II SA/Kr 1299/16
WyrokWSA w Krakowie2017-03-06
Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Krystyna Daniel, Magda Froncisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował się do wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku, w szczególności w zakresie oceny ilości obiektów budowlanych na działce i ich odległości od granicy, przy ponownym rozpoznaniu sprawy dotyczącej nakazu rozbiórki wiaty?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył art. 153 P.p.s.a., nie stosując się do wiążącej oceny prawnej i wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku. Nie wyjaśnił prawidłowo stanu faktycznego dotyczącego liczby obiektów budowlanych na działce w dacie zgłoszenia oraz nie zastosował się do zaleceń dotyczących odległości wiaty od granicy działki. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki drewnianego budynku gospodarczego (wiaty) wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji nakazał rozbiórkę, organ II instancji uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu II instancji, wskazując na konieczność wyjaśnienia kwestii liczby obiektów na działce i ich odległości od granicy. Organ II instancji ponownie rozpoznał sprawę, uchylając decyzję organu I instancji i uznając wiatę za legalną, jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę decyzję, stwierdzając naruszenie art. 153 P.p.s.a. przez organ odwoławczy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 10 sierpnia 2016 r. oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Magda Froncisz Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2017 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 10 sierpnia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącej M. J. kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
[....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 10 sierpnia 2016r., nr [....] (znak: [....] ) na podstawie: art. 138 § 2 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 i 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia 18 listopada 2014 r. (znak: [....] ), którą nakazano inwestorowi - J.J. rozbiórkę drewnianego budynku gospodarczego zlokalizowanego na dz. ewid. nr [....] w miejscowości B. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Postępowanie w niniejszej sprawie zainicjowane zostało na skutek złożenia przez skarżącą - M.J. pisma, którym zwraciła się o kontrolę legalności robót budowlanych prowadzonych na dz. nr [....] w B.
Organ nadzoru ustalił, że J.J. pismem z dnia 6 marca 2013r. zgłosił zamiar budowy obiektu nie wymagającego pozwolenia na budowę - wiaty do 25 m2 na przedmiotowej działce. Do zgłoszenia dołączone zostało: oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, mapa sytuacyjna z naniesieniem przedmiotowego obiektu budowlanego oraz szkice i rysunki techniczne konstrukcji wiaty.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. postanowieniem z dnia 25 lutego 2014r. nr [....] , w trybie art. 48 ust 2 oraz 3 ustawy Prawo budowlane (dalej p.b) wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową ww. drewnianego budynku gospodarczego oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów koniecznych do jego legalizacji.
Następnie organ nadzoru w dniu 18 listopada 2014 r. wydał decyzję nr [....] (znak: [....] ), którą na podstawie art. 48 ust. 1 p.b. nakazał inwestorowi - J.J. rozbiórką drewnianego budynku gospodarczego o wymiarach 2,90 m x 8,50 m zlokalizowanego w północnej części działki ewidencyjnej nr [....] przy budynku mieszkalno -gospodarczym położonym na działce ewid. nr [....] w miejscowości B. - wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
[....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 22 czerwca 2015 r. nr [....] (znak [....] ), po rozpatrzeniu odwołania J.J. od ww. decyzji PINB w Z. , uchylił skarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Następnie ww. decyzja MWINB została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 3 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 1051/15.
Zdaniem Sądu administracyjnego, organ nadzoru nie wyjaśnił, czy w sprawie zostały w ogóle spełnione przesłanki umożliwiające zastosowanie trybu "zgłoszeniowego". Sąd wskazał bowiem, że zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 pkt 2 u.p.b. pozwolenia na budowę nie wymaga m. in. budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan, jednak łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m² powierzchni działki. Tymczasem już w piśmie inicjującym wszczęcie z urzędu niniejszego postępowania, w sposób wyraźny, M.J. podnosiła, że na działce [....] znajdują się oprócz spornej wiaty także inne obiekty budowlane, co może rzutować na prawidłowość dokonanego przez J.J. zgłoszenia. Także w trakcie oględzin miejsca sporu, dokonanych w dniu 19 lipca 2013 r. przez PINB w Z. , M.J. akcentowała, "że jest to już czwarty budynek na małej działce." Zdaniem WSA w Krakowie, zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy nie pozwala na dokonanie ustaleń odnośnie ilości posadowionych na działce obiektów. W ocenie Sądu, rozważenia wymagała także kwestia odległości spornego obiektu od granicy z działką sąsiednią (vide: szkic sytuacyjny k: 13 akta adm.), zwłaszcza w świetle przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Zdaniem WSA w Krakowie, sprawę błędnie przekazano do ponownego rozpatrzenia, gdyż obowiązkiem organu odwoławczego było orzeczenie co do istoty sprawy, po ewentualnym uzupełnieniu postępowania dowodowego stosownie do art. 136 k.p.a.
MWINB dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy i wydał zaskarżoną, opisaną na wstępie decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że przedmiotem postępowania jest zasadność nałożenia na J.J. obowiązku rozbiórki drewnianego budynku gospodarczego o wymiarach 2,90 m x 8,50 m zlokalizowanego w północnej części działki ewid. nr [....] przy budynku mieszkalno-gospodarczym położonym na działce weid. Nr [....] w miejscowości B. - wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Powołując się na brzmienie art. 153 p.p.s.a. (ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz
organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia), organ odwoławczy podniósł, że zakwalifikowanie przez WSA w Krakowie spornego obiektu jako wiaty powoduje, że jest on budowlą, a nie budynkiem jak wskazał PINB.
W dalszej części uzasadnienia, organ odwoławczy zakwestionował zawarte w uzasadnieniu ww. wyroku WSA w Krakowie wskazania co do dalszego postępowania dotyczące wyjaśnienia kwestii odległości spornej wiaty od granicy z działką sąsiednią. Zdaniem MWINB, skoro wiata nie pełni funkcji budynku, to przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie mają zastosowania do lokalizacji wiaty.
W wyniku przeprowadzonych na zlecenie organu odwoławczego przez PINB w Z. oględzin, ustalono, że na działce inwestora znajdują się 3 obiekty budowlane (w tym: budynek mieszkalno-gospodarczy, wiata, budynek gospodarczy).
Zdaniem organu II instancji, przesłanki zawarte w przepisie art. 29 ust. 1 pkt 2 u.pr. zostały spełnione, bowiem na działce nr [....] o powierzchni 695 m2 posadowione są dwa obiekty. Zatem uznano, że procedura zgłoszeniowa została prawidłowo zastosowana. Podsumowując, w ocenie organu odwoławczego, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 u.p.b. w związku z art. 29 ust. 1 pkt u.p.b., inwestor zobowiązany był jedynie do dokonania zgłoszenia, nie miał natomiast obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Dalej wskazano, że z racji tego, iż dokonane przez inwestora zgłoszenie zostało przyjęte bez sprzeciwu Starosty T. , to brak jest przesłanek do zakwalifikowania powstałego obiektu jako samowoli budowlanej. Zdaniem organu odwoławczego, również fakt, iż zrealizowana wiaty odbiega nieznacznie od projektu stanowiącego załącznik do zgłoszenia zamiaru budowy, nie jest podstawą do przyjęcia, że stanowi ona samowolę budowlaną. Dlatego też, w ocenie MWINB, wykonaną wiatę należy uznać za legalną, mimo tego, iż jej konstrukcja odbiega od tej, która została zgłoszona.
Zdaniem II instancji stwierdzanie niezgodności pomiędzy wybudowanym obiektem a przedłożonym wskazuje na konieczność zastosowania trybu naprawczego, o którym mowa w art. 50 i 51 u.p.b. Konkludując przyjęto, że przedmiotowa wiata jest obiektem budowlanym, który powstał legalnie, a wykonane przez inwestora zmiany stanowią naruszenie warunków zgłoszenia. W związku z powyższym tryb przyjęty przez organ I instancji należy uznać za błędny, a decyzję nakazującą rozbiórkę przedmiotowej wiaty za nieprawidłową. Ponownie rozpatrując sprawę PINB w Zakopanem winien ją rozpatrzyć w trybie wskazanym w art. 50 i 51 u.p.b. mając na uwadze, iż celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Skargę na powyższą decyzję wniosła M.J. zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całości materiału dowodowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie. W szczególności zarzucono pominięcie przy wydawaniu rozstrzygnięcia, że w dacie zgłoszenia przez inwestora robót (tj. w dniu 6 marca 2013 r.) na nieruchomości znajdował się garaż blaszany wraz z wiatą (samowolnie rozebrany w maju 2016 r., po skierowaniu do stron zawiadomieniu o terminie przeprowadzenia oględzin wyznaczonych na 7 czerwca 2016). Ocena czy inwestycja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, z uwagi na liczbę posadowionych na nieruchomości obiektów, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 pr budowlanego, winna być dokonana przy uwzględnieniu stanu zabudowy nieruchomości w dacie dokonywania zgłoszenia, nie zaś w dacie przeprowadzenia oględzin, bowiem fakt następczej samowolnej rozbiórki jednego z obiektów (garażu blaszanego), który znajdował się na nieruchomości w dacie zgłoszenia nie zniósł obowiązku uzyskania pozwolenia budowę wiaty, który należy oceniać ex tunc;
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, w szczególności wybiórcze odniesienie się do informacji podanych we wniosku o wszczęciu postępowania, protokołu oględzin z dnia 19 lipca 2013 r., treści mapy sytuacyjno- wysokościowej, pisma inwestora z dnia 27 marca 2013 r. do Starosty T. oraz protokołu oględzin z dnia [....] 2016 r., z których wynika, że na działce, przed złożeniem przez inwestora zgłoszenia, znajdowały się już co najmniej trzy obiekty budowlane, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a to garaż blaszany z dostawioną do niego wiatą, parterowy budynek gospodarczy (stajnia na konie przerobiona z uprzednio istniejącej wiaty) oraz stanowiąca odrębny obiekt budowlany wiata nad płytą obornikową, co doprowadziło do naruszenia art. 7 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a.;
3. w konsekwencji powyższego naruszenia błąd w ustaleniach faktycznych i przyjęcie, że na działce nr [....] nie znajdowały się dwa obiekty, o których mowa w art. 29 ust.1 pkt 2 prawa budowlanego, przed wybudowaniem obiektu budowlanego stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania;
4. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 6 k.p.a. oraz naruszenie prawa materialnego, a to art. 48 oraz art. 80 ust. 2 i art 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) poprzez przyjęcie, że organ nadzoru budowlanego "nie może zakwalifikować powstałego obiektu jako samowoli budowlanej", ponieważ zgłoszenie zostało przyjęte bez sprzeciwu Starosty T. , co pozbawia go kompetencji w zakresie kontroli wykonanych robót i ich
oceny pod kątem zgodności z prawem, w tym konieczności uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę;
5. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 77 § 1 k.p.a w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak ustalenia, że inwestor zignorował obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę i dokonał zgłoszenia w celu obejścia przepisów o uzyskaniu pozwolenia na budowę, działając ze złą wolą, a to w szczególności wobec braku wskazania w odpowiedzi na postanowienie Starosty T. z dnia 25 marca 2013 r. (k.29), ile obiektów, o których mowa w art. art. 29 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego znajduje się na działce, złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia, iż inwestor posiada prawo własności nieruchomości, w sytuacji gdy z treści księgi wieczystej [....] wynika, że jest jej współwłaścicielem na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej oraz nieprzedłożenia zgody wszystkich współwłaścicieli na wykonywanie robót budowlanych (...);
6. naruszenie prawa materialnego, a to art. 48 i art. 3 ust. 2 ww. ustawy Prawo budowlane oraz przepisów technicznych rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie a to w zakresie odległości budynku gospodarczego od linii rozgraniczającej działki oraz odległości od budynku mieszkalnego usytuowanego na sąsiedniej działce, w szczególności w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, a także niezgodnego z przepisami posadowienia budynku wprost na linii kanalizacyjnej (k.32), czego nie może sanować uzgodnienie z właścicielem sieci;
7. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 153 p.p.s.a. poprzez nie zastosowanie się przez organ administracji ponownie rozpoznający sprawę do wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1051/15 w zakresie zastosowania przepisów technicznych rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych (...) i bezzasadne zakwestionowanie zastosowania przepisów rozporządzenia w przedmiotowej sprawie, a nadto w zakresie zanegowania możliwości zakwalifikowania powstałego obiektu jako samowoli budowlanej z uwagi na fakt, iż zgłoszenie zostało przyjęte bez sprzeciwu Starosty T.
Wobec powyższego, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W ramach oceny, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Oznacza to, że kontrola sądowa sprawowana jest w granicach sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżonym orzeczeniem, a sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnić każde dostrzeżone naruszenia prawa, o ile miało lub mogło mieć wpływ na jego treść.
Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wydana została z naruszeniem przepisów prawa.
W niniejszej sprawie podkreślenia wymaga, iż sprawa była już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1051/15 uchylił decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 czerwca 2015 roku (znak: [....] ).
Wobec powyższego wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (zob. A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 345).
Jak wynika z ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych, skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy. Obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane; postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne; przyszłe postępowanie administracyjne, w tym także w sprawie stwierdzenia nieważności aktu i wznowienia postępowania administracyjnego, oraz ewentualne przyszłe postępowanie sądowoadministracyjne, w tym także przed NSA w przypadku ewentualnego rozpoznawania skargi kasacyjnej od ponownego wyroku sądu pierwszej instancji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 1230/08, LEX 493588). Stąd skutkiem wyroku sądu administracyjnego w toku każdego z tych postępowań jest zakaz formułowania nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej przez sąd administracyjny poglądem. Z uwagi na powyższe zarówno organ administracji publicznej ponownie rozstrzygający sprawę, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest oceną wyrażoną w powołanym powyżej wyroku.
W wydanym w przedmiotowej sprawie wyroku z dnia 3 listopada 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organ II instancji nie poczynił ustaleń w zakresie spełnienia przesłanek z art. 29 ust. 1 pkt u. pr.b. uzależniających zastosowanie "trybu zgłoszeniowego" odnośnie objętego zgłoszeniem inwestora obiektu. Obowiązkiem organu było zbadanie prawidłowości dokonanego przez J.J. zgłoszenia, w szczególności, że z materiału dowodowego sprawy wynika, że na działce nr [....] znajdują się oprócz spornej wiaty jeszcze inne obiekty budowlane. Zdaniem Sądu należało również dokonać ustaleń w kwestii odległości przedmiotowej, objętej zgłoszeniem wiaty od granic z sąsiednią działką.
W konsekwencji powyższego, w toku ponownego rozpoznania sprawy, obowiązkiem MWINB w K. było, zgodnie z wiążącymi zaleceniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, poczynienie ustaleń odnośnie ilości zlokalizowanych na działce nr 11254/2 obiektów budowlanych (stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 2 u. pr. b.) oraz odległości przedmiotowej wiaty od granicy z sąsiednią działką.
Przechodząc zatem do kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, w pierwszej kolejności podnieść należy, że organ odwoławczy, wbrew wiążącemu zaleceniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w kwestii odległości wiaty od działki, nie tylko się do tego zalecenia nie zastosował, ale również podjął się nieuprawnionej polemiki ze wskazaniami Sądu, wskazując, że przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie mają w tej sprawie zastosowania. Sąd pragnie w tym miejscu przypomnieć organowi odwoławczemu, że zgodnie z obowiązującym przepisem art. 153 p.p.s.a. - zawarta w uzasadnieniu wyroku sądu administracyjnego ocena prawna jak i wskazania co do dalszego postępowania, mają charakter wiążący. Powyższe sformułowanie oznacza, że organ administracyjny nie może w swoim rozstrzygnięciu prezentować odmiennego stanowiska, które pozostawałoby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym przez sąd i ma obowiązek podporządkować mu się w pełnym zakresie. Inaczej mówiąc, organ administracyjny nie ma żadnej możliwości kwestionowania stanowiska zawartego w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego, którym jest związany w ramach przepisu art. 153 p.p.s.a. Nałożone w tym przepisie na organ administracyjny obowiązki, są bowiem pochodną sprawowanej przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. z 2016 r., poz. 1066).
Podsumowując, MWINB w K. naruszył art. 153 p.p.s.a. prezentując zgoła odmienne stanowisko odnośnie zasadniczej pod względem rozstrzygnięcia kwestii odległości spornej wiaty od granic z działką sąsiednią.
Nadto, organ II instancji, pomimo uzupełnienia materiału dowodowego, w dalszym ciągu nie wyjaśnił stanu faktycznego w tej sprawie. W ramach przypomnienia - obowiązkiem MWINB w K. było poczynienie stosownych ustaleń odnośnie określenia ilości posadowionych na działce nr [....] w B. obiektów budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt ustawy prawo budowlane, przy uwzględnieniu stanu zabudowy działki z daty zgłoszenia, tj. z dnia 6 marca 2013r. Ta kluczowa dla przedmiotowej sprawy kwestia miała wyjaśnić, czy w ogóle tryb zgłoszeniowy przewidziany w rezultacie ziszczenia się przesłanek z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane, mógł być zastosowany.
Tymczasem w przedmiotowym postępowaniu, organ nadzoru budowlanego dokonał analizy stanu faktycznego istniejącego na przedmiotowej działce na dzień dokonania oględzin, tj. [....] 2016r. Poczynione przez MWINB ustalenia faktyczne są irrelewantne z punktu widzenia rozstrzygnięcia czy w sprawie zaistniały przesłanki z art. 29 ust. 1 pkt ww. ustawy.
Z literalnego przepisu art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo Budowlane wynika bowiem, że zwolnione od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę są obiekty budowlane (wolno stojące parterowe budynki gospodarczych, wiaty, altany oraz przydomowe oranżerie (ogrody zimowe) posiadające odpowiednią powierzchnię zabudowy tj. do 35 m2. Przepis powyższy wprowadza jednakże pewne ograniczenie, co do ilości ww. obiektów znajdujących się na konkretnym terenie. Zgodnie z drugim członem ww. przepisu na działce o powierzchni 500 m2 nie może znajdować się więcej niż dwa obiekty budowlane o powierzchni zabudowy do 35 m2. Zatem dokładne wskazanie przez organ administracyjny stanu zagospodarowania działki (tj. ilości posadowionych na niej obiektów budowlanych), stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy powinno zostać ustalone w dacie dokona przez inwestora zgłoszenia zamiaru wybudowania wiaty (tj. na dzień 7 marca 2013r.).
Jak już wyżej wskazano przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 ogranicza możliwość budowy wymienionych w nim obiektów do dwóch "na każde 500 m² powierzchni działki" bez pozwolenia na budowę. Podsumowując, z powyższego jednoznacznie wynika, że obowiązkiem organu było w toku prowadzonego postępowania ustalenie, w jaki faktycznie sposób była zagospodarowana działka w dniu dokonywania zgłoszenia budowy przedmiotowej wiaty. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że w dacie zgłoszenia przez inwestora zamiaru budowy wiaty na dz. [....] znajdowały się m.in.: garaż blaszany (dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia, że został on w 2016r. rozebrany), budynek gospodarczy oraz wiata nad płytą obornikową (k.145-151). Dokładne wyjaśnienie powyższych okoliczności pozwoli dokonać oceny dokonanego przez J.J. zgłoszenia. Tylko prawidłowo dokonane zgłoszenie może być prawnie relewantne tj. w przypadku dokonania takiego zgłoszenia przy braku sprzeciwu ze strony organu architektoniczno-budowlanego nie można zarzucić inwestorowi prowadzenia inwestycji w warunkach samowoli budowlanej.
Uwadze organu odwoławczego umknęło również to, że J.J. dokonując zgłoszenia, złożył niezgodne z prawdą oświadczenie, że posiada wyłączne prawo do dysponowania nieruchomością oznaczoną nr ew. [....], na cele budowlane, wynikające z tytułu własności. Z analizy zapisów zawartych w dziale II księgi wieczystej o nr KW [....] (elektroniczna księga wieczysta) wynika, że J.J. będąc współwłaścicielem ww. nieruchomości, zobligowany był do przedłożenia zgody M.J. (współwłaściciela) na wykonanie robót budowlanych objętych wnioskiem o zgłoszenie. Powyższe wskazuje zatem na naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy prawo budowlane.
Należy w tym miejscu przypomnieć MWINB, że organ prowadzący postępowanie administracyjne, obowiązany jest przestrzegać zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 Kpa. Oznacza to, że powinien on podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 Kpa). Organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kpa). Nadto uzasadnienie decyzji powinno być sporządzone zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 Kpa. Obowiązek uzasadniania decyzji powiązany jest z zasadą przekonywania (art. 11 Kpa) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 Kpa). Uzasadnienie decyzji winno też spełniać rolę edukacyjną w stosunku do adresatów decyzji oraz innych podmiotów, a także powinno umożliwiać kontrolę poprawności decyzji, w tym również przez Sąd, który - sprawując kontrolę w oparciu o powołane na wstępie przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - nie zastępuje organu w podaniu motywów uzasadnienia decyzji o oznaczonej treści.
Z przedstawionych wyżej przepisów postępowania wynika, że obowiązek dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla danej sprawy okoliczności faktycznych spoczywa na organie administracji. Prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego będzie możliwe tylko wówczas, gdy zostaną wszechstronnie wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne sprawy. W ocenie Sądu orzekający w niniejszej sprawie organ odwoławczy uchybił obowiązkom wynikającym z przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa, a także art. 107 § 3 Kpa oraz z art. 153 p.p.s.a.
Wszystkie te uchybienia przepisom postępowania stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, którego motywy nie mogą zostać przyjęte, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Stan faktyczny nie został bowiem prawidłowo ustalony, a kontrola zastosowania prawa materialnego następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy powinien mieć na uwadze powyższe ustalenia, bacząc by nie naruszył reguł postępowania oraz by rozstrzygnięcie odpowiadało prawu materialnemu. W szczególności należy dokładnie ustalić stan faktyczny, zgodnie z powyższymi zaleceniami i dopiero po jego ustaleniu dokonać właściwej oceny prawnej. Treści rozstrzygnięcia Sąd nie przesądza, bowiem nie pozwala na to zebrany materiał dowodowy. Jeżeli potwierdzi się, że brak było podstaw do dokonania zgłoszenia przedmiotowego obiektu, lecz wymagał on uzyskania pozwolenia na budowę, to w grę może wchodzić prowadzenie postępowania w trybie art.48 prawa budowlanego. Natomiast jeżeli zgłoszenia przedmiotowego obiektu dokonano prawidłowo, to wówczas niezbędne będzie przeprowadzenie postępowania w trybie art.50 i 51 prawa budowlanego, mając na uwadze doprowadzenie tego obiektu do stanu zgodnego z prawem tj. do takiego jaki został wskazany w zgłoszeniu (k.19-22 a.a.).
W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi (500 zł) i koszty zastępstwa procesowego (497 zł, wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa), Sąd rozstrzygał w oparciu o przepisy art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło