II SA/Kr 1299/20

WyrokWSA w Krakowie2021-02-09

Skład orzekający: Andrzej Irla, Joanna Człowiekowska, Tadeusz Kiełkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynek gospodarczy o wymiarach 5,90m x 6,60m, posiadający wspólną konstrukcję murowaną, fundamenty i dach, ale z wewnętrzną ścianą działową, może być uznany za dwa odrębne budynki o powierzchni poniżej 35 m2, co skutkowałoby brakiem obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że budynek gospodarczy o wymiarach 5,90m x 6,60m, posiadający jednolitą konstrukcję murowaną, fundamenty i dach, nawet z wewnętrzną ścianą działową, stanowi jeden obiekt budowlany. W związku z tym, jego budowa wymagała pozwolenia na budowę. Ponieważ pozwolenie nie zostało uzyskane, a właściciele nie podjęli kroków do legalizacji obiektu w wyznaczonym terminie, organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku gospodarczego o wymiarach 5,90m x 6,60m, zlokalizowanego na dwóch działkach. Budynek został wybudowany w latach 90. XX wieku bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie w trybie art. 48 Prawa budowlanego, wzywając właścicieli do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Właściciele nie spełnili tego obowiązku, co skutkowało wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę. Skarżąca zarzuciła m.in., że budynek powinien być traktowany jako dwa odrębne obiekty o powierzchni poniżej 35 m2, co zwalniałoby z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : WSA Joanna Człowiekowska WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 lutego 2021 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] sierpnia 2020 r. znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją Nr [...] z dnia 27 sierpnia 2020 r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) oraz art. 48 ust. 1 i ust. 4, a także art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 81 ust. l pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333), po rozpatrzeniu odwołania M.B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. dla Powiatu N. Nr [...] z dnia 19 grudnia 2019 r., znak:[...], którą nakazano właścicielom obiektu – M.B., K.B. oraz K.O. – wykonać rozbiórkę budynku gospodarczego o konstrukcji murowanej, posiadającego wymiary w rzucie poziomym 5,90m x 6,60m zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] w miejscowości A., gm. A. – utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 25 maja 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. dla Powiatu N. przeprowadził czynności kontrolno-sprawdzające budynku mieszkalnego oraz gospodarczego zlokalizowanego na dz. nr [...] położonej w m. A.. Budynek gospodarczy zlokalizowany jest również w części na dz. nr [...] w A.. W protokole wskazano w szczególności: "(...) Budynek gospodarczy murowany, posadowiony w fundamentach betonowych. Dach o konstrukcji drewnianej kryty blachą. Nie jest wyposażony w instalację wewnętrzne. (...) W trakcie kontroli nie przedłożono żadnych dokumentów potwierdzających legalność ww. obiektów. Natomiast obecna w trakcie kontroli Pani M.B. poinformowała, iż budynek mieszkalny i gospodarczy powstał w latach 50 tych. Inwestorem robót był ojciec A.B.. W ocenie kontrolujących od momentu powstania obiektów wykonywane były prace związane z remontem budynków, dobudową wiat, podestu pełniącego funkcję tarasu. Wskazują na to materiały budowlane użyte przez wykonawców robót. (...) Natomiast budynek gospodarczy został powiększony o dwie wiaty. Na dzień kontroli nie stwierdzono złego stanu technicznego budynku mieszkalnego czy gospodarczego (...)". Do protokołu dołączono dokumentację fotograficzną, szkic sytuacyjny z kontroli w terenie oraz oświadczenie M.B. z dnia 25 maja 2018 r. dotyczące domu mieszkalnego (k.9-16 akt PINB). Zawiadomieniem z dnia 27 lipca 2018 r., znak: [...], PINB zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej budowy budynku gospodarczego o wymiarach: 5,90m x 6,60m zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] w miejscowości A., gm. A. (k. 1 akt PINB). Starostwo Powiatowe w N. w piśmie z dnia 9 sierpnia 2018r. poinformowało, iż Starosta N. nie wydawał decyzji udzielającej pozwolenia na budowę czy rozbudowę budynku gospodarczego na dz. ew. nr [...] i [...] (dawniej [...]) w A. inwestorowi A.B. lub W.B., a w latach 2012 – 2016 nie udzielano pozwolenia na rozbudowę ani przebudowę przedmiotowego budynku dla M.B. (k. 48 akt PINB). Do akt sprawy dołączono pismo Starostwa Powiatowego w N. z dnia 22 czerwca 2018 r., do którego w załączeniu przesłano kopię mapy ewidencyjnej oraz archiwalnej mapy zasadniczej dla działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie A., na której brak przedmiotowego budynku gospodarczego (k. 49-51 akt PINB). Do akt sprawy dołączono pismo Urzędu Gminy A. z dnia 26 czerwca 2018 r., wraz z którym przesłano wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy A. z dnia 30 grudnia 2003 r. (tekst jednolity Dz. Urz. Woj. Małopol. z 2004 r. Nr 64 poz. 806 z poźn. zm.) dla działki nr [...], która leży w zasięgu terenu 2.2.MN z występującymi częściowo w jej granicach elementem infrastruktury technicznej 3.3.EE (k. 52-65 akt PINB). PINB postanowieniem Nr [...] z dnia 4 września 2018 r. wezwał M.B. do przedłożenia wszelkich dowodów potwierdzających legalność budowy przedmiotowych obiektów. Kolejnymi pismami M.B. wystąpiła do PINB z wnioskiem o przedłużenie terminu w sprawie (k. 71-84 akt PINB). Główny Urząd Geodezji i Kartografii przy piśmie z dnia 3 października 2018 r. przesłał fotogrametryczne zdjęcia lotnicze dz. [...] obr. A. gm. A. z lat 1977, 1997, 2003, 2009, 2012, 2015, gdzie na zdjęciu lotniczym z roku 1997 brak jest przedmiotowego budynku gospodarczego. Na fotografiach z lat 2003-2015 jest on już widoczny (k. 85-91 akt PINB). PINB postanowieniem Nr [...] z dnia 17 stycznia 2019 r. wezwał K.B. jako świadka do stawienia się osobiście (...) celem złożenia wyjaśnień dotyczących budowy przedmiotowego budynku. W dniu 15 lutego 2019 r. w siedzibie PINB K.B. oświadczyła: "inwestorem przedmiotowego budynku był mój tata A.B. (zmarł 9.06.2011r.), który wybudował go w latach 90-tych XX wieku. Nie posiadam wiedzy czy na jego budowę miał pozwolenie na budowę. Obecnie jestem wraz z siostrą M.B. współwłaścicielem przedmiotowego budynku, nie był dokonywany podział fizyczny, użytkujemy go wspólnie każda swoją część przypisaną do działki. Budynek przeze mnie oraz siostrę nie był rozbudowany ani przebudowywany, jego wymiary i kształt nie zmienił się od jego budowy" (k. 93 i 98 akt PINB). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. dla Powiatu N. postanowieniem Nr [...]z dnia 27 lutego 2019 r., na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, nakazał właścicielom obiektu – M.B., K.B. oraz K.O. wstrzymać roboty budowlane oraz nałożył na ww. właścicieli obiektu obowiązek dostarczenia wymaganych dokumentów w terminie 7 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia. W uzasadnieniu uznał, że budynek został wybudowany w latach 90-tych XX wieku przez nieżyjącego A.B.; wszelkie nakazy zgodnie z art. 52 prawa budowlanego będą kierowane na obecnych współwłaścicieli obiektu (k. 100-102 akt PINB). W dniu 10 maja 2019 r. PINB przeprowadził czynności kontrolno-sprawdzające w wyniku których stwierdzono wstrzymanie robót budowlanych prowadzonych przy rozbudowie budynku gospodarczego. Do protokołu z kontroli dołączono dokumentację fotograficzną (k. 108-110 akt PINB). M.B. ponownie wniosła o przedłużenie terminu do przedłożenia dokumentacji. PINB odmówił postanowieniem Nr [...] z dnia 31 października 2019 r. wskazując, że właściciele obiektu nie poczynili przez 7 miesięcy żadnych czynności w celu przedłożenia żądanych dokumentów i nie ustalili czy zamierzają go zalegalizować. W pismach z dnia 15 listopada 2019 r. M.B. ponownie wniosła o przedłużenie terminu oraz przesłuchanie wskazanych świadków. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. dla Powiatu N. decyzją Nr [...] z dnia 19 grudnia 2019 r., znak: [...], działając na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 w związku z art. 80 ust. 2 pkt l, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.) w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2018 r. poz. 2096 ze zm.), po przeprowadzeniu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie w sprawie samowolnej budowy budynku gospodarczego o wymiarach: 5,90m x 6,60m zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] w miejscowości A., gm. A. – nakazał właścicielom obiektu – M.B., K.B. oraz K.O. – wykonać rozbiórkę budynku gospodarczego o konstrukcji murowanej, posiadającego wymiary w rzucie poziomym: 5,90m x 6,60m zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] w miejscowości A., gm. A.. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał w szczególności, że powierzchnia zabudowy przedmiotowego budynku wynosi 38,94m2. W odniesieniu do takiej inwestycji zastosowanie znajduje art. 28 prawa budowlanego, który stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, której istnienia nie potwierdzono, wobec czego uzasadnione jest wdrożenie procedury określonej w art. 48 prawa budowlanego zmierzającej do legalizacji przedmiotowego obiektu. Przepisy prawa budowlanego dopuszczają możliwość legalizacji takiego obiektu pod warunkiem spełnienia określonych wymogów, o których mowa w art. 48 ust. 2 i 3. PINB postanowieniem Nr [...] z dnia 27 lutego 2019 r. nałożył na właścicieli budynku obowiązek dostarczenia dokumentów niezbędnych do legalizacji. Właściciele obiektu pomimo możliwości legalizacji nie przedłożyli żadnych dokumentów (termin upłynął w 25 października 2019 r.), tym samym nie spełnili przewidzianych prawem wymogów, a co za tym idzie PINB zobligowany jest, działając w oparciu o art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 prawa budowlanego, do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu. Na skutek odwołania M.B. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 27 sierpnia 2020 r., którą utrzymał zaskarżoną decyzją w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że PINB dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania administracyjnego. Niewątpliwie w stanie faktycznym niniejszej sprawy miała miejsce budowa budynku gospodarczego o wymiarach 5,90m x 6,60m na działkach nr [...] i [...]. Czasokres powstania przedmiotowego budynku gospodarczego ustalono w oparciu o zdjęcia lotnicze dołączone do akt sprawy, tj. po dniu 17 września 1997 r. Jest to budynek o konstrukcji murowanej, kryty blachą. W myśl art. 3 pkt 6 upb pod pojęciem budowy winno się rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego. Zgodnie z brzmieniem art. 28 ust. 1 upb, roboty budowlane można rozpocząć dopiero po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 ww. ustawy. Przepis art. 29 ustawy Prawo budowlane zawiera katalog obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, tj. do których nie będzie miała zastosowania ogólna zasada wyrażona w art. 28 ust. 1 tej ustawy. Katalog określony w art. 29 upb enumeratywnie wylicza przypadki nie wymagające uzyskania pozwolenia. Oznacza to, iż wyłącznie obiekty i roboty w nim wymienione mogą być wykonane bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Budowa budynku gospodarczego o wymiarach w zewnętrznym obrysie 5,90m x 6,60m (38,94 m2) nie mieści się w powyższym wyliczeniu. Niewątpliwie przedmiotowy budynek gospodarczy wymagał przed jego realizacją pozwolenia na budowę. W konsekwencji, skoro wykonanie budowy przedmiotowego obiektu budowlanego wymagało pozwolenia na budowę, którym właściciele nie legitymowali się, organ I instancji zasadnie prowadził postępowanie w sprawie legalności przedmiotowego obiektu w trybie art. 48 upb. Dalej organ odwoławczy zauważył, że w toku postępowania ustalono, iż teren, na którym zlokalizowano przedmiotowy obiekt, objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy A., zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy A. z dnia 30 grudnia 2003 r. Zgodnie z tym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego działki nr [...] i [...] w A., na których zlokalizowany jest budynek gospodarczy, położone są w terenach oznaczonych symbolem: 2.2.MN oraz 3.3.EE z podstawowym przeznaczeniem pod tereny koncentracji zabudowy mieszkaniowej, dla realizacji różnych form mieszkalnictwa, nieuciążliwych usług i drobnego rzemiosła, a także z występującymi częściowo w jej granicach elementem infrastruktury technicznej. W związku z tym organ I instancji postanowieniem nr [...] z dnia 27 lutego 2019 r., znak: [...], zobowiązał właścicieli przedmiotowego budynku – M.B., K.B. oraz K.O. do przedłożenia wymaganych dokumentów w terminie 7 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia. Wyznaczony przez organ I instancji termin przedłożenia dokumentacji określonej w art. 48 ust. 3 upb, zapewniał właścicielom realną możliwość spełnienia obowiązków nałożonych postanowieniem. W postanowieniu nr [...] z dnia 27 lutego 2019 r. właściciele zostali pouczeni o konsekwencjach nie podjęcia procedury legalizacyjnej, tj. wydaniu nakazu rozbiórki obiektu. W wyznaczonym terminie żądane dokumenty nie zostały przedłożone, co oznacza iż strona nie skorzystała z możliwości zalegalizowania przedmiotowej budowy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. ocenił, że organ I instancji prawidłowo, zgodnie z art. 48 ust. 4 upb, wydał nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 upb. Organ nadzoru budowlanego nie dysponuje swobodą co do dalszego trybu postępowania, gdyż konstrukcja powołanej normy nie pozostawia mu uznaniowości ani też możliwości odmiennego od wskazanego rozstrzygnięcia sprawy. Realizacja nałożonych na inwestorów obowiązków, określonych w art. 48 ust. 3 upb, uzależniona jest głównie od inicjatywy i aktywności zobowiązanego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych uznanie przez organ, nawet po upływie wyznaczonego terminu, iż obowiązek został wykonany daje podstawę do legalizacji obiektu. Jednak w tym przypadku obiekt znajduje się na dwóch działkach, stanowiących własność trzech różnych osób. Brak zgody współwłaścicieli na legalizację obiektu przesądza o konieczności jego rozbiórki. Ustosunkowując się do twierdzeń zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, iż w uzasadnieniu decyzji wskazane zostały motywy faktyczne i prawne, jakimi kierował się przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy. Czasokres powstania przedmiotowego budynku został określony na podstawie pozyskanych od Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii zdjęć lotniczych. Ponadto nie można się zgodzić ze stwierdzeniem, iż spełnione są przesłanki dla przyjęcia, że są to dwa oddzielne budynki gospodarcze. Ściana wewnętrzna nie może zostać uznana jako podział przedmiotowego budynku gospodarczego na dwa odrębne budynki gospodarcze, ponieważ jest to dalej jeden konstrukcyjnie spójny budynek o konstrukcji murowanej z fundamentami i jednym dachem, co jest zgodne z definicją budynku zawartą w art. 3 pkt 2 upb. Pismem z dnia 16 października 2020 r. M.B. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 27 sierpnia 2020 r. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 3 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie poprzez przyjęcie, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest jeden budynek gospodarczy o wymiarach w rzucie poziomym 5,90 m x 6,60 m o łącznej powierzchni 38,94 m2 zlokalizowany na działkach ewidencyjnych numer [...] i [...] w miejscowości A., w sytuacji gdy dwie tożsame części tego budynku zostały oddzielone wewnątrz ścianą murowaną, co przemawia za tym, iż są to dwa oddzielne budynki o powierzchni każdego z nich poniżej 35 m2, przez co pozwolenie na budowę w niniejszej sprawie nie jest wymagane; 2) naruszenie przepisów postępowania, a to: a) art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego poprzez brak ustalenia czy przedmiotowy budynek – patrząc przez pryzmat art. 3 pkt 1 i pkt 2 z uwagi na to, iż jest on trwałe związany z gruntem, wydzielony w przestrzeni za pomocą ścian, posiada fundamenty i dach oraz również wewnątrz jest wyodrębniony ścianą murowaną – spełnia przesłanki do przyjęcia, iż są to dwa oddzielne budynki gospodarcze, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 104 § 2 k.p.a. w zw. 138 k.p.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy; b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na pominięciu przy ocenie materiału dowodowego w niniejszej sprawie zdjęć stanowiących załącznik do protokołu przeprowadzenia czynności kontrolno-sprawdzających w terenie z dnia 25 maja 2018 r. (zdjęcia znajdujące się na karcie numer 12), których prawidłowa ocena winna wskazywać, iż przedmiotowy budynek gospodarczy wewnątrz posiada ścianę oddzielającą, co w połączeniu z jego pozostałymi cechami fizycznymi przemawia za tym, iż są to dwa budynki gospodarcze; c) art. 77 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka P.S. mimo takiego wniosku skarżącej na okoliczność daty powstania tych przedmiotowych budynków, jak również sposobu korzystania przez właścicieli; d) art. 86 k.p.a. poprzez ograniczenie dowodu z przesłuchania stron jedynie do przesłuchania K.B. z pominięciem skarżącej oraz K.O. jako strony, w sytuacji, gdy to strony dysponują bezpośrednią wiedzą w zakresie zarówno daty budowy przedmiotowych budynków gospodarczych jak i sposobu ich zagospodarowania i korzystania; e) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jej podstawy faktycznej i prawnej w szczególności uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera rzetelnego i zupełnego odniesienia do wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania oraz uzasadnienia dla przyczyn braku przeprowadzenia wnioskowanych dowodów. Skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 27 sierpnia 2020 r. oraz poprzedzającego postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia 19 grudnia 2019 r. w sprawie do sygn. akt [...] ; 2) zasądzenie od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z kwotą 17,00 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i w pełni podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu i nie ma podstaw do pozbawienia jej mocy wiążącej. Skarga okazała się niezasadna. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm., dalej "pr.bud."). Przepis ten, w brzmieniu miarodajnym w niniejszej sprawie, stanowi: "1. Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. 2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. 3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. 4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. 5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona". Zdaniem Sądu, przepisy wchodzące w skład podstawy prawnej zaskarżonej decyzji zostały przez organy administracji prawidłowo zidentyfikowane i zinterpretowane. Zdaniem Sądu, nie budzą wątpliwości ustalenia organów administracji co do istotnych okoliczności faktycznych. Dotyczy to w szczególności okoliczności utrwalonych w protokole z dnia 25 maja 2018 r. oraz załączonej do niego dokumentacji fotograficznej (lokalizacja budynku, jego wymiary i konstrukcja). Okoliczności te zostały prawidłowo ustalone za pomocą adekwatnego dowodu bezpośredniego w postaci oględzin, których wyniki zostały w stosowanej formie utrwalone. Prawidłowo ustalono również, że przedmiotowy obiekt został wybudowany pod dniu 17 września 1997 r. – wynika to jednoznacznie ze znajdującej się w aktach dokumentacji w postaci zdjęć lotniczych pozyskanych od Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii. Nie budzi również wątpliwości konstatacja organów o braku pozwolenia na budowę w odniesieniu do przedmiotowego obiektu. Dokonując kwalifikacji prawnej stwierdzonego stanu faktycznego, organy prawidłowo uznały, że w niniejszej sprawie spełniona jest podstawowa przesłanka warunkująca zastosowanie art. 48 pr.bud., tj. wybudowanie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W tym kontekście przede wszystkim trzeba zauważyć, że przedmiotowy obiekt niewątpliwie jest obiektem budowlanym (budynkiem) w rozumieniu art. 3 pkt 1 i 2 pr.bud., a jego budowa – w myśl reguły ogólnej z art. 28 ust. 1 pr.bud. – wymagała pozwolenia na budowę. Jest to – wbrew zarzutom skargi – jeden budynek o wymiarach w zewnętrznym obrysie 5,90m x 6,60m (powierzchnia zabudowy 38,94m2). Poczyniwszy wstępne ustalenia co do relewantnych przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ pierwszej instancji podjął czynności przewidziane w art. 48 ust. 2 i 3 pr.bud., a w szczególności postanowieniem Nr [...] z dnia 27 lutego 2019 r. nałożył na właścicieli budynku obowiązek dostarczenia dokumentów niezbędnych do jego legalizacji. Właściciele budynku ani w terminie określonym przez organ, ani w terminie późniejszym nie przedłożyli wymaganych dokumentów. W tym stanie rzeczy ziściły się przesłanki do zastosowania normy z art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 pr.bud., tj. przesłanki do orzeczenia nakazu rozbiórki. Zarzuty skargi Sąd uznał za niezasadne. W ocenie Sądu, postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone bez istotnych uchybień, a wszystkie mające znaczenie dla rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne zostały należycie wyjaśnione – nie doszło zatem do naruszenia wskazywanych w skardze przepisów prawa procesowego kształtujących zasadę prawdy obiektywnej (art. 7, art. 77 § 1 i 3, art. 80, art. 86 k.p.a.). Czas, w którym powstał przedmiotowy budynek, został dostatecznie precyzyjne ustalony na podstawie miarodajnego dowodu ze zdjęć lotniczych, toteż w istocie nie było potrzeby przeprowadzania na tę okoliczność dowodów osobowych; z kolei szczegóły dotyczące sposobu korzystania z przedmiotowego budynku przez właścicieli nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ odwoławczy ustosunkował się do podnoszonego już w odwołaniu zarzutu, jakoby dwie tożsame części budynku, które zostały oddzielone wewnątrz ścianą murowaną, powinny być zakwalifikowane jako dwa oddzielne budynki o powierzchni każdego z nich poniżej 35 m2. Zdaniem organu odwoławczego, taka kwalifikacja obiektu nie jest możliwa z uwagi na jego spójną jednolitą konstrukcję murowaną z fundamentem i jednym dachem. Sąd stanowisko to podziela i w konsekwencji za niezasadny uznał zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 3 pkt 1 i 2 w zw. z art. 29 ust. 2 pr.bud.). Eksponowany w skardze dowód ze zdjęcia (k.12) – zdaniem Sądu – nie uzasadnia odmiennego wniosku. Na marginesie warto zauważyć, że suponowana przez skarżącą zabudowa bliźniacza nie zakłada istnienia wspólnej ściany, lecz przyleganie dwóch ścian do siebie. "Cechą zabudowy bliźniaczej jest wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych dwóch budynków. Muszą to być obiekty konstrukcyjnie samodzielne, tak aby możliwa była rozbiórka jednego obiektu (wszystkich ścian) bez zagrożenia dla konstrukcji drugiego. Oba budynki muszą mieć zatem samodzielne przegrody budowlane, które jednak do siebie przylegają, gdyż są dobudowane. Nie jest przy tym wymagane istnienie przegrody dylatacyjnej. Chodzi jedynie o to, aby wykonano ściany w każdym z budynków. Jeżeli budynek ma odrębne wejścia, lecz wspólną ścianę, nie stanowi obiektu w zabudowie bliźniaczej. Zabudowa bliźniacza charakteryzuje się zatem tym, że dwa samodzielne konstrukcyjnie obiekty przylegają do siebie własnymi ścianami" (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 listopada 2020 r., II SA/Gl 570/20, CBOSA). Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło