II SA/Kr 1290/05
WyrokWSA w Krakowie2007-08-24
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Aldona Gąsecka-Duda, Renata Czeluśniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że spółka jawna nie jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę, mimo że wspólnicy tej spółki są wieczystymi użytkownikami sąsiednich działek, a spółka cywilna przekształciła się w spółkę jawną?Ratio decidendi
Organ odwoławczy przedwcześnie umorzył postępowanie odwoławcze, uznając spółkę jawną za niebędącą stroną postępowania. Choć samo stwierdzenie, że brak statusu strony skutkuje umorzeniem postępowania odwoławczego, jest prawidłowe, organ zaniechał wezwania spółki do przedłożenia dokumentów potwierdzających jej interes prawny, mimo że z akt sprawy wynikało, iż wspólnicy spółki są wieczystymi użytkownikami sąsiednich działek, a spółka cywilna przekształciła się w spółkę jawną, która wstąpiła w prawa i obowiązki wspólników.Stan faktyczny
Starosta wydał pozwolenie na budowę. Spółka jawna złożyła odwołanie, zarzucając naruszenie jej praw do czynnego udziału w postępowaniu. Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że spółka jawna nie jest stroną postępowania, ponieważ nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości w obszarze oddziaływania inwestycji. Spółka zaskarżyła decyzję Wojewody do WSA, zarzucając błędne ustalenie braku jej statusu strony i pominięcie faktu przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną, która wstąpiła w prawa użytkowania wieczystego sąsiednich działek.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody M. i zasądza od Wojewody M. na rzecz strony skarżącej kwotę 755 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Renata Czeluśniak Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi [...] spółka jawna w K. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody M. na rzecz strony skarżącej kwotę 755 (siedemset pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] 2005 r. znak: [...] Starosta Powiatu K., działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1 i 2, art. 34 ust. 4 i art. 36, a także art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane oraz na podstawie art. 104 k.p.a. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla inwestora: Zakładu Administracji Budynków Komunalnych w K., na inwestycję pn.: "Przebudowa budynku szkoły na budynek wielorodzinny /adaptacja/ wraz z rozbudową wewnętrznej instalacji wod. - kan. i energetycznej oraz budowa wewnętrznej. instalacji gazowej - działka nr [...] w K.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła [...]spółka jawna z siedzibą w K., wnosząc o zmianę decyzji w całości poprzez odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego i odmowę pozwolenia na budowę, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła:
- naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak zapewnienia spółce [...] czynnego udziału w postępowaniu,
- naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. poprzez brak umożliwienia pełnomocnikowi spółki [...] uczestnictwa w sprawie,
- naruszenie art. 7 i art. 77 w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek rozważenia w uzasadnieniu decyzji argumentów przedstawionych w pismach spółki [...] z dnia [...] 2005 r. oraz z dnia [...] 2005 r.
W uzasadnieniu spółka wskazała, że organ I instancji naruszył uprawnienia strony - spółki [...] do czynnego udziału w postępowaniu, gdyż przed wydaniem decyzji nie umożliwił jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Pełnomocnikowi spółki [...] nie zostało zagwarantowane prawo do zapoznania się z zebranym materiałem i wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, pomimo, że pismem z dnia [...] 2005 r. radca prawny W. D., działając w imieniu spółki [...], zwrócił się do Starosty Powiatowego w K. (filia w K.), polemizując z poglądem inwestora - Zakładu
Administracji Budynków Komunalnych w K. - na temat rzekomych nieprawidłowości w działalności Spółki [...] na nieruchomości znajdującej się obok planowanej inwestycji. Starosta naruszył również treść art. 40 § 2 k.p.a., gdyż pomimo wynikającego z tego przepisu obowiązku doręczania pism do rąk pełnomocnika - decyzja z dnia [...] 2005r. nie została mu doręczona. Ponadto zdaniem odwołującej się spółki w uzasadnieniu decyzji brak rozważenia argumentów przedstawionych w pismach spółki [...] z dnia [...] 2005 r. oraz z [...] 2005 r. Starosta Powiatowy naruszył w ten sposób przepisy art. 7, art. 77 w zw. z art. 107 k.p.a. zobowiązujące go do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i do wskazania w pisemnym uzasadnieniu m.in. faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Decyzją z dnia [...] 2005 r. znak: [...] Wojewoda M., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że organ administracji publicznej, zgodnie z treścią art. 105 k.p.a., wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Stroną postępowania, jak określa przepis art. 28 k.p.a. jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego lub obowiązku nie jest jednakże tożsame z interesem faktycznym.
Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, w rozumieniu art. 28 ustawy Prawo budowlane, są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Z analizy całości materiału dowodowego, nie wynika, aby [...] spółka jawna w K. była właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji.
Organ I instancji na podstawie wypisu z rejestru gruntów (karta nr 147 ) ustalił, że m. in. J. S. oraz A. B., są stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji, ponieważ zgodnie z tym dokumentem, w/w osoby są użytkownikami wieczystymi działek nr 1617/3 i nr 1617/4 w K. - sąsiadujących z terenem inwestycji.
Co prawda osoby te, jak należy wnioskować z akt sprawy, są równocześnie współwłaścicielami spółki jawnej, ale ten fakt nie stanowi o tożsamości osób fizycznych: A. B. i J. S. ze spółką jawną, w aspekcie użytkownika wieczystego wspomnianych działek. Zatem spółka jawna reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego W. D. nie jest stroną przedmiotowego postępowania. Pisma pełnomocnika spółki, nie można uznać, jako odwołanie, gdyż nie pochodzi od strony postępowania. Zgodnie z art. 127 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Z utrwalonego orzecznictwa sądowego wynika zaś, że stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., powinno nastąpić w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego od powyższej decyzji złożyła spółka jawna z siedzibą w K.
Skarżąca zarzuciła:
- naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia prawidłowego postępowania wyjaśniającego okoliczność zgłoszenia się do niniejszego postępowania przez [...] spółka jawna w charakterze uczestnika oraz poprzez pominięcie faktu, iż w księgach wieczystych prowadzonych dla działek nr 1617/3 i 1617/4 (KW nr [...] oraz KW nr [...]) jako użytkownicy wieczyści wpisani są A. B. oraz J. S. - jako wspólnicy spółki cywilnej [...] na prawach wspólności łącznej, oraz brak ustalenia okoliczności, iż [...] spółka cywilna przekształciła się w 2001 roku w spółkę o firmie [...] spółka jawna, wstępując w ogół praw i obowiązków stanowiących majątek wspólników A. B. i J. S., w tym w prawo użytkowania wieczystego działek nr 1617/3 i 1617/4.
Powyższe uchybienia doprowadziły do błędnego ustalenia, iż [...] spółka jawna nie jest użytkownikiem wieczystym działek nr 1617/3 i 1617/4 w K.,
- naruszenie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 prawa budowlanego poprzez przyjęcie, iż [...] spółka jawna nie jest stroną niniejszego postępowania, pomimo, że jest użytkownikiem wieczystym działek nr 1617/3 i 1617/4, znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa wg norm przepisanych.
Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów:
- odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS spółki [...] sp. j.
- odpisu postanowienia z dnia [...] 2001 r. Sądu Rejonowego o wpisie do rejestru przedsiębiorców spółki [...] sp. j.,
- odpisu z księgi wieczystej nr [...] oraz księgi wieczystej nr [...], na okoliczność, iż strona skarżąca jest użytkownikiem wieczystym działek nr 1617/3 i 1617/4 położonych w K.,
W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. podtrzymał w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Skarga jest zasadna.
Na wstępie podnieść należy , że pogląd zawarty w zaskarżonej decyzji, iż stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a. w związku z art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm, następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a, jest prawidłowy i ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 5.07.2006r II OSK 942/05 ONSAiWSA 2007/2/50).
W niniejszej sprawie stwierdzenie to zostało jednak powzięte przedwcześnie.
Z pism złożonych w sprawie administracyjnej w dniu [...] 2005r i [...] 2005r przez [...] spółkę jawną w K. nie wynika interes prawny tej spółki do występowania w sprawie w charakterze strony.
Z wypisu z rejestru gruntów znajdującego się w aktach administracyjnych , na podstawie którego został ustalony stan sprawy wynika, że użytkownikami wieczystymi nieruchomości przylegających do nieruchomości inwestora (nr 1620/2 w K.) , są osoby fizyczne A. B. i J. S.
Niemniej jednak ze wskazanych wyżej pism [...] spółki jawnej w K., złożonych w związku z zawiadomieniem A. B. i J. S. o wszczęciu postępowania podano , że "w bezpośrednim sąsiedztwie wymienionego budynku znajduje się nasza firma" oraz , że "wszystkie obiekty budowlane znajdujące się na nieruchomości mojego mocodawcy" (czyli spółki jawnej [...]).
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podał, że z analizy całości materiału dowodowego, nie wynika, aby [...] spółka jawna w K. była właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji.
Skoro jednakże zaraz w następnym fragmencie uzasadnienia decyzji organ odwoławczy stwierdził , że "co prawda osoby te (A. B. i J. S.), jak należy wnioskować z akt sprawy, są równocześnie współwłaścicielami spółki jawnej [...], to obowiązkiem organu było wezwanie spółki do przedłożenia dokumentów wykazujących fakt istnienia po stronie spółki interesu prawnego w tej sprawie.
Organ zaniechał tego obowiązku , błędnie oceniając , że "fakt ten nie stanowi o tożsamości osób fizycznych: A. B. i J. S. ze spółką jawną [...], w aspekcie użytkownika wieczystego wspomnianych działek".
Z dokumentów złożonych przy skardze wynika, ze w księdze wieczystej obejmującej działki nr 1617/2 , 1617/3 , 1617/4 i 1617/7 w K. jako ich użytkownicy wieczyści wpisani są A. B. i J. S. na prawach wspólności łącznej jako wspólnicy spółki cywilnej oraz , że [...]spółka cywilna przekształciła się w 2001r w spółkę jawną [...], co zostało ujawnione w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Z ustaleń tych wynikają poważne konsekwencje.
Zgodnie z treścią art. 26 § 5 kodeksu spółek handlowych z chwilą wpisu do rejestru przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną spółce tej przysługują wszystkie prawa i obowiązki stanowiące majątek wspólny wspólników. Oznacza to, że orzeczenie sądowe o wpisie spółki jawnej do rejestru konstytuuje nowy podmiot i zarazem prowadzi do wyposażenia tego podmiotu w majątek, który wcześniej stanowił współwłasność łączną wspólników spółki cywilnej.
Powyższe upoważnia do stwierdzenia, ze zaskarżona decyzja narusza prawo procesowe w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art.145 § 1 pkt c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dlatego też , na podstawie powołanego przepisu i art.200 ppsa orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło