II SA/Kr 1291/11
PostanowienieWSA w Krakowie2012-06-22
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego może zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna wnioskodawcy nie uległa pogorszeniu od czasu wydania poprzedniego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, a dodatkowo ujawniono nowe okoliczności wskazujące na posiadanie przez wnioskodawcę środków finansowych?Ratio decidendi
Wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego został oddalony, ponieważ sytuacja materialna skarżącej nie uległa pogorszeniu od czasu wydania poprzedniego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. Dodatkowo, ujawniono nowe okoliczności, takie jak prowadzenie przez skarżącą działalności gospodarczej i posiadanie środków finansowych na rachunku bankowym, które przeczą jej oświadczeniom i wskazują na możliwość pokrycia kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca E.K. złożyła wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki. Wcześniej jej wniosek o zwolnienie od kosztów został oddalony, a następnie częściowo uwzględniony przez WSA w Krakowie, który zwolnił ją od kosztów ponad kwotę 300 zł. Skarżąca przedstawiła dokumenty dotyczące swojej sytuacji materialnej i dochodów męża. Organ uznał, że sytuacja materialna skarżącej nie uległa pogorszeniu, a ujawniono nowe okoliczności wskazujące na posiadanie przez nią środków finansowych.Rozstrzygnięcie
Wniosek skarżącej o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego został oddalony.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.K. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 4 maja 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a wniosek skarżącej oddalić
W dniu 28 maja 2012 roku do tut. sądu wpłynął wniosek E.K. o przyznanie prawa pomocy obejmującego częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w niniejszej sprawie.
Z danych zawartych w urzędowym formularzu "PPF" wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem S.K. . Źródłem utrzymania małżonków jest dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez S.K. w wysokości 5.000 zł. W skład majątku skarżącej wchodzi dom wielkości 229 m². Nie posiada ona zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych.
Wykonując wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy E.K. przesłała kopie następujących dokumentów: elektronicznego zestawienia operacji na rachunku bankowym skarżącej za okres od 12 marca 2012 roku do 12 czerwca 2012 roku, zestawienia operacji na rachunku bankowym S.K. (bez wskazania okresu, którego dotyczy), zeznania podatkowego PIT-36 o wysokości dochodu osiągniętego przez skarżącą i jej męża w roku 2011, informacji PIT-B o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej skarżącej oraz jej męża w roku podatkowym 2011 wraz z kopiami bilansu z księgi za okres od 1 stycznia 2011 roku do 31 grudnia 2011 roku, informacji o dochodach uzyskanych przez S.K. od organu rentowego w roku podatkowym 2011, raportu wspomagającego wyliczenie zaliczki miesięcznej na podatek dochodowy z działalności prowadzonej przez męża wnioskodawczyni za miesiąc marzec 2012 roku wraz z podsumowaniem księgi przychodów i rozchodów za okres od 1 stycznia 2012 roku do 31 marca 2012 roku, potwierdzenia następujących transakcji: z dnia 10 maja 2012 roku przelew za energię elektryczną w kwocie 300 zł, z dnia 28 marca 2012 roku MPO 116 zł, z dnia 28 marca 2012 roku rata kredytu 1.150 zł, z dnia 28 marca 2012 roku gzk 175,33 zł, z dnia 20 kwietnia 2012 roku za gaz 1.791,61 zł, z dnia 12 czerwca 2012 roku za usługi telekomunikacyjne 159,39 zł, z dnia 12 czerwca 2012 roku za gaz 1.530 zł, z dnia 12 kwietnia 2012 roku za ubezpieczenie 129 zł, z dnia 12 kwietnia 2012 roku za usługi telekomunikacyjne 131,24 zł, z dnia 13 czerwca 2012 roku na rzecz MPO 60 zł, z dnia 13 czerwca 2012 roku za energię elektryczną 300 zł, z dnia 13 czerwca 2012 roku za wodę 250 zł, z dnia 10 maja 2012 roku na rzecz TP 150 zł, potwierdzenia spłaty rat kredytowych w kwotach 995,42 zł, 970 zł, 1.200 zł, 970 zł i 140 zł, a także pismo z dnia 24 listopada 2011 roku w sprawie ubezpieczenia nieruchomości.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy - zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
W tym miejscu należy podnieść, iż przedmiotowy wniosek nie jest pierwszym wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Zmienił się jedynie zakres żądania skarżącej, gdyż poprzednio domagała się ona zwolnienia od kosztów sądowych, zaś obecnie wnosi o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Postanowieniem z dnia 22 września 2011 r. Referendarz sądowy oddalił wniosek E.K. o zwolnienie od kosztów sądowych. Na skutek wniesionego przez stronę sprzeciwu od w/w postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 7 grudnia 2011 r. zwolnił skarżącą E.K. od ponoszenia kosztów sądowych ponad kwotę 300 zł.
Rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącej winno zatem nastąpić w kontekście art. 165 p.p.s.a., dającym prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a. Należy przy tym zauważyć, iż odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Nie budzi wątpliwości, że w przypadku przesłanek przyznania prawa pomocy, chodzi o zmianę w postaci pogorszenia się najogólniej rozumianej sytuacji materialnej wnioskodawcy.
W ocenie orzekającego przedstawiona przez skarżącą sytuacja majątkowa nie daje podstaw do przyznania jej prawa pomocy w większym zakresie, niż zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych ponad kwotę 300 zł, zgodnie z postanowieniem WSA w Krakowie z dnia 7 grudnia 2011 roku. Sytuacja majątkowa wnioskodawczyni nie uległa bowiem pogorszeniu, a dodatkowo wyszły na jaw nowe okoliczności stające w sprzeczności z oświadczeniem strony we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 14 września 2011 roku. E.K. podała wówczas, iż jest osobą niepracującą, pozostającą na utrzymaniu męża. Jak wynika natomiast z dokumentów przesłanych w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy – nie tylko mąż wnioskodawczyni, ale także ona sama w tym okresie uzyskiwała przychody. Według danych z zeznania podatkowym PIT-36 oraz PIT/B w roku 2011 E.K. prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą w formie spółki [...] s.c. (udział 50 %), z której uzyskała przychód w wysokości 140.527,29 zł przy kosztach jego uzyskania 174.912,71 zł, co dało stratę w wysokości 34.385,42 zł. Niewykazanie faktu prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej zarówno w uprzednio złożonym wniosku, jak i obecnie rozpoznawanym, jest działaniem strony mającym na celu zwiększenie szans na przyznanie prawa pomocy.
Nie uległa pogorszeniu sytuacja materialna męża skarżącej. S.K. , nadal prowadzi zarejestrowaną działalność gospodarczą przynoszącą dochody. W roku 2011 z działalności w formie spółki [...] sp. jawna [...] osiągnął on przychód w wysokości 1.323.307,10 zł, przy kosztach uzyskania przychodu 1.274.197,44 zł, co dało dochód w wysokości 49.109,66 zł. Z podsumowania księgi przychodów i rozchodów wynika, że w okresie od 1 stycznia 2012 roku do 31 marca 2012 roku [...] sp. jawna, w której S.K. posiada udział 33,3330% wygenerowała przychód w wysokości 316.622,77 zł przy kosztach jego uzyskania 303.266,63 zł, co dało dochód 13.356,14 zł. Powyższe oznacza to, że prowadzona przez S.K. działalność gospodarcza generuje znaczne przychody, co daje możliwości poczynienia oszczędności na pokrycie przez skarżącą kosztów sądowych w sprawie oraz wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru.
Dodać należy, iż analiza przepływu środków finansowych na rachunku bankowym skarżącej E.K. w [...] wskazuje, że w okresie od 12 marca 2012 roku do 12 czerwca 2012 roku dokonano 11 wpłat na łączną sumę 10.900 zł. Powyższe oznacza, że skarżąca dysponowała środkami finansowymi, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych w sprawie oraz wynagrodzenia pełnomocnika.
Mając na uwadze powyższe orzekający stwierdza, że w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, aby nastąpiła taka zmiana okoliczności odnosząca się do jej sytuacji majątkowej, która uzasadniałaby zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy w trybie art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 mając na uwadze dyspozycję płynącą z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło