II SA/Kr 1296/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "[...]" w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty za korzystanie ze środowiska p o s t a n a w i a oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu [...] lutego 2008r. [...] w likwidacji, działając przez likwidatora M. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] wydaną w przedmiocie opłaty za korzystanie ze środowiska. Wnioskodawca domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z uwagi na zły stan finansowy jednostki, brak środków finansowych na uiszczenie wpisu należnego od skargi, stan likwidacji. Wnioskodawca wskazuje, iż jest jednostką samorządu terytorialnego, dobrowolnym [...] samodzielnie finansującym się – bez żadnych dotacji z budżetu państwa, który sporządzając plan przychodów nie zakłada żadnego zysku. Majątek [...] to mienie ... w postaci "[...]". [...] został postawiony w stan likwidacji z dniem [...] stycznia 2008r. Wnioskodawca wskazuje, iż jako jednostka sektora finansów publicznych realizująca zadania użyteczności publicznej w zakresie zbiorowego "[...]" nie osiąga zysków. Zdaniem Sądu, wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż wnioskodawca [...] w K. jest jednostką samorządu terytorialnego. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie określa i nie wskazuje na wysokość kapitału zakładowego. Wartość środków trwałych ( aktywa trwałe ) wg bilansu za 2006 rok szacuje się na kwotę 1 256 167,97 zł, natomiast stratę za rok 2006 r. określono na kwotę 33 951,21 zł. Wnioskodawca posiada rachunki bankowe w PKO SA, z czego na koncie podstawowym zgromadzone są fundusze rzędu 9 650,38 zł. Z dołączonych natomiast na wezwanie Sądu dokumentów, wynika iż na rachunku wnioskodawcy aktualnie jest 3 967,27 zł. Z przedstawionych ponadto dokumentów wynika, iż zgodnie z uchwałą Zgromadzenia [...] w K. ustalono dochody budżetu [...] na rok 2007 w wysokości 1 875 200,00 zł ( w tym wpływy z usług, wynajmu, sprzedaży składników majątkowych, z różnych opłat ), rezerwę ogólną w kwocie 15 000,00 zł oraz plan wydatków w wysokości planowanych dochodów tj. 1 875 200,00 zł. Prawo pomocy – stosownie do art. 245 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej może nastąpić w zakresie całkowitym, jeśli wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania ( art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ). Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie " gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście , obiektywnie niemożliwe. W ocenie Sądu, wnioskodawca nie wykazał w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie posiada dostatecznych środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych. Wnioskodawca posiada środki trwałe o wartości rzędu 1 256 167,97 zł. Ponadto wnioskodawca posiada – jak wykazał, środki finansowe na rachunku bankowym w wysokości 9 650,38 zł. Wysokość tychże środków finansowych znacznie przewyższa wysokość należnych na obecnym etapie postępowania kosztów sądowych. Sąd pragnie wskazać, iż wnioskodawca prowadzący działalność, zarządzający mieniem, prowadzący działalność publiczną winien się liczyć z ewentualnym dochodzeniem swoich praw związanych z tą działalnością przed sądami, a co się z tym wiąże – winien zabezpieczać środki finansowe na ten cel. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie bowiem wymagać od osób i podmiotów toczących spory sądowe w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. Działalność gospodarcza wiąże się bowiem, ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów – także sądowych. Wykazany przez wnioskodawcę niedobór w zasobach budżetu [...] nie oznacza, i nie jest wystarczającą podstawą do uznania, iż nastąpił ciągły brak środków finansowych uniemożliwiający poniesienie kosztów sądowych w sprawie. Jak wskazano, skarżący prowadzący do tej pory działalność w formie "[...]" na terenie 6 gmin, osiągający stałe przychody z tytułu świadczonych usług, najmu, sprzedaży składników majątkowych, posiadający rzeczowe aktywa trwałe, także znaczne środki finansowe na rachunkach bankowych winien bowiem poczynić starania celem zabezpieczenia środków finansowych na pokrycie kosztów nie tylko bieżącej działalności, ale również i prowadzonego postępowania sądowego. Skoro bowiem dostępność do sądu wymaga posiadania środków finansowych ( art. 199 cyt. ustawy nakłada na strony obowiązek ponoszenia kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie - co jest regułą ), posiadanie przez wnioskodawcę tych środków staje się istotnym składnikiem działalności nie tylko podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, ale także jednostek samorządu terytorialnego. Oznacza to, iż w procedurze planowania wydatków związanych ze swoją działalnością podmioty prowadzące te działalność, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinny uwzględniać także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu. Planowanie zaś wydatków bez uwzględnienia tej zasady jest naruszeniem równoważności w traktowaniu swoich powinności finansowych, a strona która preferencyjnie traktuje inne zobowiązania, wyzbywając się tym samym środków na poniesienie kosztów sądowych, nie może skutecznie podnieść zarzutu, iż odmowa zwolnienia jej od kosztów sądowych jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądami. Sam fakt, iż [...] w K. znajduje się w stanie likwidacji nie przesądza jednoznacznie o tym, iż należy mu się prawo pomocy. Likwidator dysponuje bowiem środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunkach bankowych, które w znaczy sposób przewyższają kwotę należnych na tym etapie postępowania kosztów sądowych, stąd trudno uznać, iż wnioskodawca nie ma żadnych czy nawet dostatecznych środków na uiszczenie wymaganych kosztów. Brak dochodów również nie przesądza jednoznacznie o niemożności uiszczenia kosztów. Znaczenie ma bowiem , iż wnioskodawca ma płynność finansową, otrzymuje należności z tytułu najmu, usług, opłat, sprzedaży składników majątkowych itp. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).