II SA/Kr 1299/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. R., A. R., J. R. i M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia własności nieruchomości postanawia: 1. oddalić wniosek A. R. o zwolnienie z kosztów sądowych 2. oddalić wniosek A. R. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu W dniu [...] kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A. R., J. R., A. R. i M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia własności nieruchomości. W dniu [...] stycznia 2008 r. A. R. złożył czwarty z kolei wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej. Poprzednie wnioski zostały załatwione przez sąd odmownie. Przedmiotowy wniosek stanowił kserokopię wniosku złożonego [...] listopada 2007 r. Wnioskodawca podniósł w nim, że jest osoba schorowaną, wielokrotnie hospitalizowaną. Wskazał, że posiada mieszkanie o powierzchni 66 m2 i dochód miesięczny w kwocie 2807 zł. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu uznając, że nie doszło w sprawie do zmiany okoliczności sprawy (art. 165 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a nadto jego stan majątkowy przemawia za uznaniem, ze jest on w stanie ponieść koszty sądowe bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. A. R. wniósł sprzeciw na wyżej opisane postanowienie. Podniósł w nim, że jego wiek (88 lat) i bardzo zły stan zdrowia nie pozwalają mu na samodzielne prowadzenie sprawy. Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że postanowienie odmiennie rozstrzygające wniosek o przyznanie prawa pomocy mogłoby zapaść wyłącznie przy spełnieniu przesłanki określonej w art. 165 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz. 1270), zgodnie z którą postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane (mimo ich prawomocności) w razie zmiany okoliczności sprawy. Jedynie bowiem w przypadku ustalenia, iż sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskodawcy uległa znacznemu pogorszeniu możliwe byłoby przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Tymczasem jak wynika z akt sprawy wniosek złożony w dniu [...] stycznia 2008 r. stanowi kserokopię poprzednio złożonego wniosku, odnośnie którego postępowanie zostało zakończone postanowieniem referendarza sądowego z [...] grudnia 2007 r. Zatem brak jest podstaw do zmiany zajętego przez sąd stanowiska odnośnie nie spełnienia przez wnioskodawcę warunków do przyznania mu pomocy prawnej. Abstrahując od powyższych rozważań należy podkreślić, ze instytucja prawa pomocy jest wprowadzona z myślą o tych osobach, które z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, a odmowa udzielenia im pomocy doprowadziłaby do zamknięcia przed nimi możliwości dochodzenia praw przed sądem administracyjnym. Udzielnie prawa pomocy stanowi bowiem formę dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że wnioskodawca jest w stanie ponieść koszty postępowania w sprawie, w tym również koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Osiąga on bowiem stały dochód w wysokości 2807 zł miesięcznie, z którego utrzymuje siebie oraz żonę. Posiada mieszkanie o powierzchni 66 m oraz grobowiec. Powyższe nie pozwalają uznać go za osobę ubogą, dla jakich przewidziana została instytucja zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie. Jest on bowiem w stanie poczynić odpowiednie oszczędności, pozwalające na pokrycie kosztów związanych z wniesieniem sprawy do sądu. Również zły stan zdrowia wnioskodawcy nie może uzasadniać przyznania pomocy prawnej, albowiem nie wynika z tego bezpośrednio brak środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania, zwłaszcza, że wnioskodawca może korzystać z usług publicznej opieki zdrowotnej. Należy podkreślić, że ciężar dowodu niemożności pokrycia kosztów sądowych spoczywa zgodnie z art. 246 ppsa na wnioskodawcy, tymczasem nie wykazał on aby konieczne leczenie wiązało się ze szczególnie wysokimi kosztami. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji.