II SA/Kr 1294/14
PostanowienieWSA w Krakowie2014-09-25
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej, spowodowanej m.in. nakazem rozbiórki domu, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Skarżący, który wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może zostać częściowo zwolniony od kosztów sądowych. W sytuacji, gdy dochody rodziny są niskie i przeznaczane na bieżące utrzymanie oraz dokończenie budowy nowego domu po utracie poprzedniego, a strona nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów, należy przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych.Stan faktyczny
Skarżący R. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Skarżący przedstawił oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wskazując na niskie dochody rodziny (3.220-3.520 zł miesięcznie) i posiadanie domu w budowie po tym, jak poprzedni dom został zakwalifikowany do rozbiórki w wyniku osuwiska. Skarżący podniósł, że nie ma możliwości uiszczenia opłaty sądowej.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 25 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 4 lipca 2014 r. nr: [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych
W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 5 września 2014 roku o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 4 lipca 2014 roku w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji skarżący R. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w formularzu "PPF" wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną H. B. i 2..-letnią córką S. B.. Ich miesięczny dochód wynosi 3.220-3.520 zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę córki skarżącego w wysokości 1.260 zł netto, wynagrodzenie za pracę H. B. w wysokości 1.260 zł netto i dochód skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości od 700 do 1.000 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom o powierzchni 180 m² objęty nakazem rozbiórki, dom o powierzchni 200 m² w budowie oraz działki pod budynkami po 8 arów. Strona nie dysponuje oszczędnościami, ani cennymi przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy R. B. podniósł, iż znajduje się w bardzo trudnej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Ciężko uporać mu się z tragedią, jaka dotknęła go w 2010 roku. W wyniku osuwiska dom skarżącego został zakwalifikowany do rozbiórki. Rodzina miała go opuścić bez uzyskania odszkodowania. Za rządową pomoc skarżący rozpoczął budowę nowego domu, ale nie ma możliwości dokończenia budowy. Dochody miesięczne przeznaczane są na własne potrzeby i drobne prace przy budowie domu. Skarżący starał się o odszkodowanie, jednakże go nie uzyskał, gdyż dom formalnie nie ucierpiał. R. B. podał, iż pracuje jako taksówkarz w 15-tysięcznym mieście L.. Żona jest zatrudniona w restauracji jako pomoc kuchenna, zaś córka pracuje na umowę o zastępstwo w US L. Strona nie ma możliwości uiszczenia opłaty sądowej.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Dochody zarówno R. B. z prowadzonej działalności gospodarczej, jak i jego żony i córki z wynagrodzenia za pracę nie są wysokie i wystarczają jedynie na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania rodziny. Wnioskodawca nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Ze względu na orzeczony nakaz rozbiórki domu, w którym zamieszkuje rodzina skarżącego, wszystkie wolne środki przeznaczane są na drobne prace wykończeniowe nowego domu. W takiej sytuacji wygospodarowanie przez stronę nawet niewielkich kwot na pokrycie kosztów sądowych może być bardzo utrudnione
Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że R. B. nie jest w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu siebie i rodziny pokryć kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło