II SA/Kr 1295/09
PostanowienieWSA w Krakowie2010-03-17
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku ponownego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, gdy poprzednie postanowienie w tym zakresie stało się prawomocne, sąd powinien rozpoznać wniosek na podstawie zmiany okoliczności sprawy?Ratio decidendi
Sąd administracyjny powinien rozpoznać ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli poprzednie postanowienie w tym zakresie stało się prawomocne, na podstawie art. 165 PPSA, uwzględniając zmianę okoliczności sprawy. W przypadku wykazania pogorszenia sytuacji materialnej wnioskodawcy, sąd może uchylić lub zmienić poprzednie postanowienie, przyznając prawo pomocy w całości lub części.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. dotyczącej ustalenia warunków zabudowy. Wskazali na trudną sytuację finansową spowodowaną m.in. podwyżkami cen leków, żywności i koniecznością zakupu opału. Wcześniejsze postanowienie sądu z dnia 8 stycznia 2010 r. częściowo uwzględniło wniosek, zwalniając od 3/5 wpisu, a w pozostałej części oddalając. Skarżący złożyli ponowny wniosek o zwolnienie w całości, wskazując na dalsze pogorszenie sytuacji materialnej.Rozstrzygnięcie
I. zwolnić skarżących od wpisu sądowego od złożonej skargi; II. w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie kosztów sądowych oddalić.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. i K.B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 2 lipca 2009 r. Nr: [....] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu p o s t a n a w i a I. zwolnić skarżących od wpisu sądowego od złożonej skargi; II. w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie kosztów sądowych oddalić.
W dniu [....] 2010 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.B. i K.B. o zwolnienie od kosztów sadowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 2 lipca 2009 r. Nr: [....] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Skarżący podnieśli, iż oszczędności, które posiadali zostały już wykorzystane. Podrożały lekarstwa, które muszą przyjmować, wzrosły ceny żywności. Ze względu na mroźną zimę skarżący zmuszeni byli zakupić dodatkowo węgiel i drewno.
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie został złożony w przewidzianej prawem formie, dlatego skarżącym zostały przesłane formularze wniosków o przyznanie prawa pomocy "PPF" celem ich wypełnienia w oparciu o aktualną sytuację finansową i odesłania do tut. sądu w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
W zakreślonym terminie skarżący uzupełnili braki. Z danych zawartych w formularzach "PPF" wynika, że skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Ich miesięczny dochód brutto wynosi [....] zł i stanowi go emerytura skarżącego w wysokości [....] zł (netto ....zł) oraz emerytura skarżącej w wysokości [....] zł (około ... zł netto). W skład majątku wnioskodawców wchodzi dom o powierzchni 97 m². Skarżący nie posiadają pieniężnych, jak również cennych ruchomości o wartości powyżej 3000 euro. W domu wraz ze skarżącymi zamieszkuje ich córka A.M. oraz dwoje wnucząt: 10-letnia J.M. i 4-letni M.M. . Prowadzą oni odrębne gospodarstwo domowe utrzymując się z wynagrodzenia za pracę A.M. w wysokości [....] zł.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podnieśli, że znajdują się w trudnej sytuacji finansowej. Obydwoje są ludźmi schorowanymi, podlegają leczeniu, a ich dochody są niskie. Opłacając koszty sądowe zostaliby bez środków do życia.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że aktualnie rozpoznawany wniosek M.B. i K.B. nie jest pierwszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zwolnił skarżących od uiszczenia 3/5 wpisu sądowego od skargi, a w pozostałej części oddalił wniosek skarżących o zwolnienie od kosztów sądowych. W terminie otwartym do wniesienia zażalenia od tego postanowienia, pismem z dnia [....] stycznia 2010 roku skarżący ponownie zwrócili się z prośbą o zwolnienie ich od kosztów sądowych w całości. Na wezwanie Sądu o wskazanie, czy pismo skarżących jest zażaleniem na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 stycznia 2010 roku, skarżący wyjaśnili, że nie jest to zażalenie, lecz ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
Skoro orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 stycznia 2010 roku w przedmiocie prawa pomocy nie zostało zaskarżone, oznacza, że stało się prawomocne. Rozpoznanie kolejnego wniosku skarżących winno zatem nastąpić w kontekście art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dającym prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych powołanej ustawy.
Należy przy tym zauważyć, iż odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Nie budzi wątpliwości, że w przypadku, gdy tym postanowieniem jest postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy w określonym zakresie, chodzi o zmianę w postaci pogorszenia się najogólniej rozumianej sytuacji materialnej wnioskodawcy.
Zdaniem orzekającego w niniejszej sprawie skarżący skutecznie wykazali, że ich sytuacja finansowa uległa pogorszeniu w stosunku do tej, która była przedmiotem rozpoznania na podstawie uprzednio złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Posiadane przez skarżących oszczędności zostały wykorzystane. Ze względu na ostrą zimę i utrzymujące się mrozy skarżącym zabrakło opału. Zmuszeni byli zakupić dodatkowo węgiel i drewno. Mimo tego, temperatura w ich domu oscyluje wokół 15ºC. Podrożały lekarstwa, które skarżący muszą zażywać. Skarżący zapłacili podatek od nieruchomości, ścieki oraz rachunki za energię elektryczną. Wszystkie posiadane zasoby pieniężne zostały przeznaczone na konieczne utrzymanie rodziny.
Przy wykazanych wydatkach, środki, którymi aktualnie dysponują skarżący, nie są wystarczające, aby bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym rodziny skarżący mogli ponieść koszty wpisu sądowego. Orzekający uznał zatem, że w przedstawionej sytuacji majątkowej skarżący nie są w stanie we własnym zakresie ponieść kosztów wpisu sądowego.
Jednocześnie, mając na uwadze, że wpis sądowy jest jedynym, na obecnym etapie postępowania, składnikiem kosztów sądowych, zwolnienie skarżących od kosztów sądowych w całości jest niezasadne. Skarżący uzyskują bowiem stałe miesięczne dochody, mają zatem możliwości, aby z dochodów uzyskiwanych w dłuższym czasie poczynić oszczędności na poczet przyszłych, ewentualnych kosztów sądowych.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 mając na uwadze dyspozycję płynącą z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło