II SA/Kr 1290/17
WyrokWSA w Krakowie2017-11-23
Skład orzekający: Paweł Darmoń, Magda Froncisz, Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek zobowiązanego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, oparty na argumentach kwestionujących merytoryczną zasadność egzekwowanej decyzji administracyjnej, może stanowić podstawę do zawieszenia tego postępowania na podstawie art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne nie podlega zawieszeniu na wniosek zobowiązanego, jeśli jego argumenty zmierzają do zakwestionowania merytorycznej zasadności egzekwowanej decyzji administracyjnej. Organ egzekucyjny nie bada zasadności obowiązku objętego ostateczną decyzją, a jedynie jego wykonanie. Wniosek zobowiązanego może być jedynie impulsem dla organu do zbadania, czy istnieją przesłanki do zawieszenia postępowania z urzędu, a nie samodzielną podstawą do jego zawieszenia.Stan faktyczny
Skarżąca R. M. wniosła o zawieszenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego rozbiórki rozbudowanej części budynku letniskowego. Organ egzekucyjny odmówił zawieszenia, uznając, że nie zaistniały przesłanki określone w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów proceduralnych i merytorycznych, argumentując, że rozbudowa nie wymagała pozwolenia na budowę i że wykonanie obowiązku rozbiórki jest niecelowe i krzywdzące. Sąd administracyjny uznał skargę za bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Magda Froncisz SWSA Krystyna Daniel po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2017 r. sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lipca 2017 r. Znak : [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego skargę oddala
Postanowieniem Nr [...] z dnia 17 lipca 2017 r, znak [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] dla Powiatu [...] nr [...] z dnia 3 lutego 2017, znak : [...] mocą którego orzeczono o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do zobowiązanej R. M., polegającego na rozbiórce rozbudowanej części budynku letniskowego – ganku o wymiarach w rzucie poziomym 2,60 m x 1,10 m zlokalizowanego na działce [...] w miejscowości R., wybudowanego bez wymaganego przepisami pozwolenia, bez naruszania substancji płyty betonowej na której ganek jest posadowiony, określonego w tytule wykonawczym.
Jak wyjaśniono w uzasadnieniu, egzekwowany obowiązek wynika z decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 28 czerwca 2013 r , znak : [...] , którą orzeczono o nakazaniu inwestorowi R. M. rozbiórki rozbudowanej części budynku letniskowego – ganku o wymiarach w rzucie poziomym 2,60 m x 1,10 m zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości R., wybudowanego bez wymaganego przepisami pozwolenia, bez naruszania substancji płyty betonowej na której ganek jest posadowiony, określonego w tytule wykonawczym. Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 r , sygn. akt II SA/Kr 1256/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę R. M. na tą decyzję. Przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego ustalono, że obowiązek nie został wykonany, skierowano do zobowiązanej upomnienie i przeprowadzono kontrolę wykonania obowiązku a następnie 8 sierpnia 2016 r PINB wystawił tytuł wykonawczy nr [...] wszczynając postępowanie egzekucyjne. Pismem z dnia 12 grudnia 2016 r zobowiązana wniosła o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem nr [...] z dnia 3 lutego 2017 r znak: [...] PINB orzekł o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Na to postanowienie zażalenie wniosła zobowiązana Z. B..
Zdaniem organu odwoławczego skarżone postanowienie jest prawidłowe.
Art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. z 2016 r , poz. 599 z późn. zm.) stanowi, że postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części:
1. w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;
2. w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;
3. w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;
4. na żądanie wierzyciela;
5. w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Organ wyjaśnił i podzielił poglądy wynikające z orzecznictwa sądowoadministracyjnego, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego następuje od momentu zdarzenia mieszczącego się w katalogu z art. 56 § 1 upea a postanowienie o zawieszeniu ma charakter deklaratoryjny. Przepisy nie przewidują zawieszenia postępowania na wniosek zobowiązanego. Takie oświadczenie zobowiązanego to jedynie impuls dla organu do podjęcia z urzędu działań i zbadania istnienia przesłanek do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Pismem z dnia 12 grudnia 2016 r , uzupełnionym pismem z dnia 3 stycznia 2017 r zobowiązana wniosła o zawieszenie postępowania egzekucyjnego bowiem jej zdaniem nierozpoznany jeszcze wniosek o zmianę decyzji dotyczącej bezpośrednio wykonalności (terminu ) realizacji obowiązku rozbiórki a w sprawie zaistniały przesłanki do zmiany reformatoryjnej organu Ii instancji w tym zakresie . Pozostałe motywy wniosku zdaniem [...]INB były jedynie polemika z zasadnością egzekwowanej decyzji.
Jak wskazał organ, wśród przesłanek art. 56 § 1 upea nie ma wszczęcia wobec decyzji, z której wynika egzekwowany obowiązek administracyjny postępowań nadzwyczajnych, zatem uruchomienie przez zobowiązanego administracyjnych nadzwyczajnych środków wzruszenia decyzji na podstawie, której wystawiono tytuł wykonawczy nie stanowi podstawy zawieszenia postepowania. Na etapie postępowania egzekucyjnego nie może być badana merytoryczna zasadność egzekwowanej decyzji, bowiem te kwestie nie mogą stanowić przedmiotu toczącego się postępowania egzekucyjnego a jedynie w drodze nadzwyczajnych postępowań administracyjnych. W związku z tym argumenty, którymi zobowiązana kwestionuje egzekwowany obowiązek pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie PINB.
Zdaniem [...]INB nie zaistniała żadna z okoliczności wymienionych w art. 56 § 1 upea stanowiących podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Jedynie wierzyciel jest podmiotem uprawnionym do wystąpienia do organu egzekucyjnego z inicjatywą zawieszenia postępowania. Organ wyjaśnił, że w doktrynie przyjmuje się, że zobowiązany wnosząc o zawieszenie postępowania egzekucyjnego zobligowany jest do wskazania istnienia jednej z okoliczności spośród tych wymienionych w art. 56 §1 pkt 1-3 i 5 upea. Wniosek zobowiązanego w tej sprawie nie stanowi, bowiem oświadczenia woli składanego w celu doprowadzenia do czasowego przerwania postępowania egzekucyjnego, ale oświadczenie wiedzy dotyczące podstaw do zawieszenia postępowania. Zobowiązany nie jest więc uprawniony do tego, aby żądać od organu egzekucyjnego, który działa jednocześnie jako wierzyciel, zawieszenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 56 §1 pkt 4 upea.
Opisane postanowienie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie R. M., domagając się jego uchylenia wraz z postanowieniem organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
- naruszenie art. 103 § 3 kpa i art. 11 kpa w zw. z art. 56 §1 ustawy upea poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ II instancji kierował się przy załatwieniu sprawy w odniesieniu do negatywnej oceny okoliczności podawanych przez skarżącą we wniosku o zawieszenie postępowania;
- naruszenie art. 127 §1 i § 2 kpa, art. 138 §1 pkt 1 kpa poprzez nienależytą kontrolę instancyjną zaskarżonego postanowienia i nierozpoznanie wszystkich zarzutów zażalenia z dnia 20 lutego 2017 r;
- naruszenie art. 124 kpa oraz art. 107 w zw. z art. 126 kpa poprzez uznanie że postanowienie organu I instancji zostało wydane w zgodzie z w/w przepisami;
- naruszenie art. 7 kpa, art. 77 §1 kpa , art. 107 kpa poprzez niewyczerpujące ustalenia stanu faktycznego.
Skarżąca podkreśliła, że przedmiotem postępowania jest jedynie rozbiórka dwóch niewielkich ścian posadowionych na istniejącej płycie balkonowej budynku letniskowego wybudowanego w latach siedemdziesiątych. Ściany te tworzą ganek w/w obiektu, nie stanowią elementu struktury nośnej obiektu i nie powiększają jego kubatury ani zewnętrznych wymiarów. Na podstawie art. 29 ust 1 a pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r prawo budowlane rozbudowa nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, a działka na której wykonano przedmiotową inwestycję została objęta obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i plan ten nie wyklucza tego typu robót. Budynek jest niewielki, letniskowy, jest miejscem wypoczynku rodziców skarżącej. Budynek został rozbudowany o ganek wyłącznie dla poprawy ich komfortu i bezpieczeństwa a jego usunięcie sprawi, że obiekt będzie narażony na dewastację i kradzieże. To dowodzi słuszności wniosku o zmianę decyzji ostatecznej oraz niezbędności zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Postępowanie egzekucyjne podlega zawieszeniu na żądanie wierzyciela, wobec tego PINB dla Powiatu [...] – mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony miał możliwość zawieszenia postępowania egzekucyjnego miał możliwość zawieszenia postępowania egzekucyjnego bez uszczerbku dla obowiązków wynikających z art. 2 § 1 pkt 10 upea a także z uwagi na jego bezprzedmiotowość, o której mowa w art. 7 ust 3 ustawy.
Postanowienie organu odwołuje się wyłącznie do art. 56 upea, pomimo że przepis ten nie jest samodzielną podstawa do wydania postanowienia.
Organ uchylił się od oceny celowości egzekucji w sytuacji opisanej przez skarżącą we wniosku. Nie chodzi przy tym skarżącej o to czy decyzja administracyjna została podjęta zgodnie z prawem lecz o jej wykonanie - które wobec okoliczności podanych we wniosku jest niecelowe i krzywdzące z perspektywy skarżącej, jej sąsiadów i niezasadne procesowo. Skoro skarżąca złożyła szereg środków odwoławczych, w tym o charakterze nadzwyczajnym mających doprowadzić do zmiany decyzji [...]INB w [...] nr [...] z dnia 28 czerwca 2013 r, to organ egzekucyjny mógł zawiesić postępowanie. Podobnie aktualny pozostaje zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa w związku z art. 11 kpa.
W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (por. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.".
Kontrolując zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia powyższych zasad Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu.
Brak przesłanek do zawieszenia postępowania egzekucyjnego wymienionych w art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. z 2016 r , poz. 599 z późn. zm.) , wbrew twierdzeniom skarżącej. Przesłanki ustawy zostały szczegółowo przez organ zbadane i omówione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują zawieszenia postępowania egzekucyjnego na wniosek zobowiązanej. Złożone przez zobowiązaną oświadczenie było podstawą do przeprowadzenia przez organ egzekucyjny postępowania wyjaśniającego w następstwie, którego zbadano przedstawione przez zobowiązaną informacje i trafnie stwierdzono brak podstaw do zawieszenia postępowania.
Argumenty skargi i wcześniejszego zażalenia zmierzają w rzeczywistości do zakwestionowania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Trafnie organ odwoławczy wskazuje, że w postępowaniu egzekucyjnym organ nie bada zasadności obowiązku objętego ostateczną decyzją podlegającą wykonaniu, wobec tego argumenty zmierzające do podważenia zasadności tego obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym, jako za daleko idące - nie podlegają badaniu w tym postępowaniu.
Decyzją z dnia 11 stycznia 2017 r, znak : [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił zmiany ostatecznej decyzji [...]INB w [...] nr [...] z dnia 28 czerwca 2013 r znak : [...] Wniosek skarżącej dotyczący "zmiany decyzji ostatecznej poprzez określenie terminu wykonania rozbiórki w/w części budynku na 5 lat od daty uprawomocnienia się decyzji ", na który powoływała się we wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego z dnia 12 grudnia 2016 r, a następnie w skardze, jako podstawa zawieszenia egzekucji nie został uwzględniony w stosownym postępowaniu. Samo uruchomienie przez zobowiązaną nadzwyczajnych środków wzruszenia decyzji, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego ( wyrok NSA w Warszawie z dnia 6 marca 2001 r , III SA 47/00).
Wbrew twierdzeniom skargi zaskarżone postanowienie zostało szczegółowo i wystarczająco uzasadnione w zgodzie z art. 107 § 3 kpa i art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2016 r , poz. 23 ze zm.). Zarzuty skargi w tym względzie są ogólne i mało przekonujące, nie precyzują nawet jakie " fakty , dowody i przyczyny a także podstawy prawne " zdaniem skarżącej zostały pominięte przez organy obu instancji. W związku z tym zarzuty jakoby oba wydane przez organy postanowienia pozbawione były " wskazanych, obligatoryjnych elementów uzasadnienia, przez co nie ujawniają faktycznych ani prawnych podstaw rozstrzygnięcia " - jako pozbawione racjonalnych podstaw nie zasługują na aprobatę. Skarżąca pomija okoliczność, że decyzja rozbiórkowa jest ostateczna i wykonalna. Obowiązkowi jej wykonania przeciwstawia subiektywne i pozaprawne argumenty krzywdy i niecelowości, co sprawia, że niedopuszczalnie kwestionuje merytoryczną zasadność decyzji podlegającej wykonaniu.
Z tych względów należało dojść do wniosku, że przy wydaniu zaskarżonego postanowienia obowiązujące przepisy prawa zostały zachowane.
Wszystkie naprowadzone motywy sprawiły, że orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r. poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło