawo wodne, pozwolenie wodnoprawne wydaje się w drodze decyzji na czas określony, nie dłuższy niż 30 lat, liczony od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, organ ustalił termin obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, udzielonego w pkt I. niniejszej decyzji na okres 30 lat, tj. do dnia 8 września 2052 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożył Tatrzański Park Narodowy zarzucając naruszenie: - art. 5 pkt. 9) ustawy o ochronie przyrody, polegające na pominięciu celu jakiemu ma służyć prowadzenie ochrony ścisłej przyrody, a to "całkowitemu i trwałemu zaniechaniu bezpośredniej ingerencji człowieka w stan ekosystemów, tworów i składników przyrody oraz w przebieg procesów przyrodniczych na obszarach objętych ochroną", - art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, art. 77 § 1 oraz art. 218 § 2 w związku z art. 144 w związku z art. 140 kpa, poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności zaniechania wyjaśnienia okoliczności związanych z zaproponowanym przez skarżącego nowym system dostarczania wody do Schroniska, a w szczególności ustalenia rozmiaru prac potrzebnych do jego wykonania, awaryjności i adekwatności takiego rozwiązania dla potrzeb schroniska. W uzasadnieniu wskazano, iż rozstrzygnięcie nastąpiło niezgodnie ze stanowiskiem Tatrzańskiego Parku Narodowego, który proponował przyjęcie innego rozwiązania technicznego, które nie będzie powodowało sytuacji, w której całościowy pobór wody z Przedniego Stawu będzie wynosił prawie 30.000 m3/rok, a z tego tylko około [...] pobranej wody będzie wykorzystywana przez prowadzone przez Spółkę schronisko, a reszta pobranej wody będzie bezproduktywnie zrzucana w dół Doliny. Tatrzański Park Narodowy jako przykładowe rozwiązanie tego problemu zaproponował zaprzestanie poboru wody za pośrednictwem starego ujęcia drenażowego i wykorzystanie do poboru wody innego istniejącego i wykorzystywanego już dla potrzeb schroniska ujęcia wody z Wielkiego Stawu, doprowadzającego ją do małej elektrowni wodnej zasilającej w energię elektryczną schronisko. Argumenty o "położeniu schroniska w terenie wysokogórskim, brak drogi dojazdowej, długotrwałe okresy zimy, gdy pokrywa śnieżna uniemożliwia dotarcie do schroniska" uznać należ a limine za nietrafne i indyferentne z perspektywy wyboru przez Organ odpowiedniego rozwiązania dla poboru wody przez Schronisko. Przyjęte przez Organ, jako argument, ustalenie, że dotychczasowe ujęcie drenażowe jest niezawodne i bezawaryjne, nie dowodzi, że zaproponowane przez TPN rozwiązanie jest zawodne i awaryjne. Organ w tym zakresie nie poczynił, żadnych ustaleń. TPN wskazywał m.in. na możliwość zaopatrzenia w wodę schroniska w [...] poprzez: 1) całkowitą likwidację ujęcia wody zlokalizowanego w Przednim Stawie Polskim wraz z infrastrukturą towarzyszącą (lewar, komora wyrównawcza, urządzenia doprowadzające i odprowadzające wodę, taran wodny), 2) zapewnienie poboru wody z funkcjonującego równolegle, działającego na tej samej zasadzie co dotychczasowe ujęcie, ale pobierającego wodę z innego stawu, systemu hydraulicznego służącego do celów zasilania w wodę małej elektrowni wodnej w [...] zlokalizowanej w bezpośrednim otoczeniu schroniska z komory wyrównawczej. Zastąpienie obecnego sposobu poboru wody zmodernizowanym systemem, doprowadzającym wodę do czynnej elektrowni wodnej, nie wymaga żadnych większych prac, poza zamontowaniem pompy głębinowej w komorze wyrównawczej oraz jej podłączeniem do istniejących przewodów wodociągowych. Prace te mogą zostać wykonane bez istotnej ingerencji w środowisko przyrodnicze, ponieważ wszystkie obiekty oraz sieć wodociągowa znajdują się w bezpośrednim otoczeniu schroniska w [...]. Dlatego też podniesione przez Organ, a wyżej przytoczone argumenty dotyczące warunków klimatycznych oraz dostępności schroniska, nie mają żadnego znaczenia. Przedmiotowa mała elektrownia wodna pracuje przez cały rok i jest analogicznym do dawnego systemem lewarowym, który jest w stanie zapewnić ciągłą dostawę wody na potrzeby schroniska. Pobór wody na potrzeby bytowe schroniska z komory wyrównawczej MEW będzie bardzo precyzyjny - bez zrzutu wody nie wykorzystanej, a służącej obecnie do "napędu" starego tarana wodnego. Oprócz wyżej opisanej modernizacji systemu dostarczania wody do Schroniska, istnieje możliwość zastosowania także innych współczesnych rozwiązań technicznych o wysokiej sprawności, na co wskazywał Tatrzański Park Narodowy w toku postępowania, które umożliwiają likwidację ujęcia lewarowego wraz z taranem wodnym, a jednocześnie gwarantują bezawaryjną pracę urządzeń w trudnych warunkach klimatycznych. Takie rozwiązania stosowane są w innych, podobnych obiektach na terenie Tatr - zaopatrzenie w wodę schroniska w Morskim Oku czy hotelu górskiego na Pol. Kalatówki. Istnieją również techniczne możliwości opomiarowania faktycznego poboru wody z [...] - analogicznie do rozwiązania zastosowanego w przypadku funkcjonującej przy schronisku w [...] elektrowni wodnej (jest to przepływomierz elektromagnetyczny). Organ zaniechał również poczynienia ustaleń i w tym zakresie mimo wyraźnych wniosków skarżącego. Nie są też zasadne argumenty Organu, że wieloletnie funkcjonowanie ujęcia (od 1954 r.), które utrwaliło określone zależności i warunki funkcjonowania ekosystemów wodnych w Dolinie, a nadto nie stwierdzono negatywnego wpływu dotychczasowego ujęcia wody, na ocenę JCWP o nazwie Białka od Rybiego Potoku. Dotychczasowe drenażowe ujęcie wody oraz spust wody do Żlebu Litworowego, położone są na obszarze ochrony ścisłej. Stosownie do art. 5 pkt. 9) ustawy o ochronie przyrody, ochrona ścisła to "całkowite i trwałe zaniechanie bezpośredniej ingerencji człowieka w stan ekosystemów, tworów i składników przyrody oraz w przebieg procesów przyrodniczych na obszarach objętych ochroną". A zatem stan, do którego powinno się dążyć, to usunięcie jakiejkolwiek ingerencji człowieka w przebieg procesów przyrodniczych t.j. likwidacja urządzeń z dna Przedniego Stawu Polskiego oraz powrót naturalnego obiegu wody w zlewni. Ustalenia tego Organ zaniechał. Ekosystemy wodne w Dolinie, o które troskę wyraził Organ, są ekosystemami nienaturalnymi wytworzonymi przez człowieka, pozostającymi w sprzeczności z przytoczonymi wyżej zasadami ochrony ścisłej. Nieuzasadniona jest wyrażona w zaskarżonej decyzji obawa o zmianę wykształconego od wielu lat (1954 rok) ekosystemu w Żlebie Litworowym, do którego przerzucana jest woda z Przedniego Stawu Polskiego. Właśnie zaprzestanie sztucznego zrzutu wody do Litworowego Żlebu spowoduje z czasem odtworzenie się tam zniekształconego przez działania antropogeniczne siedliska przyrodniczego, co jest zgodne z w/w ustawowym celem parku narodowego. W odpowiedziach na skargę organ i wnioskodawczynie wnieśli o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Niniejszą sprawę rozpoznano i wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 ze zmianami. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, na co wyraźnie zwrócił już uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 kwietnia 2021r., sygn. akt II SA/Kr 64/21, że kontrolowane postępowanie administracyjne dotyczy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, przy czym nie dla żadnego nowego urządzenia, ani też nowego czy innego niż dotychczasowy sposobu korzystania z wody, a nawet zmienionej faktycznej ilości jej poboru i odprowadzania nadmiaru. Niesporną w sprawie okolicznością jest bowiem to, że ujęcie wody na potrzeby Schroniska PTTK w [...] działa w niezmieniony sposób od ponad 65 lat, a pobór wód z Przedniego Stawu jest stały - ze względu na stałą pracę taranu. Wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego oparty został na założeniu niezmiennego w stosunku do dotychczasowego sposobu poboru wody i odprowadzania jej nadmiaru, przy użyciu ciągle tych samych urządzeń wykorzystujących prawa hydrauliki, z pominięciem energii elektrycznej. Skoro zatem wniosek nie dotyczy lokalizacji żadnego nowego obiektu budowlanego, czy nowego urządzenia, to ewentualna możliwość alternatywnego do dotychczasowego sposobu dostarczania wody do Schroniska PTTK w [...] pozostaje bez wpływu na wynik niniejszego postępowania. Ocena alternatywnych wariantów inwestycyjnych przez pryzmat ich wpływu na środowisko, dokonywana jest bowiem w postępowaniu o środowiskowych uwarunkowaniach zgody dla realizacji przedsięwzięcia w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jest to jednak całkiem inne postępowanie niż obecnie kontrolowane. W niniejszym postępowaniu zadaniem organu była ocena wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na płaszczyźnie obowiązujących w tym zakresie przepisów i wydanie takiego pozwolenia jeśli zachodzą ku temu formalne przesłanki lub odmowa jego wydania, w przypadku jeśli takich przesłanek brak. Nie było natomiast jego zadaniem analizowanie alternatywnych wariantów dostarczania wody dla schroniska, skoro sposób jej dostarczania nie uległ zmianie i nie jest dokonywany za pomocą nowo realizowanego urządzenia. Dlatego pomijając już oczywistość oceny, że proste w konstrukcji urządzenie tarana, który dla działania nie wymaga zasilania energią elektryczną i działa bezawaryjnie od ponad 65 lat, uznać należy jako potencjalnie mniej awaryjne, niż urządzenie mechaniczne zasilane energią elektryczną, które dostarczać miałoby do schroniska wodę kilkusetmetrowym rurociągiem poprowadzonym w terenie wysokogórskim o wymagającym klimacie, to jednak z uwagi na charakter kontrolowanego postępowania administracyjnego, organ z takiej oceny był zwolniony. Dlatego zarzuty strony skarżącej co do zbyt powierzchownej oceny wyrażonej w tym zakresie przez organ nie są uzasadnione, gdyż takiej oceny organ w ogóle nie musiał wyrażać, a wystarczającym byłoby przytoczenie powyższej argumentacji o zbędności takiej oceny w postępowaniu, które dotyczy wydania jedynie nowego pozwolenia wodnoprawnego, dla tego samego istniejącego już obiektu i w dotychczasowy sposób, przy wykorzystaniu tego samego co dotychczas urządzenia. W tym miejscu podkreślenia też wymaga, że jak trafnie wskazuje się w odpowiedzi na skargę z powołaniem się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2018 r., VII SA/Wa 1463/17, w sytuacji wszczęcia postępowania na żądanie strony, treść zgłoszonego żądania określa rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania, a także wyznacza właściwą normę prawa materialnego lub procesowego, która będzie relewantna dla ustalenia zakresu podmiotowego i przedmiotowego postępowania. Organ administracji jest tym żądaniem związany, gdyż tylko i wyłącznie strona składająca podanie określa przedmiot swojego żądania i nim rozporządza. Innymi słowy, owo żądanie (wniosek) strony, wyznacza granice sprawy administracyjnej podlegającej załatwieniu w danym postępowaniu administracyjnym. Analogiczny pogląd odnośnie postępowania toczącego się na podstawie art. 407 prawa wodnego wyrażony też został przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia z dnia 21 czerwca 2018 r., sygnatura akt II SA/Gd 111/188 lipca 2021 r., który stwierdził, że "to wnioskodawca ma wyłączne prawo do kształtowania treści swojego żądania zawartego we wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Treść złożonego wniosku wyznacza przedmiot postępowania, którym organ prowadzący to postępowanie jest związany". W tym stanie rzeczy, skoro wniosek o udzielenia pozwolenia wodnoprawnego dotyczy poboru wody z Przedniego Stawu, to organ administracji pozostając w granicach wniosku, powinien się ograniczyć do zbadania przesłanek negatywnych z art. 399 ust. 1 i 2 prawa wodnego, natomiast rozważania w przedmiocie alternatywnego rozwiązania, wykraczają poza treść wniosku i pozostają poza kognicją organu. Z tych przyczyn powyższy zarzut skargi dotyczący nienależytego rozważenia alternatywnego wariantu dostarczania wody do schroniska i powiązany z nim zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania, ocenić należy za bezzasadny. Przechodząc do dalszych rozważań należy wyrazić pogląd, że nie jest również trafny zarzut skargi, podniesiony z powołaniem się na art. 5 pkt. 9) ustawy o ochronie przyrody. Przepis ten zawiera bowiem jedynie definicję legalną "ochrony ścisłej" w rozumieniu ustawy o ochronie przyrody. Z powyższej definicji nie wynika jednak automatyczny zakaz jakiejkolwiek działalności człowieka w terenach objętych ścisłą ochroną. Jest to zresztą chyba oczywiste również dla strony skarżącej, skoro na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego, w terenach objętych ścisłą ochroną znajduje się i legalnie funkcjonuje szereg obiektów (zazwyczaj związanych z szeroko rozumianym ruchem turystycznym na terenie TPN), których część została wymieniona ze szczegółowym wskazaniem lokalizacji w odpowiedzi na skargę uczestniczek. Na płaszczyźnie prawnej istotnym natomiast jest, że zgodnie z art. 396 ust. 1 pkt 2 prawa wodnego, pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać ustaleń planów ochrony i planów zadań ochronnych dla obszarów chronionych. Taki plan ochrony dla Tatrzańskiego Parku Narodowego został ustanowiony w rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 6 lipca 2021 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 1098), wydanym na podstawie art. 19 ust. 5 w związku z art. 20 ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Plan ten określa sposoby realizacji celów ochrony przyrody na obszarze TPN – w tym w strefie ochrony ścisłej – a z którym zgodność jest warunkiem udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, stosownie do przywołanego już art. 396 ust. 1 pkt 2 prawa wodnego oraz art. 399 ust. 1 pkt 1 prawa wodnego. Plan ten określa też zakres udostępniania obszaru parku narodowego, co jest zresztą jednym z zadań TPN, a co wynika z art. 8b ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody. W tym stanie rzeczy usytuowanie Schroniska PTTK w [...] w strefie ochrony ścisłej, samo w sobie nie stanowi przesłanki negatywnej dla wydania pozwolenia wodnoprawnego, a wymaga jedynie dokonania oceny, czy wydanie takiego pozwolenia jest zgodne z ustanowionym dla Tatrzańskiego Parku Narodowego planem ochrony. Z analizy postanowień tego planu wynika, że wydane pozwolenie wodnoprawne nie narusza planu ochrony dla Tatrzańskiego Parku Narodowego. W jego Rozdziale 7, dotyczącym określenia działań ochronnych m.in. na obszarach ochrony ścisłej z podaniem rodzaju, zakresu i lokalizacji tych działań, z ust. I.1 pkt 7 tego rozdziału wynika, że działania ochronne na obszarach ochrony ścisłej obejmują remonty, przebudowę i budowę obiektów i urządzeń technicznych oraz infrastruktury związanej z udostępnianiem obszaru Parku oraz konserwację obiektów kulturowych. Z powyższego wynika, że art. 5 pkt 9 ustawy o ochronie przyrody nie może być wykładany bez odwołania się do szczegółowych regulacji prawnych, dotyczących obszarów ochrony ścisłej i sam w sobie nie stanowi bezwzględnego zakazu ingerencji w strefę ochrony ścisłej. Na tej płaszczyźnie rozważań należy też dodać, że z treści skargi można wnioskować, że chyba tak samo jak powyżej przedstawiono, ograniczenia związane z ochroną ścisłą rozumie strona skarżąca, skoro w jej ocenie nie narusza powyższego przepisu dostarczanie wody z Wielkiego Stawu (który też znajduje się na obszarze ochrony ścisłej), a takim naruszeniem ma być jedynie jej dostarczanie z Przedniego Stawu. Z tych przyczyn również zarzut dotyczący w/w przepisu prawa materialnego nie zasługuje na uwzględnienie. W końcowej części rozważań, odnieść się należy również do podniesionych w skardze zarzutów natury faktycznej. Podkreślenia jednak wymaga, że ocena legalności zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji, odbywa się na płaszczyźnie jej zgodności z prawem. Niemniej jednak, z uwagi na zarzuty w zakresie wpływu poboru wody z Przedniego Stawu dla Schroniska Górskiego PTTK w [...] na środowisko naturalne, wskazanym jest odniesienie się także do tych zarzutów, które dotyczą pozaprawnej płaszczyzny rozważań. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego, w tym w szczególności operatu wodnoprawnego i jego dodatku, kontynuacja poboru wody w dotychczasowy sposób nie wymaga podejmowania żadnych działań inwestycyjnych. Sam pobór wody w dotychczasowy sposób (funkcjonujący od ponad 65 lat) oraz odprowadzanie wód pobranych i niewykorzystanych do wód potoku Roztoka odbywa się natomiast w ramach jednej zlewni, nie powoduje negatywnego wpływu na osiągnięcie celów środowiskowych JCWP Białka od Rybiego Potoku do Jaworowego z Jaworowym od granicy państwa, nie wpływa na realizację celów środowiskowych ustalonych dla JCWPd, a także nie generuje negatywnego oddziaływania na staw jako ekosystem wodny (Dodatek do operatu wodnoprawnego m.in. str. 17-18). Taka ocena wpływu dotychczasowego i wnioskowanego sposobu poboru wody dla Schroniska Górskiego PTTK w [...] wydaje się być zresztą niekwestionowana przez samą stronę skarżącą, która w pkt 15 skargi wskazuje, że: "Brak negatywnego wpływu dotychczasowego ujęcia wody, na zlewnię zapewne ma miejsce. Mimo istnienia dotychczasowego ujęcia wody, ilość wody w zlewni pozostaje na podobnym do naturalnego poziomie, gdyż pobierana nadmiarowo woda trafia przez Żleb Litworowy do Doliny." Tymczasem pobór wody z Wielkiego Stawu wymaga już pewnej ingerencji w środowisko naturalne (choć trzeba się zgodzić ze stroną skarżącą, że nie jest to wpływ znaczny), a pojawienie się potencjalnych awarii tego systemu dostarczania wody i ich usuwanie, może się już wiązać z istotniejszym zakresem ingerencji w to środowisko. Zaznaczyć także należy, że nie można również zaaprobować stanowiska strony skarżącej, co do wpływu dotychczasowego i wnioskowanego sposobu poboru wody dla schroniska, na poziom wód w wodospadzie Wielka Siklawa (pkt 14 skargi). Wodospad Wielka Siklawa zasilany jest bowiem wodami potoku Roztoka, który początek bierze w Wielkim Stawie. Jak natomiast wynika z Dodatku do operatu wodnoprawnego - str. 6, woda z Przedniego Stawu tylko okresowo (podczas wysokich stanów) zasila Wielki Staw za pośrednictwem Małego Stawu. Takie same informacje co do przepływu wody pomiędzy tymi stawami wynikają także z innych źródeł, dostępnych m.in. na stronach internetowych. Jak przy tym wynika z operatu, pobór wody z Przedniego Stawu nie ma wpływu na podziemny przypływ wód. Z powyższego wynika, że pomiędzy Przednim, a Wielkim Stawem zasadniczo nie odbywa się ciągły przepływ wody, a ma on miejsce w jedynie podczas wysokich stanów poziomu wody w Przednim Stawie, kiedy wody w nim zebrane przelewając się zasilają Wielki Staw poprzez Mały Staw. Z powyższych danych można zatem wywnioskować, że alternatywny sposób dostarczania wody do schroniska tj. z Wielkiego Stawu, który odbywałby się w sposób ciągły, miałby zdecydowanie większy wpływ na poziom wód w Wielki Stawie, a co za tym idzie ilość wody spadającej wodospadem Wielka Siklawa, niż dotychczasowy i wnioskowany pobór wody z Przedniego Stawu, który to staw w ogóle nie zasila Potoku Roztoka powyżej wodospadu, a Wielki Staw jest zasilany wodami z niego pochodzącymi jedynie sporadycznie i przy wysokim ich poziomie. Z tych przyczyn również zarzuty skargi podniesione na płaszczyźnie pozaprawnej nie zasługują na uwzględnienie. Konkludując należy zatem wskazać, że zaskarżoną decyzję należy ocenić jako zgodną z obowiązującymi przepisami prawa, w tym zarówno prawa wodnego, jak i przepisami regulującymi dostęp do wód na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego. Natomiast zarzuty skargi z przyczyn wskazanych powyżej nie zasługują na uwzględnienie, co w konsekwencji skutkuje oddaleniem skargi. Mając zatem na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło