II SA/Kr 1291/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 22 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.K. zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 4 maja 2011 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącej E.K. o zwolnienie od kosztów sądowych W dniu 14 września 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącej E.K. o zwolnienie od kosztów sądowych, sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] maja 2011 r. We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Ich miesięczny dochód z tytułu prowadzonej przez męża skarżącej działalności gospodarczej wynosi 5.500 zł. Skarżąca nie pracuje, pozostaje na utrzymaniu męża. W skład majątku skarżącej wchodzi dom o pow. 228 m2. Na uzasadnienie wniosku skarżąca podała, iż od 7 lat nie pracuje i pozostaje na utrzymaniu męża. Dom, który wybudowała wraz z mężem jest obciążony kredytem hipotecznym. Dlatego zwraca się do sądu o zwolnienie od kosztów. Z przedstawionego przez skarżącą orientacyjnego wyliczenia wynika, iż konieczne miesięczne wydatki rodziny stanowią kwotę około 950 zł. Składają się na nie opłaty za media oraz opiekę medyczną. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. W tym miejscu należy wyjaśnić czym jest instytucja prawa pomocy. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). Analizując przedstawione przez skarżącą zestawienie miesięcznych wydatków i odnosząc je do uzyskiwanych dochodów sąd uznał, iż poniesienie przez nią kosztów postępowania, nie spowoduje uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Dochód w wysokości 5.500 zł miesięcznie, który uzyskuje wraz z mężem z pewnością nie stawia jej w śród osób ubogich, dla których poniesienie kosztów sądowych stanowiłoby poważny uszczerbek w utrzymaniu koniecznym. Odnosząc się natomiast do kwestii opłacanie przez skarżącą i jej męża rat kredytu należy podkreślić, że zobowiązania cywilnoprawne, w tym przypadku właśnie koszty regulowania rat kredytu nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Reasumując, strona decydując się na wszczęcie postępowania sądowego winna poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dopiero gdyby oszczędności te okazały się niewystarczające może zwrócić się o pomoc do państwa. Skarżąca dysponująca stałym dochodem jest w stanie wygospodarować z domowego budżetu środki pieniężne umożliwiające wszczęcie postępowania sądowego. Fakt spłaty kredytu konsumenckiego, czy też innych obciążeń nie mających charakteru wydatków koniecznych nie może zaważyć na ocenie istnienia po stronie skarżącej pozytywnych przesłanek przyznania prawa pomocy. W ocenie Sądu przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa nie uzasadnia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).