II SA/Kr 1293/11

WyrokWSA w Krakowie2011-11-29

Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Mirosław Bator, Anna Szkodzińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. może zostać wydane, gdy brak jest związku przyczynowego między rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, a także gdy nie określono, kto jest zobowiązany do wystąpienia o rozstrzygnięcie tego zagadnienia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o zawieszeniu postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy istnieje związek przyczynowy między rozstrzyganą sprawą a zagadnieniem wstępnym. Samo zakwestionowanie przebiegu granicy w postępowaniu dotyczącym samowoli budowlanej nie jest wystarczające do zawieszenia postępowania. Ponadto, postanowienie o zawieszeniu musi określać, kto jest zobowiązany do wystąpienia o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, chyba że strona wykazała, że już to zrobiła.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. o zawieszeniu postępowania w sprawie samowoli budowlanej (wybudowanie budynku gospodarczego niezgodnie ze zgłoszeniem). Powiatowy Inspektor zawiesił postępowanie, uznając ustalenie granic nieruchomości za zagadnienie wstępne. Wojewódzki Inspektor uchylił to postanowienie, wskazując na brak związku przyczynowego i nieokreślenie podmiotu zobowiązanego do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J.P.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator NSA Anna Szkodzińska Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 20 maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania skargę oddala Postanowieniem z dnia [...].03.2011 r. (znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 w związku z art. 101 kpa zawiesił postępowanie wszczęte na wniosek J.P. w sprawie wybudowania budynku gospodarczego na działce nr 1 położonej w T. , niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem do Starosty Powiatowego w M. w dniu 30 maja 2008 r. W uzasadnieniu podniesiono co następuje. 1. W dniu 05..02.2009 r., wszczęto na wniosek J.P. postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania budynku gospodarczego i wiaty na działce nr 1 położonej w T. , niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem. 2. W dniu 19.02.2009 r., przeprowadzono oględziny, w trakcie których ustalono, że na działce nr 1 Inwestor – E.D.-B. wybudowała budynek gospodarczy o wymiarach 3,00 x 5,00m i wysokości do kalenicy 3,70 m. Budynek wykonano z pustaków żużlobetonowych. Pokrycie dachu stanowi blacha dachówkowa. Na dachu zamontowane są bariery śniegowe, a woda opadowa odprowadzana jest za pomocą rynien i rur spustowych na działkę inwestora. Odległość budynku od istniejącego ogrodzenia wykonanego z desek wynosi 0,80 m, a od istniejącego ogrodzenia z siatki metalowej 1,0 m. Inwestor złożył w Kancelarii Starostwa Powiatowego w M. zgłoszenie zamiaru budowy w dniu 30,05.2009 r, a Starosta postanowieniem z dnia [...].06.2008 r. nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia zgłoszenia, a po uzupełnieniu przyjął zgłoszenia bez uwag. Stwierdzono również dobudowanie do istniejącego garażu wiaty co jest przedmiotem odrębnego postępowania. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego działka nr 1 leży w terenach zabudowy zagrodowej jednorodzinnej o symbolu planu 133 MRN. Dla tego terenu w przypadkach szczególnych dopuszcza się możliwość lokalizowania obiektów kubaturowych zarówno w granicach działki, jak i w odległości 1,5 m od granic działki przylegającej do terenu niezabudowanego. 3. J.P. oświadczył, że budynek gospodarczy zaczęto budować na przełomie sierpnia i września 2008 r. 4. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. w dniu [...].06.2009 r., wydał decyzję (znak: [...], którą nakazał E.D. wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego - budynku gospodarczego w wymiarach w rzucie 3,00 x 5,00 m. Od decyzji tej odwołanie wniosła E.D.-B. i decyzją z dnia [...].08.2009 roku Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. Organ odwoławczy stwierdził, iż nieuzasadnionym było zastosowanie w niniejszej sprawie przez organ l instancji trybu art. 49 b Prawa budowlanego. W ocenie organu II instancji stan faktyczny odpowiada dyspozycji art. 51 ust. 7 Prawa Budowlanego z 1994 r. Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J.P. . Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem o sygnaturze akt II SA/Kr 1620/09 z dnia 10.02. 2010 r. skargę oddalił. 5. ponownie rozpatrując sprawę w dniu 27.07.2010 r., na podstawie art. 123 kpa wydano postanowienie, którym nałożył na E.D.-B. obowiązek przedstawienia w terminie do 30.08.2010 roku inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej zagospodarowania działki nr 1 , uwzględniającej dokładny pomiar odległości posadowionego na działce budynku gospodarczego do granicy z działką sąsiednią. E.D.-B. j w wyznaczonym terminie nie przedstawiła inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej natomiast w piśmie które do organu l instancji wpłynęło dniu 19.08.2010 r., oświadczyła że doprowadzi budynek gospodarczy, do stanu zgodnego ze zgłoszeniem do starosty M. z dn. 29.05.2008 r. (znak: [...]). W dniu 3012.2010 r. E.D.-B. złożyła opracowanie zatytułowane "Projekt przebudowy budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 25 m2 do stanu zgodnego ze zgłoszeniem z dnia 29.05.2008 r., zarejestrowanym w Starostwie Powiatowym pod nr [...]. 6. J.P. w dniu 22.02.2011 r., zgłosił do protokołu oświadczenie, iż granica pomiędzy działkami 1 i 2 w T. znajduje się w miejscu metalowego ogrodzenia. 7. Zgodnie z załącznikami zgłoszenia z dnia 29.05.2009 r., (znak [...] budynek gospodarczy powinien być usytuowany 1,5 m od granicy sąsiedniej działki, natomiast w terenie pomiędzy działkami brak jest znaków granicznych. W trakcie oględzin 19.02.2009 r., ustalono zatem odległość przedmiotowego budynku gospodarczego od istniejącego ogrodzenia wykonanego z desek, która wynosi 0,80 m oraz od istniejącego ogrodzenia z siatki metalowej -1,0 m. Wojewódzki Inspektor Nadzoru decyzją z dnia [...].08.2009 r. uchylając poprzednio zapadłą w sprawie decyzję, wskazał m.in. na okoliczność, iż pomiar odległości od wybudowanego budynku gospodarczego do ogrodzenia pomiędzy działkami o numerach 1 i 2 dokonany w trakcie przeprowadzonej kontroli z dnia 14.10. 2008 r. i oględzin z dnia 19.02. 2009 r. nie jest tożsamy z odległością od granicy z działką sąsiednią. Z powodu braku znaków granicznych pomiędzy przedmiotowymi działkami w ocenie tutejszego organu zaistniała konieczność sporządzenia inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej, której obowiązek wykonania został nałożony na inwestora postanowieniem znak: [...] z dnia [...].07.2010 r. E.D.-B. w wyznaczonym terminie nie przedstawiła inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej. Wobec powyższego tut. organ na podstawie zebranych materiałów oraz przeprowadzonych pomiarów nie może ustalić faktycznej odległości przedmiotowego budynku od granicy. 8. Postępowaniem zmierzającym do ustalenia granicy jest postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości. 9. "W zaistniałej sytuacji działanie organu wykonawczego samorządu jest załatwianiem zagadnienia wstępnego w rozumieniu przepisów art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zagadnieniem wstępnym jest bowiem każda okoliczność, która warunkuje możliwość wydania rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem przy czym ocena tego zagadnienia należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. (vide: niepublikowane uzasadnienie wyroku NSA IIS. A. 1982/00)". 10. Przed zakończeniem sprawy wybudowania budynku gospodarczego, niezbędnym jest ustalenie przebiegu granic nieruchomości w zależności od zapadniętego w tamtym postępowaniu rozstrzygnięcia możliwe dopiero będzie wydanie odpowiedniej decyzji. Organ nadzoru budowlanego nie ma bowiem kompetencji do samodzielnego oceniania w tej kwestii. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego Rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz, w wypadkach określonych w ustawie, sądy. Nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego można zastosować wówczas, gdy w następstwie czynności właściwego organu administracji publicznej nie zaistnieją przesłanki uzasadniające zalegalizowanie obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź przepisach. Konieczność uprzedniego prawomocnego zakończenia postępowania przez Wójta Gminy T. celem uniknięcia konkurencyjności postępowań administracyjnych uzasadnia zatem zawieszenie postępowania a podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Na skutek zażalenia J.P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...]05.2011 r., (znak: [...]) uchylił zaskarżone postanowienie w całości podnosząc w uzasadnieniu, że zawieszając postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 organ musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W razie gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. Ponadto postanowienie o zawieszeniu postępowania na tej podstawie prawnej musi zawierać orzeczenie o tym, kto - organ czy strona postępowania zobowiązany jest do wystąpienia o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego. Organ jest z tego zwolniony tylko wówczas, gdy strona wykazała, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu. W aktach sprawy nie ma jakiejkolwiek informacji na temat toczącego się postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości. Organ l instancji nie wykazał również, aby takie postępowanie miało miejsce. Zaskarżone postanowienie nie określa także, kto - organ czy strona, zobowiązany jest do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie procedury mającej na celu ustalenie przebiegu granic nieruchomości. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł J.P. nie precyzując ani zarzutów a wniosków skargi a jedynie ogólnie przedstawiając postępowanie i twierdząc, że "...działania PINB w M. prowadzone są świadomie na korzyść inwestora, gdyż jest ona osobą znaną w środowisku lekarskim dla której nic nie jest problemem, a szczególnie zalegalizowanie samowoli budowlanej". W uzasadnieniu skargi problemowi zawieszenia postępowania nie poświęcono ani jednego zdania. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej: p.o.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Trzeba też wskazać, że zgodnie z art. 134 p.o.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie. Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. uchylające postanowienie organu l instancji zawieszające na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 kpa - wszczęte na wniosek skarżącego J.P. , w sprawie wybudowania budynku gospodarczego niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem. Trafne jest stanowisko organu II instancji iż art. 97 § 1 pkt 4 kpa może być zastosowany wtedy kiedy istnieje związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W tego rodzaju sprawie jak niniejsza orzekający organ nie rozstrzyga kwestii przebiegu granic a opiera się na aktualnych podkładach geodezyjnych wynikających z ewidencji gruntów, które jako dokumenty urzędowe korzystają z domniemania prawdziwości (art. 76 kpa). Domniemanie to może być obalone m.in. przez wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego. Dopiero wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego, nakłada na organy obowiązek rozważenia, czy domniemanie prawdziwości dokumentu ewidencyjnego, może zostać podważone w postępowaniu .rozgraniczeniowym - co w konsekwencji może prowadzić do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 kpa. Samo zakwestionowanie przebiegu granicy w postępowaniu dotyczącym samowoli budowlanej - nie może prowadzić do zawieszenia postępowania na podstawie tego przepisu. Z tych powodów nie można zarzucić zaskarżonemu postanowieniu naruszenia prawa. Jak można sądzić skarga jest wynikiem nieporozumienia bowiem sam skarżący na rozprawie przed Sądem w dniu 29.11.2011 r., stwierdził, że postępowanie nie powinno być w sprawie zawieszone, powinno się ono toczyć i doprowadzić do rozbiórki budynku gospodarczego ( zob. protokół rozprawy z dnia z dnia 29.11.2011 r.). W tym stanie rzeczy skoro dokonana kontrola nie wykazała aby zaskarżone postanowienie naruszało prawo, na podstawie art. 151 p.o.ps.a należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło