II SA/Kr 1290/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Mirosław Bator (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 września 2021 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1/ uchyla zaskarżone postanowienie; 2/ zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w K. Kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. – powiat grodzki decyzją z dnia 12 kwietnia 2021 r. nakazał inwestorowi Wspólnota [....] rozbiórkę wiaty śmietnikowej o powierzchni zabudowy 4,60 m2 zlokalizowanej na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. usytuowanej w sposób niezgodny z przepisami techniczno – budowlanymi. Odpis powyższej decyzji został doręczony Wspólnota [....] działającej przez M. Z.. Pismem z dnia 11 maja 2021 r. Wspólnota [....] działająca przez M. Z. wniosła odwołanie. Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwaniem z dnia 9 czerwca 2021 r. działając na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. wezwał M. Z. do uzupełnienia przesłanego odwołania w terminie 10 dni od daty doręczenia niniejszego wezwania poprzez przedłożenie oryginałów lub uwierzytelnionych kserokopii (zgodnie z przepisami k.p.a.) dokumentów potwierdzających, że osoba podpisująca odwołanie jest upoważniony do działania w imieniu Wspólnota [....] Przy piśmie z dnia 24 czerwca 2021 r. M. Z. przesłał kserokopię uchwały numer [...] z dnia 10 marca 2015 r. w sprawie wyboru Zarządcy nieruchomości przy ulicy [...] oraz uchwałę numer [...] z dnia 10 lutego 2015 r. w sprawie wyboru zarządu. Powyższe kserokopie zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem przez M. Z.. Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 24 września 2021 r. nr [...] działając na podstawie art. 134 w związku z art. 64 § 2 i art. 123 K.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez M. Z. w imieniu Wspólnota [....] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki nr [...] z dnia 12 kwietnia 2021 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym podejmuje zawsze czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione z zachowaniem przepisów prawa. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze podmiotowym, jak również przedmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez jednostkę nie mającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia, albo też wniesienia odwołania przez jednostkę nie mającą zdolności do czynności prawnych. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia aktu administracyjnego w toku instancji. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego w K. w niniejszym przypadku odwołanie jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych ze względu na nieuzupełnienie w terminie przesłanego do organu podania (odwołania) w przewidziany prawem sposób. Wskazać należy, iż analiza przekazanego odwołania wykazała, iż pod odwołaniem wniesionym w imieniu Wspólnota [....] z dnia 11 maja 2021 r. widnieje podpis [...] Do przedmiotowego odwołania nie zostały jednak dołączone żadne dokumenty, które wskazywałyby na umocowanie M. Z. (podpisanego pod odwołaniem) do działania w imieniu Wspólnota [....] . W przekazanych do MWINB w K. aktach organu I instancji oraz aktach znak: ROIK [...] również brak jest dokumentów, z których wynikałoby umocowanie M. Z. do samodzielnego działania w imieniu Wspólnota [....] przed organami nadzoru budowlanego (w tym do formułowania i podpisywania odwołań/zażaleń od rozstrzygnięć zapadłych w postępowaniach administracyjnych prowadzonych przed ww. organami), a także aktualnie obowiązującej uchwały [...] w sprawie wyboru zarządu ww. Wspólnoty Mieszkaniowej oraz sposobu zarządzania nieruchomością obejmującą budynek przy ul. [...] w K.. W związku z powyższym Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwaniem z dnia 9 czerwca 2021r. wezwał M. Z. do uzupełnienia przesłanego do tutejszego organu odwołania poprzez przedłożenie oryginałów lub uwierzytelnionych kserokopii (zgodnie z przepisami k.p.a.) dokumentów potwierdzających, że jest upoważniony do działania w imieniu [...] w terminie 10 dni od daty doręczenia niniejszego wezwania. W wezwaniu zawarto pouczenie, iż brak stosownych wyjaśnień w ww. zakresie (brak przedłożenia stosownych dokumentów) w oznaczonym powyżej terminie skutkować będzie stwierdzeniem przez organ niedopuszczalności odwołania wniesionego przez [...] W dniu 25 czerwca 2021 r. wpłynęło pismo M. Z. z dnia 24 czerwca 2021 r. wraz z kserokopią uchwały Zarządu numer [...] w sprawie wyboru Zarządcy nieruchomości przy ul. [...] z dnia 10 marca 2015r. oraz kserokopią uchwały właścicieli lokali tworzących Wspólnotę (uchwała nr [...] z dnia 10 lutego 2015r.). Analiza przedłożonych za pismem z dnia 24 czerwca 2021 r. dokumentów wykazała, iż M. Z. nie uzupełnił w przewidziany prawem sposób braku formalnego wniesionego odwołania. Dokumenty przedłożone za pismem z dnia 24 czerwca 2021 r. zostały uwierzytelnione przez stronę przedkładającą, która nie miała legitymacji do dokonania w/w czynności. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła Wspólnota [....] zarzucając naruszenie art. 64 § 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie oraz art. 134 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na stwierdzeniu przez organ niedopuszczalności odwołania wobec braku uzupełnienia przez M. Z. braku formalnego w postaci dokumentów potwierdzających, że jest on upoważniony do działania w imieniu Wspólnota [....] – kiedy w zaistniałym stanie faktycznym tj. po upływie terminu do uzupełnienia ww. braków organ był zobowiązany do wezwania Wspólnota [....] na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. do uzupełnienia braku formalnego odwołania poprzez jego podpisanie, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej powoływana P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w świetle powołanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 134 k.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 P.p.s.a. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie, było postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 24 września 2021 r., który to na podstawie art. 134 w związku z art. 64 § 2 K.p.a. stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez M. Z. działającego w imieniu Wspólnota [....]. Organ uznał bowiem, że wyżej wskazany jest osobą nieuprawnioną do reprezentowania wspólnoty, gdyż nie wykazał należycie swojego umocowania do działania w tej sprawie. Wskazać należy, że w myśl art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Na wstępie należy zatem podkreślić, że postępowanie odwoławcze składa się z fazy wstępnej i fazy postępowania wyjaśniającego, którą kończy wydanie orzeczenia. Na etapie postępowania wstępnego obowiązkiem organu II instancji jest ocenić odwołanie pod względem formalnym, a więc czy jest ono dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie (art. 141 K.p.a.). Zgodnie z art. 63 § 1 K.p.a., podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone m.in. pisemnie i powinny zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych (art. 63 § 2 K.p.a.) oraz być podpisane przez wnoszącego (art. 63 § 3 zd. 1 K.p.a.). Natomiast, jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania, jak stanowi art. 64 § 2 K.p.a. Do braków formalnych, które rodzą po stronie organu obowiązek wezwania strony do ich usunięcia w ustawowym terminie, należą braki podania wymienione w art. 63 § 2 K.p.a., a jeżeli strona działa przez pełnomocnika bądź przez osobę upoważnioną - dołączenie pełnomocnictwa lub upoważnienia, a nadto wymagania określone w przepisach szczególnych. Nie budzi wątpliwości, że art. 64 § 2 K.p.a. dotyczący wezwania do usunięcia braków możliwych do usunięcia w postępowaniu administracyjnym, odnosi się do braków w zakresie umocowania do działania za stronę w postępowaniu administracyjnym. W związku z powyższym należało zgodzić się z zarzutem, że Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył - w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy - art. 134 K.p.a. stwierdzając niedopuszczalność odwołania. Pomijając w tym momencie spór istniejący w orzecznictwie co do tego, nieuzupełnienie braków formalnych odwołania skutkuje pozostawieniem go bez rozpoznania czy postanowieniem stwierdzającym niedopuszczalność odwołania stwierdzić należy, że postepowanie organu odwoławczego naruszało zasady określone w art. 7 8, 9 K.p.a. Stosownie do art. 9 K.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Wystosowując zatem do Wspólnoty wezwanie do usunięcia braków formalnych odwołania, organ powinien wskazać przystępnie i precyzyjnie, jakie wymogi należy spełnić, by można było odwołaniu nadać bieg. Takie działanie organu stanowiłoby wypełnienie normy zawartej w art. 8 K.p.a. nakazującej organom administracji publicznej prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Jednocześnie zgodnie z zasadą wynikającą z art. 7 K.p.a. organ winien podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. W kontekście tych uwag wskazać należy, że po pierwsze organ uznając, że M. Z. był osobą nie posiadającą uprawnienia do reprezentowania Wspólnota [....] wezwanie o uzupełnienie braków formalnych powinien zaadresować i skierować właśnie do Wspólnoty. Po drugie w świetle powołanych zasad ogólnych postępowania administracyjnego i skutku jaki wywołuje czynność z art. 64 § 2 K.p.a. nie może budzić wątpliwości, że wezwanie musi być czytelne, precyzyjne i wskazywać jasno i wyczerpująco czynności do których wykonania zobowiązana jest strona oraz skutki ich niedochowania. W niniejszej sprawie działający w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej M. Z. realizując wezwanie organu uzupełnił odwołanie o kserokopię uchwały Zarządu numer [...] w sprawie wyboru Zarządcy nieruchomości przy ul. [...] z dnia 10 marca 2015 r. oraz kserokopią uchwały właścicieli lokali tworzących Wspólnotę (uchwała nr [...] z dnia 10 lutego 2015 r.). Powyższe kserokopie uchwał zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem przez M. Z.. Zdaniem Sądu Wspólnota jak również M. Z. rzeczywiście mogli nie mieć świadomości, że takie poświadczenia za zgodność z oryginałem nie będzie skutecznym wykonaniem wezwania wydanego przez organ odwoławczy. Wezwanie organu precyzyjnie tej kwestii nie określało zaś dotychczasowe postępowania sądowe i administracyjne również przed organem I instancji, który swoją decyzję skierował właśnie do M. Z. pozwalały przypuszczać, że w sprawie nie istnieją żadne braki formalne. W związku z tym, jeśli organ odwoławczy uznał, iż kopie nadesłanych uchwał nie stanowią prawidłowego wykonania wezwania, powinien wezwać wspólnotę do okazania oryginału uchwał w celu potwierdzenia ich zgodności, szczególnie że jak mowa wyżej, M. Z. był przez organ I instancji traktowany jako osoba umocowana do reprezentowania strony oraz fakt, że wezwanie do przesłania uchwał wykazujących jego umocowanie do reprezentowania wspólnoty, organ odwoławczy doręczył nie wspólnocie ale właśnie M. Z.. Alternatywnie, (poza możliwpością wezwania do okazania oryginałów uchwał) organ organ mógł wezwać ponownie ale nie M. Z., ale wspólnotę mięśniową do wykazani, że M. Z. jest umocowany do reprezentowania wspólnoty, pouczając jednocześnie o treści art. 76a, § 2 K.p.a. tj., że zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym. Podkreślić należy, że wspólnota działała samodzielnie, bez profesjonalnego pełnomocnika. Organ odwoławczy nie uczynił tego naruszając w ten sposób art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien mieć zatem na uwadze poczynione wyżej rozważania mając tj., że wezwania kierowane do stron postępowania administracyjnego powinny być precyzyjne i jednoznaczne co pozwala na prawidłowe ich wykonanie. Z podanych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł, jak w pkt I sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. i art. 205 § 2 P.p.s.a.